Konişmentodaki yabancı mahkeme yetki şartının geçerliliği ve bağlayıcılığı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/1042

KARAR NO 2018/1656

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 12/02/2018

NUMARASI 2017/158 Esas 2018/35 Karar

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 20/12/2018

Yetkisizlik nedeniyle davanın reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili ; davadışı S...AŞ 'nin Çin'den satın aldığı emtiaların İzmir Limanına nakliyesinin davalı şirkete ait gemi ile gerçekleştirildiğini, ithal edilen ürünlerin ... Sigorta tarafından nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalandığını, 65 adet koli yükün ıslak ve hasarlı olduğunun tespit edilip, hasara ilişkin tutanak düzenlendiğini, ... Sigorta tarafından söz konusu hasar nedeniyle sigortalı firmaya 11/07/2014 tarihinde 38.455,18-TL hasar bedeli ödendiğini, bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketi tarafından ...17 AT M.nin 2015/192 esas sayılı dosyasında müvekkili şirket aleyhine rücu davası açıldığını, yapılan yargılama neticesinde hasar bedelinin avans faizi ile birlikte tahsiline ilişkin olarak verilen kararın kesinleştiğini, hasardan fiili taşıyan davalının sorumlu olduğunu, ...

Sigorta'ya ödenen 67.324,94 TL hasar bedelinin 1.970,15- TL tutarındaki onama harcı ile birlikte dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; taşıma şartlarının yer aldığı konişmentonun 10.maddesinde taşıma sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüm yeri olarak Londra Mahkemelerinin, uygulanacak hukukun da İngiliz Hukuku olarak belirlendiğini, bu nedenle uyuşmazlığın Londra Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden mahkemenin yetkisiz olduğunu, dava konusu hasara ilişkin olarak TTK 'nun 1185.maddesine uygun şekilde hasar ihbarının yapılmadığını belirterek davanın yetkisizlik ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

Mahkemece uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmayıp deniz taşımasından yani akdi ilişkinden kaynaklanmış olması nedeniyle konişmentoda yer alan yetki şartına göre uyuşmazlığın yetkili kılınan Londra Mahkemelerinde görülmesi gerektiği kanaatine varıldığından, davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.” gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili;, davalı ... A.Ş.’nin Türkiye’de yerleşik bir Türk firması olduğunu, yetki şartının tarafları bağlayabilmesi için, yetki sözleşmesinin karşılıklı olarak yapılması gerektiğini, dava konusu taşımaya ilişkin yetki şartının, taşımaya ilişkin konişmentoyu tanzim etmemiş olan müvekkilini bağlamadığı, müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini,taşıma konusu bedellere ilişkin ... Gemi Acenteleri A.Ş. tarafından düzenlenen faturanın da müvekkilinden tahsil edildiğini, mahkeme tarafından söz konusu firmanın acente, tellal yada forwarder olup olmadığı hususlarında hiçbir inceleme yapılmadığını,uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığına dair gerekçenin yerinde olmadığını, aynı niteliklerdeki uyuşmazlıklarda MK 2.maddesinde düzenlenen dürüstlük kuralına aykırılık nedeni ile yetki itirazının reddine karar verildiğini belirterek yetkisizlik kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davalı tarafından düzenlenen ana konişmentonun incelenmesinde alıcı davacı ... .. Uluslararası ..ltd.Şti ,taşıyıcı da ...Mediterrenaen Shipping Company SA dır. TTK 1237(1)maddesi uyarınca taşıyan ile konişmento hamili arasında ki hukuki ilişkide konişmento esas alınır.Davacı davalının da Türkiye de yerleşik bir şirket olduğunu ileri sürmekte ise de davalı taşıyıcı yabancı olup yurt içinde acentesi bulunması nedeniyle davalı yabancı taşıyıcıyı Türkiye 'de yerleşik saymak mümkün bulunmamaktadır.

MÖHUK 47.maddesinde yer itibari ile yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılması mümkündür. Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konulabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilecektir. Anılan hükme göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması ile uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekmektedir.

Somut uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmayıp taşıma akdi ilişkisinden kaynaklandığı, taşıma sözleşmesi şartlarının yer aldığı konşimentonun 10.maddesinde taşıma sözleşmesinden kaynaklanacak uyuşmazlıkların Londra Mahkemelerinde İngiliz hukukuna çözüleceği kararlaştırıldığından, davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiş , davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK.nun 353/1-b/1 maddesi gereği esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,

Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,

HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.20/12/2018