Hırsızlık nedeniyle ticari defter zayii iddiasının ispatlanamaması
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/1021 E. 2019/48 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
TTK 82/7 uyarınca hırsızlık nedeniyle zayi belgesi talebinde, zayi iddiasının samimi ve inandırıcı olması ile hayatın olağan akışına uygun koşulları taşıması gerekir; ticari defter ve kayıtların tümünün zayi olduğu yalnızca ilgilinin beyanına dayalı bir tutanakla ve özellikle vergi incelemesi kapsamında defter teslimi istendikten kısa süre sonra gerçekleşen bir hırsızlık iddiasıyla doğrulanmışsa ve başka delille desteklenmemişse, zayi koşulları ispatlanmış sayılmaz ve talep reddedilir.
Ele alınan sorunlar
TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi talebinin ispat koşullarını sağlayıp sağlamadığı → ret
İddia: Davacı vekili, şirket yetkilisinin defterleri özenle sakladığını, hırsızlığın gerçekten yaşandığını, bilirkişi raporunun dayanaksız ve sübjektif olduğunu, vergi cezası kararının iptal edildiğini ve soruşturmanın devam ettiğini ileri sürerek ilk derece kararının kaldırılıp davanın kabulünü talep etmiştir.
Gerekçe: TTK 82/7 uyarınca hırsızlık nedeniyle zayi belgesi talep edilebilmesi için zayi iddiasının samimi ve inandırıcı olması, talebin hayatın olağan akışına uygun koşulları taşıması gerekir. Somut olayda, davacı şirket için vergi dairesince 2012-2013 hesap dönemi kayıt ve işlemlerinin incelenmesine karar verilip defterlerin teslimi için şirket yetkilisine tebligat yapıldıktan kısa süre sonra hırsızlık olayının meydana geldiği anlaşılmaktadır. Ticari defter ve kayıtların tümünün zayi olduğu, şirket yetkilisinin beyanına dayalı kolluk tutanağından başka bir delille doğrulanmamıştır. Başkaları için ekonomik değer ifade etmeyen ticari defter ve kayıtların, vergi incelemesi kapsamında teslim talebinin ardından çalınmak suretiyle zayi olduğu iddiası hayatın olağan akışına uygun bulunmamıştır. Bu nedenle zayi belgesi talep koşullarının gerçekleştiği ve defterlerin ihtimam ile korunduğu hususu yeterli delille ispatlanamamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
TTK 82/7 kapsamında hırsızlık nedeniyle zayi belgesi talebinde, zayi iddiasının samimiyeti ve hayatın olağan akışına uygunluğu koşullarının nasıl değerlendirileceğine, özellikle vergi incelemesi süreciyle zamanlama örtüşmesinin ispat açısından ne şekilde ele alınacağına ilişkin bölgesel ikna edici bir örnek oluşturmaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi belgesi↗ ticari defter↗ ispat yükü↗ hayatın olağan akışı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/1021
KARAR NO 2019/48
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 10/04/2018
NUMARASI 2016/405 E.-2018/376 K.
DAVA
Zayi Belgesi Verilmesi (Hasımsız)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/01/2019
İlk derece mahkemesince davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili davası ile müvekkili şirketin Ataşehir-İstanbul adresindeki ticari işletmesinde bulunan tüm ticari defterlerinin hırsızlık olayı sonucu zayi olduğunu, 2013 ve önceki yıllara ait defter, fatura, sair belgelerin zayi olup, zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, TTK.'nın 82/7. maddesi gereğince olayın 23.3.2016 tarihinde meydana geldiği ve öğrenildiği, 5.4.2016 tarihinde davanın açıldığı süresinde açıldığı şirketin 16.3.2016 tarihinde yazı ile vergi dairesinde resen terk kapsamına alındığı, hırsızlığın gerçekleştiği yerin şirketin kanuni merkez, depo şube adresi olmadığı, şirketin yasal ticari merkezi ile zayi olduğu ifade edilen adresin farklı olup, vergi dairesinin 2012-2013 hesap dönemine ilişkin belge inceleme yazısının tebliğinden sonra hırsızlığın meydana geldiği gerekçesiyle ileri sürülen zayii iddiasının sunulan deliller ile ispatlanamadığı nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; firmanın vergi kaydının Haziran ayından beri resen terk edilmiş olduğunu, şirket yetkilisince kendisinin ortağı olduğunu ve ikamet ettiği binanın karşısında yer alan emniyette ve güvende olan adreste saklayarak gerekli özen ve dikkati gösterdiğini, hırsızlık yapılan yerin yetkilisi ...'in ikametinin karşı dairesi olduğunun belirlendiğini, defter ve belgeleri ibraz etmemek suçuyla vergi mahkeme cezasının ceza kararının iptaline karar verildiğini, bilirkişinin hırsızlığın defter ve belgelerin istenmesinden 7 gün sonra gerçekleşmesini kabul edilemez bulmasının yasal dayanağı olmadığını ,soruşturmanın halen devam ettiğini belirterek,bilirkişi tarafından dayanaksız ve sübjektif düzenlenen rapora istinaden davanın reddine ilişkin verilen kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; TTK.'nın 82/7 maddesine dayalı zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir. TTK nun 82/7 maddesi uyarınca; "...yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğrarsa tacir zıyai öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir..."
Maltepe Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı tarafından davacı şirket için 10/03/2016 tarihli iş emri ile 2012-213 hesap dönemi kayıt ve işlemlerinin incelenmesine karar verildiği ve davacı şirket yetkilisine ilgili defterlerin teslimi için 16/03/2016 tarihinde tebligat yapılmış olduğu anlaşılmaktadır.TTK nun 82/7 madde kapsamında hırsızlık durumunda da zayi belgesi istenebilmesi mümkün ise de zayi iddiasının samimi ve inandırıcı olması, talebin hayatın olağan akışına uygun koşulları taşıması gerektiği açıktır.
Davacı şirket yetkilisinin başvurusu üzerine kolluk kuvvetlerince ... Ltd. Şti. 'nin faaliyette bulunduğu iş yerinde hırsızlık yapıldığından dolayı tutanak tutulduğu, şirket yetkilisinin alınan beyanına göre şirketin davaya konu ticari defter ve kayıtlarının çalınmış olduğu hususu tutanağa bağlanmıştır.
Somut olayda ; ticari defter ve kayıtların tümünün zayi olduğunun kanaat verecek deliller ile doğrulanmadığı ,davacı şirket yetkilisinin beyanı ile tanzim edilen tutanaktan başkaca bir delil sunulmadığı ,Vergi Dairesince başlatılan vergi soruşturması kapsamında ticari defterlerin incelenmek üzere tesliminin talep edilmesinin akabinde başkaları için ekonomik değer ifade etmeyen davacı şirket ticari defter ve kayıtlarının tümünün çalınmak suretiyle zayii olduğu iddiası hayatın olağan akışına uygun bulunmamaktadır.Davacı tarafça sunulan deliller çerçevesinde zayii belgesi talep koşullarının gerçekleştiği ve defterlerin ihtimam ile korunduğunun yeterli delil ile ispatlanamadığı sonucuna varılmaktadır.Bilirkişi raporu benimsenmek suretiyle aynı gerekçelerle davanın reddine karar veren ilk derece mahkemesinin hükmüne yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Alınması gereken 44,40- TL harçtan, davacı vekili tarafından peşin yatırılan 35,90- TL harcın mahsubu ile bakiye 8,50- TL istinaf harcının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362.ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.17/01/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/274731 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi