Yetkisizlik kararı kaldırılıp dosya ilk derece mahkemesine iade edildi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/2151 E. 2019/28 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiusul emsali
Gerekçe özeti
Sözleşmeden doğan bir davada malın teslim yeri ile para borcunun ifa yeri farklı kararlaştırılmışsa, para borcunun ifa yeri (aksine anlaşma yoksa alacaklının ikametgahı) da HMK 10. ve TBK 89. maddeleri uyarınca yetkili yer sayılır; bu husus, malın teslim yerinin sözleşmede ayrıca belirlenmiş olmasından bağımsızdır.
Ele alınan sorunlar
Yetkili mahkemenin tespiti (sözleşmenin ifa yeri) → kabul
İddia: Davalının akdi ilişkiyi kabul etmiş olması nedeniyle davacının yerleşim yerinin bağlı olduğu İstanbul Anadolu Mahkemelerinin de yetkili olduğu ileri sürülmüştür.
Gerekçe: HMK 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir; ancak HMK 10. maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davalar sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir. Sözleşmenin ifa yeri TBK 89. maddesine göre tespit edilmelidir; aksine anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Taraflar arasındaki sipariş formunda malzemelerin Mersin depo teslim olduğu ve Tuzla'daki depoda kontrol edileceği, buna karşılık bedelin çekle 120 gün vadeli olarak ödeneceği kararlaştırılmıştır. Bu durumda satıcının malı teslim borcunun ifa yeri Mersin olarak kararlaştırılmış olsa bile, alıcının para borcunun ifa yeri Tuzla olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla HMK 10. ve TBK 89. maddeleri uyarınca davacı alacaklının ikametgahı mahkemesi olan İstanbul Anadolu Mahkemeleri de yetkilidir; ilk derece mahkemesinin yetkisizlik kararı bu nedenle yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Sipariş sözleşmelerinde malın teslim yeri ile bedelin ödeme yerinin ayrı kararlaştırılmış olması halinde, yetkili mahkemenin tespitinde para borcunun ifa yerinin esas alınacağına ilişkin değerlendirme, benzer ticari satım/sipariş sözleşmesi uyuşmazlıklarında yetki itirazının çözümü için emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Sözleşmeden doğan davalarda, malın teslim yeri ile para borcunun ifa yeri ayrı kararlaştırılmışsa, para borcunun ifa yeri (aksine anlaşma yoksa alacaklının ikametgahı) HMK 10. ve TBK 89. maddeleri uyarınca yetkili yer sayılır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yetki itirazı↗ genel yetkili mahkeme↗ sözleşmenin ifa yeri↗ para borcunun ifa yeri↗ ticari satım sözleşmesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/2151
KARAR NO 2019/28
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 05/04/2018
NUMARASI 2017/910 E.- 2018/308 K.
DAVA
Tazminat (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 10/01/2019
İlk derece mahkemesince mahkemenin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili, taraflar arasında akdedilen sipariş sözleşmesi uyarınca müvekkilinin siparişte belirtilen ölçü ve kesimlerde özel sipariş malzemelerini üretici firmaya sipariş ederek ithal ettiğini, malzemelerin geldiğinin ve kontrole hazır olduğunun davalı şirkete bildirildiğini, sözleşme uyarınca davalının malzemeleri süresinde kontrol etmemesi halinde kabul etmiş sayılacağını, davalının siparişleri teslim alma süresinin dolması üzerine davalı adına fatura düzenlendiğini ve durumun ihtarname ile davalıya bildirildiğini, davalının ise ihtarnameye cevabında malların ayıplı olması nedeniyle faturanın iade edildiğini bildirdiğini, müvekkilinin daha fazla zarara uğrmaması için siparişe konu malların başka bir alıcıya daha düşük fiyata satıldığını, müvekkilinin 93.910,82-TL zarara uğradığını ileri sürerek şimdilik 46.955-TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, yetki itirazında bulunduklarını, müvekkilinin adresinin ve akdin ifa yerinin Mersin olması nedeniyle Mersin Mahkemelerinin yetkili olduğunu, ayrıca malların ayıplı olması nedeniyle kabul edilmediğini, davacının zarar iddiasını da ispatlayamadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davanın ticari satımdan kaynaklanan tazminat davası olduğu, davalının yetki itirazının süresinde ve usulüne uygun olduğu, davalı şirketin adresinin Mersin yargı çevresi içerisinde bulunması nedeniyle Mersin mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin mahkemenin yetkisizliği nedeniyle yetki yönünden reddine, yasal sürede talep halinde dosyanın yetkili Mersin Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafın akdi ilişkiyi kabul etmiş olması nedeniyle müvekkilinin yerleşim yerinin bağlı olduğu İstanbul Anadolu Mahkemelerinin de yetkili olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE
Dava, taşınmaz satım sözleşmesinden kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkindir.
Genel yetki kuralını düzenleyen HMK’nun 6.maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir. Öte yandan aynı yasanın 10.maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.
Sözleşmenin ifa edileceği yer ise, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 89.maddesine göre tespit edilmelidir. Buna göre borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir.
Somut olaya gelince; taraflar arasında düzenlenen 02/06/2017 “Sipariş Formu” başlıklı belgede siparişe konu ürünler ve fiyatları liste halinde belirlendikten sonra “Mersin depo teslim ve KDV hariç fiyatlardır....Malzemeler Saf Çelik tarafından Tuzla Depomuzda kontrol edilecek ve 120 gün vadeli çekiniz tarafımızdan teslim alınacaktır....” ifadesi kullanılmıştır. Dolayısıyla sözleşmede satıcının malı teslim borcunun ifa yeri olarak Mersin ilinin kararlaştırıldığı kabul edilse bile, alıcının para borcunun ifa yeri olarak Tuzla ilçesinin kararlaştırılmış olduğu açıktır. Bu durumda HMK 10. ve TBK 89.maddeleri uyarınca davacı alacaklının ikametgahı mahkemesi olan İstanbul Anadolu Mahkemeleri de yetkili olup, (Yargıtay 19.
Hukuk Dairesi’nin 19/09/2018 tarihli 2016/19177 E., 2018/4314 K. sayılı kararı) ilk derece mahkemesinin aksi yöndeki kararı yerinde görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvusunun kabulü ile HMK’nun 353(1)a-3 maddesi uyarınca hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul Anadolu 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/04/2018 Tarih 2017/910 Esas 2018/308 Karar sayılı hükmün HMK 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA;
"Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE"
İstinaf yoluna başvuran davacı tarafça yatırılan 35,90- TL istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 10/01/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/274542 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi