Bonoya dayalı ihtiyati hacizde yetki: bono esas alınır, sözleşme değil
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/2440 E. 2019/27 K. · · İlk derece: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)İhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: Yetki itirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme, İİK 258 ve 50. madde aracılığıyla uygulanan HMK yetki hükümlerine göre; bononun keşide yeri, borçlunun (veya borçlulardan birinin) yerleşim yeri ya da bonoda geçerli bir yetki şartı varsa (tacirler arası uyuşmazlık şartıyla, HMK 17) o yer mahkemesine göre belirlenir. Talep bonoya dayandığında, alacaklı tarafın dayandığı ayrı bir sözleşmedeki yetki şartı (bononun dayanağı ilişkiye ait olsa da) yetki tayininde gözetilmez; belirleyici olan bononun kendisidir.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi → ret
İddia: İhtiyati haciz isteyen vekili, bonoların taraflar arasındaki 25/11/2016 tarihli sözleşmeye konu alacak karşılığında verildiğini, sözleşmenin 9. maddesi uyarınca İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığını ileri sürerek ek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Gerekçe: İİK 258. madde uyarınca ihtiyati hacze İİK 50. maddeye göre yetkili mahkeme karar verir; İİK 50. madde ise HMK'nın yetkiye dair hükümlerine atıfta bulunmaktadır. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için TBK 89/1 (BK 73/1) hükmü uygulanamaz. Bonodan kaynaklanan borçta alacaklı, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu varsa borçlulardan birinin yerleşim yerinde veya bononun keşide yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Bonoda yetki şartı bulunması halinde bu şartın geçerli olması için HMK 17. madde gereği uyuşmazlığın tacirler arasında doğmuş olması şartı aranır. Somut olayda borçlu şirket keşideci, diğer borçlular avalisttir; bonolardaki keşide yeri ve borçluların yerleşim yerleri itibariyle Bakırköy Mahkemeleri yetkilidir; ayrıca bonolarda uyuşmazlık halinde Bakırköy Mahkemelerinin yetkili kılındığı belirtilmiştir. Alacaklı tarafça ileri sürülen ve İstanbul Mahkemelerini yetkili kılan Borç Mutabakat Sözleşmesi, talebin dayanağı olmadığından (talep bonolara dayalıdır) dikkate alınmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Bonoya dayalı ihtiyati haciz taleplerinde yetkili mahkemenin bonoya (keşide yeri, borçlu yerleşim yeri, bonodaki yetki şartı) göre belirleneceği, alacaklının dayandığı ayrı bir sözleşmedeki yetki şartının bu tespiti değiştirmeyeceği yönünden emsal niteliğindedir.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme, İİK 50. madde aracılığıyla uygulanan HMK yetki hükümlerine göre; bononun keşide yeri, borçlunun (birden fazla borçlu varsa borçlulardan birinin) yerleşim yeri veya bonoda geçerli bir yetki şartı (tacirler arası uyuşmazlık şartıyla, HMK 17) varsa o yer mahkemesidir.
- Dava şartı
- yetki
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ yetki itirazı↗ bono↗ kambiyo senedi↗ yetki şartı↗ aranacak alacak↗ keşide yeri↗ avalist↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/2440
KARAR NO 2019/27
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 02/08/2018 (Ek Karar)
NUMARASI 2018/498 D. İş-2018/499 Karar
TALEP İHTİYATİ HACZE İTİRAZ
İSTİNAF KARAR TARİHİ 10/01/2019
İlk derece mahkemesince 17/05/2018 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına yönelik 02/08/2018 tarihli ek kararın ihtiyati haciz isteyen vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz isteyen vekili, karşı tarafın borçlusu olduğu iki adet bononun vadesinde ödenmediğini, alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, ancak takibin henüz kesinleşmediğini, borçluların kaçma teşebbüsü içinde olduklarını ileri sürerek bonolara dayalı olarak borçlular hakkında ihtiyati haciz isteminde bulunmuş, talep uygun görülerek mahkemece ihtiyati haciz kararı verilmiştir.
İTİRAZ
İhtiyati hacze itiraz edenler vekili, mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, bonolarda Bakırköy Mahkemelerinin yetkili kılındığını, ayrıca tanzim yerinin Bahçelievler olması nedeniyle de Bakırköy Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ
İlk derece Mahkemesinin 02/08/2018 tarihli ek kararı ile, ihtiyati hacze konu bonolarda ihtilaf halinde Bakırköy Mahkemeleri yetkili kılınmış bulunduğundan HMK.nun 17.maddesi gereğince Bakırköy Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliği nedeniyle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; takibe dayanak olan bonoların taraflar arasında düzenlenen 25/11/2016 tarihli sözleşmeye konu alacak karşılığında verildiğini, sözleşmenin 9.maddesi uyarınca İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığını belirterek ilk derece mahkemesinin ek kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir
İSTİNAFA CEVAP
İhtiyati hacze itiraz edenler vekili, alacaklı tarafça sözü edilen yetki sözleşmesinin bilgileri dahilinde olmadığını, kaldı ki sözleşmede bahse konu senetlerin metninde Bakırköy Mahkemelerinin yetkili olduğunun açıkça yazılı olduğunu belirterek istinaf isteminin reddini istemiştir.
GEREKÇE
Talep, bonoya dayalı olarak verilen ihtiyati haciz kararına İİK 265.maddesi uyarınca mahkemenin yetkisiz olduğundan bahisle itiraza ilişkindir.
İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur.
Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1. (818 Sayılı BK'nın 73/1) hükmü uygulanamaz. Bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, bononun keşide yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Yine bonoda yetki şartı bulunması halinde yetki şartının geçerli olması için HMK 17. maddesine göre, uyuşmazlığın tacirler arasında doğmuş olması şartı aranmaktadır.
Somut olayda, talebe konu bonolarda borçlu şirketin keşideci, diğer borçluların avalist oldukları görülmüştür. Gerek bonolardaki keşide yeri, gerekse borçluların yerleşim yerleri itibariyle Bakırköy Mahkemelerinin yetkili olduğu açıktır. Ayrıca bonolarda uyuşmazlık halinde Bakırköy Mahkemelerinin yetkili kılındığı belirtilmiştir. İhtiyati haciz talep eden tarafça bonoların Borç Mutabakat Sözleşmeleri uyarınca verildiği ve bu sözleşmelerde İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığı ileri sürülmüş ise de, talep bu sözleşmelere değil bonolara dayalı olduğundan ilk derece mahkemesinin ek kararında bir isabetsizlik bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmış olup, açıklanan bu gerekçelerle ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 362.f maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 10/01/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/274541 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi