6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Yediemin ücreti sözleşmesinin geçerliliği ve hakkaniyet indirimi talebi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/564 E. 2019/403 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetki

Davacının nitelemesi: Emanet (Saklama) Sözleşmesinden Kaynaklanan Yediemin Ücreti mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Haciz sırasında icra alacaklısı vekili tarafından imzalanan yediemin teslim zaptı-ücret sözleşmesi, sözleşme özgürlüğü kapsamında geçerli olup alacaklıyı bağlar; resmi tarife dışında ücret belirlenmesi mümkündür. Talep edilen saklama ücreti, saklanan malın değerini aşmıyorsa ve tarifeye göre belirlenen ücret makulse hakkaniyet indirimi gerekmez. Saklama (yediemin) sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklar TTK 4/1.c kapsamında mutlak ticari dava niteliğinde olup ticaret mahkemeleri görevlidir; yetki ise sözleşmenin ifa edildiği (malın saklandığı) yer mahkemesine aittir.

Ele alınan sorunlar

Yediemin ücret sözleşmesinin geçerliliği ve vekil tarafından imzalanmasının bağlayıcılığı → ret

İddia: Davalı vekili, yediemin teslim zaptı-ücret sözleşmesi başlıklı belgenin sözleşme olarak kabul edilemeyeceğini, sözleşmede gabin bulunduğunu ve tarifeye göre ödenen ücretle davacının feragat ettiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Haczedilen malların yediemin deposuna bırakılmasına ilişkin 12.11.2014 tarihli yediemin teslim zaptı-ücret sözleşmesi davalı alacaklı vekili tarafından vekaleten imzalanmış olup, bu sözleşme geçerli olup hüküm ve sonuçları itibariyle davalıyı bağlamaktadır. Sözleşme yapma özgürlüğü Anayasa'nın 48. maddesiyle güvence altına alınmıştır; taraflar bu ilke uyarınca resmi tarife dışında ücret kararlaştırabilirler. Davalının gabin iddiası, tutanağın içeriği ve sunulan deliller dikkate alındığında yerinde görülmemiştir. Davacının dava açılmadan önce icra dosyasından yedieminlik ücretini tahsil etmiş olması, kalan tutardan feragat ettiği şeklinde yorumlanamaz; teslim tutanağında malların yasal haklar saklı kalmak kaydıyla teslim edildiği belirtilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Saklama ücretinden hakkaniyet indirimi talebi → ret

İddia: Davalı vekili, mahcuz malın 571 gün gibi uzun bir süre yediemin deposunda kalması ve alacak miktarı gözetildiğinde BK 43. maddesi uyarınca hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Saklanan aracın dava tarihi itibarıyla bilirkişi tarafından belirlenen 125.000-TL değeri, Bakanlık tarifesine göre taraflar arasında belirlenen ücretin makul olması ve aracın saklama süresi gözetildiğinde, talep edilen yedieminlik ücretinin aracın dava tarihindeki değerini aşmadığı, bu değerin çok altında kaldığı anlaşıldığından hakkaniyet indirimine gerek bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Görev itirazı - mutlak ticari dava niteliği → ret

İddia: Davalı vekili, müvekkilinin yeminli mali müşavirlik şirketi olup dava nedeninin ticari işletmesiyle ilgili olmadığını, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Taraflar arasındaki dava, 6102 sayılı TTK'nın 4/1.c maddesi kapsamında mutlak ticari davalardan olması nedeniyle ticaret mahkemeleri görevlidir; ilk derece mahkemesinin görev itirazını reddetmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Yetki itirazı - sözleşmenin ifa yeri → ret

İddia: Davalı vekili, müvekkilinin adresinin Üsküdar olması nedeniyle yetkili mahkemenin Anadolu Mahkemesi olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Saklama sözleşmesi gereği aracın saklandığı ve dolayısıyla sözleşmenin ifa edildiği yer mahkemesi yetkilidir; ilk derece mahkemesinin davalının yetki itirazını reddetmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Yediemin ücretine ilişkin sözleşmenin icra alacaklısı vekili tarafından imzalanmasının bağlayıcılığı, resmi tarife dışında ücret belirlenebilmesi ve bu tür uyuşmazlıkların TTK 4/1.c kapsamında mutlak ticari dava sayılarak görev ve yetkinin buna göre tespit edilmesi yönünden bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Saklama sözleşmesinden kaynaklanan yediemin ücreti alacağına ilişkin davalarda, TTK 4/1.c uyarınca mutlak ticari dava niteliği bulunduğundan ticaret mahkemeleri görevlidir.
Yetkili mahkeme
Saklama sözleşmesinden kaynaklanan davalarda, sözleşmenin ifa edildiği yer, yani mahcuz malın saklandığı yer mahkemesi yetkilidir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali emanet (saklama) sözleşmesi yediemin ücreti vekaleten imza gabin hakkaniyet indirimi mutlak ticari dava görev itirazı yetki itirazı

Atıf yapılan mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 561 · 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 4/1.c · TC Anayasası — TC Anayasası 48

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/564

KARAR NO 2019/403

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 07/02/2018

NUMARASI 2016/906 Esas 2018/62 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 21/03/2019 (21/04/2019 yazım tarihli )

Davanın kabulüne ilişkin hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin davalıdan olan alacağı nedeniyle davalı aleyhine Küçükçekmece ...İcra Dairesinin ... Esas numaralı dosyası ile başlattıkları ilamsız takibin davalı borçlunun itirazı üzerine durduğunu, tarafların mahcuzun saklanmasına dair bir sözleşme imzaladıklarını,sözleşmede belirlenen günlük ücret ile gün sayısının çarpılarak takip tutarının kolaylıkla hesap edilebildiğini, ayrıca %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini belirterek, davalı borçlunun haksız itirazının iptaline, Küçükçekmece ...İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takibinin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili ; görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, müvekkilinin adresinin Üsküdar olması nedeniyle yetkili mahkemenin ...Anadolu Mahkemesi olduğunu, davacının yapmış olduğu icra takibinin haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek davanın reddine,kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; ... plaka sayılı aracın yargılama aşamasında bilirkişi tarafından dava tarihindeki değerinin 125.000-TL olarak belirlendiği, söz konusu aracın davacının deposuna teslim edildiği tarihten aracın geri alındığı tarih arasında geçen 571 günlük süre, mahcuz aracın değeri, talep edilen yedieminlik ücretinin davaya konu aracın dava tarihindeki değerini aşmadığı gibi bu değerin çok altında kaldığı da kesin şekilde anlaşıldığından TBK.nun 51/1.maddesi uyarınca hakkaniyet gereği indirim yapılmasını gerektirir bir durum bulunmadığını, Küçükçekmece ...İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin 3.644,75-TL asıl alacak üzerinden devamına, bu miktara vans faizi yürütülmesine, alacak likit bulunduğundan alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalının koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; müvekkilinin yeminli mali müşavirlik şirketi olup dava nedeninin müvekkilinin ticari işletmesiyle ilgili olmadığını, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu,mahkemenin yetkisiz olduğunu, yediemin teslim zaptı-ücret sözleşmesi başlıklı belgenin sözleşme olarak kabul edilemeyeceğini,haciz zaptı ile davacının yediemin Bakanlık tarifesinin uygulanmasını kabul ettiğini,tarifeye göre hesaplanan yediemin ücretinin daha önce davacıya ödendiğini,davacının günlük 10-TL üzerinden yediemin ücreti hesaplanması yönündeki talebinden feragat etmiş olduğunun açık olduğunu, somut olayda gabin söz konusu olduğunu, mahcuz malın 571 gün gibi bir süre yediemin deposunda kalması ve alacak miktarı göz önüne alındığında BK 43.maddesi uyarınca hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TBK 561 vd maddelerine dayalı olarak yediemin ücretinin (saklama ücreti) tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vâki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda; davalının alacaklısı olduğu icra takibi nedeniyle Küçükcekmece .. İcra Dairesinin...Talimat sayılı dosyasında haczedilen malların 12.11.2014 tarihli yediemin teslim zaptı-ücret sözleşmesi ile davacının özel yediemin deposuna bırakıldığı, teslim zaptında yediemin ücreti olarak günlük 10-TL olarak belirlendiği, zaptın davalı alacaklı vekili tarafından vekaleten imzalandığı görülmüştür. Bu durumda, davalı vekili tarafından imzalanan sözleşme geçerli olup, hüküm ve sonuçları itibariyle davalıyı bağlamaktadır. Sözleşme yapma özgürlüğü TC Anayasası’nın 48. maddesi ile güvence altına alınmıştır. Dolayısıyla taraflar bu ilke uyarınca resmi tarife dışında ücret kararlaştırabilirler.Öte yandan gerek davalının savunma ve istinaf dilekçesinde, saklama sözleşmesine ilişkin tutanağın gabin nedeniyle geçersiz olduğu yönündeki iddiasının, tutanağın içeriği ve sunulan deliller dikkate alındığında davalı tarafın bu yöndeki savunması ve iddiaları yerinde görülmemiştir.

İlk Derece mahkemesince, taraflar arasındaki yedieminlik sözleşmesi hükümleri gereğince bilirkişiye hesap yaptırılmış, günlüğü 10-TL'den yedieminde saklama süresi olan 571 gün üzerinden belirlenen 5.710- TL saklama ücretinden davacının icra dosyasından aldığı 2.065,25- TL çıkarıldığında, davacının 3.644,25 TL talep edebileceği belirlenmiştir.Davacının eldeki dava açılmadan önce, icra dosyasına yatırılan yedieminlik ücretini tahsil etmiş olması, kalan tutardan feragat ettiği şeklinde yorumlanamaz.

06. 06.2016 tarihli Teslim Tutanağında da malların yasal haklar saklı kalmak kaydıyla alacaklı tarafa teslim edildiği belirtilmiştir.Saklanan aracın dava tarihi itibarıyla 125.000- TL olarak bilirkişice belirlenen değeri, Bakanlık tarifesine göre taraflar arasında belirlenen ücretin makul olması, aracın saklama süresi gözetildiğinde hakkaniyet indirimine gerek bulunmamaktadır. Yine, taraflar arasındaki davanın 6102 Sayılı TTK.nun 4/1.c kapsamında mutlak ticari davalardan olması nedeniyle ticaret mahkemeleri görevli olup, mahkemenin görev itirazını reddetmesinde ve saklama sözleşmesi gereği aracın saklandığı ve dolayısıyla sözleşmenin ifa edildiği yer mahkemesi yetkili olduğundan mahkemenin davalının yetki itirazını reddetmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından, istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 248,97- TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin yatırılan 63- TL harcın mahsubu ile bakiye 185,97- TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, hükümden sonra davacı yan gider avansından karşılanan 60,20 TL posta masrafının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 21/03/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/273545 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.