Ticari satımın feshinde yetkili mahkeme genel yetkili mahkemedir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/2617 E. 2019/139 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetki
Gerekçe özeti
Ticari satım sözleşmesinin ayıp nedeniyle feshi ve satış bedelinin iadesi talebi, sözleşmenin ifasına ilişkin bir dava olmadığından HMK 10. maddedeki özel yetki kuralı (sözleşmenin ifa yeri) uygulanmaz; akdin yapıldığı yer de ifa yeri sayılamaz. Bu tür fesih ve bedel iadesi taleplerinde yetkili mahkeme HMK 6(1) gereği davalının ikametgahının bulunduğu genel yetkili mahkemedir.
Ele alınan sorunlar
Ticari satımın ayıp nedeniyle feshi ve bedel iadesi talebinde yetkili mahkemenin tespiti → ret
İddia: Davacı vekili, TBK 89/2 uyarınca satıcının aracı teslim ettiği ve bedelin ödendiği yer olan Bakırköy Noterliği'nin ifa yeri olduğunu, HMK 10. madde gereğince sözleşmenin ifa yeri mahkemesinin (Bakırköy) yetkili olduğunu, kesin yetki söz konusu olmadığından seçimlik hak tartışmasının da yersiz olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Dava, ticari satım sözleşmesinin ayıp nedeniyle feshi ve ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir. Somut olayda davalı aracı teslim borcunu, davacı da bedeli ödeme borcunu ifa etmekle satış akdi tamamlanmıştır. Davacının isteği akdin feshi ile bedelin iadesi olduğundan, bu talep HMK 10. maddedeki sözleşmenin ifasına ilişkin bir dava niteliğinde değildir; akdin fesih ve iadesi talebinde yetkili yer HMK 6(1) gereği davalının ikametgahı mahkemesidir. Akdin yapıldığı yerin (Bakırköy Noterliği) ifa yeri olarak kabulü mümkün değildir ve bu yer HMK 10. maddeye göre de yetkili sayılamaz. Davanın mahiyeti gereği genel yetkili yer mahkemesi (davalının ikametgahı olan İzmir) yetkili olduğundan, ilk derece mahkemesinin yetkisizlik kararı sonucu itibariyle isabetsiz değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Sözleşmenin feshi ve bedel iadesi talebinin, sözleşmenin ifasına ilişkin bir dava sayılamayacağı ve bu nedenle HMK 10. maddedeki ifa yeri kuralının uygulanamayacağı, yetkili mahkemenin genel yetki kuralına göre belirleneceği yönündeki tespit bakımından emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Ticari satım sözleşmesinin ayıp nedeniyle feshi ve satış bedelinin iadesi talebine ilişkin davalarda, bu talep sözleşmenin ifasına ilişkin olmadığından HMK 10. maddedeki özel yetki kuralı (ifa yeri mahkemesi) uygulanmaz; yetkili mahkeme HMK 6(1) gereği davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticari satım sözleşmesi↗ ayıp↗ sözleşmeden dönme↗ ifa yeri↗ genel yetki↗ özel yetki↗ yetkisizlik kararı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/2617
KARAR NO 2019/139
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 19/10/2018
NUMARASI 2018/693 E.-2018/1057 K.
DAVA
Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/02/2019
İlk derece mahkemesince verilen yetkisizliğe ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin davalı ile aralarında yaptıkları noterden sözleşme ile araç satışı konusunda anlaştıklarını, ancak ticari aracının satışının yapılmasına rağmen aracın ayıplı olduğunu, kullanılamaz hale geldiğini, beklenen faydanın karşılanmadığını, maddi zararın oluştuğunu, ayıbın önceden tespitinin mümkün olmadığını, ayıbın noter aracılığı ile bildirildiğini, satılanı geri vererek sözleşmeden dönme haklarını kullandıklarını bu nedenle aracın teslim alınarak araç satış bedeli 35.000-TL’nin davalıdan faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili;müvekkilinin adresinin Karabağlar-İzmir olup, dava açılan mahkemenin yetkili olmadığını yetkisizlik kararı verilmesini, davaya konu aracın sahibinden.com sitesinde verilen ilan neticesi satıldığını,aracın özelliklerinin ilanda belirtildiğini aracın ayıplı olduğuna ilişkin ihtarı kabul etmediklerini ,satış öncesi aracın ekspertiz incelemesi yaptırılarak satın alındığını, kullanım hatalarından müvekkilinin sorumlu olmayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmişitr.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, sözleşmeye dayalı satış olduğu, aracın ayıp nedeniyle iadesi ve bedelinin talep olunduğu, para alacağının konu olduğu, HMK 10. maddesi gereğince özel ve yetki kuralına göre yetkili mahkemenin sözleşmenin ifa yeri olup, ifa yeri kararlaştırılmamış olması karşısında para alacağında yetkili mahkemenin alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinin ifa yeri olması nedeniyle davacının ikametgahının Kağıthane olup, Bakırköy Adliyesinin yetkili olmadığı, seçim hakkının genel yetki kuralınca davalıya geçtiği ve bildirdiği İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; ifa yerinin TBK 89/2 maddesi ile satıcının aracı teslim ettiğini ve alımında bedelini ödeyerek teslim aldığını, Bakırköy Noterliğinin olduğu yerin ifa yeri olduğunu, olayda kesin yetki durumu olmamakla birlikte sözleşmenin ifa yerinin belirli olduğunu, seçimlik hakkının söz konusu olamayacağını, HMK 10. madde ile sözleşmeden doğan davalarda sözleşmenin ifa yeri mahkemesinin yetkili olduğunu, bu nedenle Bakırköy Mahkemelerinin dahi yetkili olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava ;ticari satım sözleşmesinin ayıp nedeniyle feshi ve ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir. HMK 6.(1)madde uyarınca genel yetkili mahkeme ,davalı gerçek ve tüzel kişinin davanın açıldığı tarihte ki yerleşim yeri mahkemesidir. Taraflar arasında 19/06/2018 tarihli ... plakalı kamyonetin satışının yapıldığı,davacının adresinin Kağıthane /İstanbul ,davalının adresi İzmir /Karabağlar olduğu anlaşılmaktadır.İlk derece mahkemesince taraflar arasındaki ihtilafın sözleşmeye ilişkin olduğu; davacı sözleşmeye konu olan aracın ayıplı olması sebebiyle satış bedelinin iadesini talep etmiş olmakla dava konusunun para alacağına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. HMK 10 maddesi gereğince özel ve yetki kuralına göre yetkili mahkeme sözleşmenin ifa yeri olup ifa yeri taraflarca kararlaştırılmamış olması durumunda ve talep konusunun para alacağı olduğu göz önüne alınarak yetkili mahkeme alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinin ifa yeri olması sebebiyle davacının ikametgahının Kağıthane olduğu göz önüne alındığında Bakırköy Adliyesi'nin yetkili olduğuna dair hukuki bir durum bulunmadığı, bu nedenle seçim hakkının davalıya geçtiği, genel yetki kuralı gereğince de davalının bildirmiş olduğu İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi yetkili olduğundan yetkisizliğe karar verilmiştir.
HMK 10(1)maddesinde sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde açılabileceği öngörülmüştür.Ancak somut olayda ticari satım akdi sözkonusu olup davalı aracı teslim borcunu ,alıcı davacı da bedelini ödeme borcunu ifa etmekle satış akdi tamamlanmıştır.Bu kez davacının isteği akdin feshi ile satış bedelinin iadesini talep ettiğinden yetkili yer HMK 6(1)gereği davalının ikametgahı mahkemesidir.Davanın mahiyeti gereği genel yetkili yer mahkemesi yetkili olduğundan yetkisizlik kararı verilmesinde sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmamaktadır. Her ne kadar davacı vekili satış akdinin Bakırköy Noterliği'nde yapıldığını akdin ifa yerinde dava açılabileceğini ileri sürmüş ise de akdin yapıldığı yerin ifa yeri olarak kabulü mümkün olmadığı ,HMK 10 maddesine göre de yetkili kabul edilemeyeceği , genel yetki kuralı doğrultusunda davalının ikametgah mahkemesinin bulunduğu İzmir Mahkemeleri'nin yetkili olduğu sonucuna varıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 44,40- TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 35,90- TL harcın mahsubu ile bakiye 8,50- TL istinaf harcının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.07/02/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/273527 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi