Deniz taşımasından kaynaklanan uyuşmazlıkta görevli mahkeme Denizcilik İhtisas Mahkemesidir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/2542 E. 2019/144 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Davacının nitelemesi: Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Taşıma
Gerekçe özeti
Taraflar arasında deniz yoluyla mal taşınmasına ilişkin sözleşme bulunduğu ve bu husus tarafların kabulünde olduğu durumda, uyuşmazlığın çözümünde TTK'nun 5. kitabında (deniz ticareti) yer alan hükümler uygulanacağından görevli mahkeme Denizcilik Alanında İhtisas Mahkemesidir; genel asliye ticaret mahkemesi değildir. Görev, mahkemenin görevsiz olduğunun açık olduğu hâllerde dilekçeler teatisi tamamlanmadan da resen incelenip görevsizlik kararı verilebilir. Ayrıca görevsizlik kararı verilmesi halinde, dava başka bir mahkemede devam etmemişse yargılama giderleri (vekalet ücreti dahil) HMK 331/2 uyarınca davanın açıldığı mahkemece talep üzerine dosya üzerinden davacıya yükletilir; bu aşamada davalı yararına ayrıca vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmez.
Ele alınan sorunlar
Deniz yoluyla taşıma sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta görevli mahkeme → ret
Gerekçe: HMK 115/1 uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılır; HMK 114/1-c uyarınca mahkemenin görevli olması bir dava şartıdır. TTK 4. maddeye göre bir davanın ticari dava sayılması için taraflardan birinin ticari işletmesiyle ilgili olması ya da kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağına ilişkin düzenleme bulunması gerekir. TTK'nun 5. kitabında yer alan 'deniz ticareti' başlığı altındaki düzenlemelerin uygulanmasına ilişkin davalar Denizcilik İhtisas Mahkemesinin görev alanına girer. Somut olayda taraflar arasında deniz yoluyla mal taşınmasına ilişkin sözleşme yapıldığı dosya kapsamından anlaşılmakta olup bu husus her iki tarafın da kabulündedir; uyuşmazlığın çözümünde TTK'nun 5. kitabında yer alan deniz ticaretine ilişkin hükümler uygulanacağından Denizcilik Alanında İhtisas Mahkemeleri görevlidir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Dilekçeler teatisi tamamlanmadan görevsizlik kararı verilmesinin usule uygunluğu → ret
İddia: Dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmeden, savunma ve cevapları alınmadan karar verilmesinin görevli mahkemede yapılacak yargılamada karışıklığa neden olabileceğini ve usule aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Kararı veren mahkemenin görevsiz olduğu son derece açık olup tarafların beyanları ile bu durumun değişmesi mümkün görülmediğinden, dilekçeler teatisi aşaması tamamlanmadan karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Görevsizlik kararında davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemesi → ret
İddia: Mahkemece görevsizlik kararı verildiği halde müvekkili lehine vekalet ücreti takdir edilmemesinin doğru olmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: HMK 331/2 uyarınca görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerine o mahkeme hükmeder; davaya bir başka mahkemede devam edilmemişse talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkûm eder. Vekalet ücreti de HMK 323/1-ğ uyarınca yargılama giderlerindendir. O halde ilk derece mahkemesince davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemiş olması isabetlidir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Deniz yoluyla taşıma sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda görevli mahkemenin Denizcilik İhtisas Mahkemesi olduğu ve görevsizlik kararı sonrası vekalet ücretine hükmedilmemesinin usule uygunluğu yönünden BAM'ın kendi muhakemesiyle oluşturduğu bölgesel ikna edici bir gerekçe içermektedir.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- Deniz yoluyla taşıma sözleşmesinden kaynaklanan ve TTK'nun 5. kitabında yer alan deniz ticareti hükümlerinin uygulanmasını gerektiren uyuşmazlıklarda görevli mahkeme Denizcilik Alanında İhtisas Mahkemesidir.
- Dava şartı
- Mahkemenin görevli olması (HMK 114/1-c)
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
görev↗ dava şartı↗ denizcilik ihtisas mahkemesi↗ görevsizlik kararı↗ yargılama giderleri↗ vekalet ücreti↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/2542
KARAR NO 2019/144
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 24/04/2018
NUMARASI 2018/439 E.-2018/454 K.
DAVA
İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/02/2019
İlk derece mahkemesince mahkemenin görevsizliğine yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin yurtdışında mukim dava dışı firmalardan satın aldığı malların deniz yoluyla taşıma işini davalının üstlendiğini, navlun bedellerinin davalıya ödendiğini, ancak davalının son taşıma tamamlandıktan sonra her üç taşıma için boşaltma bedeli, evrak masrafı, attendance, ekipman gibi adlar altında toplam 495-USD ve 3.176,32-TL ücret talep ettiğini ve bu ücret ödenmeden malın teslim edilmeyeceğini bildirdiğini, müvekkilinin de ihtirazi kayıtla bu tutarı ödediğini, haksız ödemenin iadesi talebiyle başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı ile durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, taraflar arasındaki uyuşmazlığın deniz taşıma işine ilişkin olduğu, dolayısıyla Deniz Ticareti hükümlerinin uygulanması gerektiği, bu durumda görevli mahkemenin Deniz Ticareti Mahkemesi olduğu gerekçesiyle mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine, karar kesinleştiğinde, süresinde talep halinde dosyanın görevli İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesine(Deniz Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) gönderilmesine karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
1-Dava dilekçesi müvekkiline tebliğ edilmeden, savunma ve cevapları alınmadan karar verilmesinin görevli mahkeme tarafından yapılacak yargılamada karışıklığa neden olabileceğini, aynı zamanda usule de aykırı olduğunu,
2-Mahkemece görevsizlik kararı verildiği halde müvekkili lehine vekalet ücreti takdir edilmemesinin doğru olmadığını belirterek hükmün kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE
Dava, deniz yoluyla Taşıma Sözleşmesi uyarınca haksız olarak tahsil edildiği ileri sürülen tutarın istirdatı talebiyle başlatılan icra takibine vâki itirazın iptali istemine ilişkindir.
HMK’nun 115/1.maddesi uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılır. HMK’nun 114/1-c maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir.
6102 Sayılı TTK’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.Öte yandan TTK’nun 5.kitap kısmında ‘deniz ticareti’ başlığı altında sıralanmış bulunan düzenlemelerin uygulanmasına ilişkin davalar Denizcilik İhtisas Mahkemesinin görev alanına girmektedir.somut olayda dosya kapsamında mevcut belgelerden taraflar arasında deniz yoluyla mal taşınmasına ilişkin sözleşme yapıldığı anlaşılmakta olduğu gibi, bu husus her iki tarafın da kabulündedir.
O halde uyuşmazlığın çözümünde TTK’nun 5.kitap kısmında yer alan Deniz Ticaretine ilişkin hükümler uygulanacağından Denizcilik Alanında İhtisas Mahkemeleri görevli olup, ilk derece mahkemesince görevsizlik kararı verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gibi, kararı veren mahkemenin görevsiz olduğu son derece açık olup tarafların beyanları ile bu durumun değişmesi mümkün görülmediğinden, dilekçeler teatisi aşaması tamamlanmadan karar verilmesinde de usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmamaktadır.Bununla birlikte HMK 331/2 maddesi “Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkeme hükmeder. Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkûm eder.” hükmünü haizdir.
Vekalet ücreti de aynı Kanunun 323/1-ğ. maddesi uyarınca yargılama giderlerindendir. O halde ilk derece mahkemesince davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemiş olması da isabetlidir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Peşin harcın karar harcına mahsubuna ,bakiye 8.50-TL harcın davalıdan tahsiliyle hazineye gelir kaydına.
Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nun 353(1).a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 07/02/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/273501 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi