6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Fatura ve irsaliyeye dayalı mal tesliminin ispatı ve marka-firma bağı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/1616 E. 2019/1493 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Gerekçe özeti

Ticari satım ilişkisinden kaynaklanan alacak davalarında, malın teslim edildiğinin ispat külfeti davacı satıcıya aittir ve fatura ile davacı ticari defter kayıtları, yasal delillerle (imzalı sevk irsaliyesi gibi) desteklenmediği sürece tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz; ancak bu deliller birlikte değerlendirildiğinde ve davalı, bilirkişi raporuna yaptığı itirazda hangi faturalara konu malların teslim edilmediğini somut olarak açıklamadığında ya da iddia ettiği farklı bir ticari ilişkiyi (üçüncü kişi/firma ile) ve iade/ayıp savunmasını delillendiremediğinde, teslimin gerçekleştiği ve alacağın varlığı kabul edilir.

Ele alınan sorunlar

Davacı ile dava dışı firma (...) arasındaki bağ ve akdi ilişkinin tarafı → ret

İddia: Davalı, davacı ile akdi ilişkisi olmadığını, malları dava dışı ... unvanlı firmadan satın aldığını, bu firma ile davacının aynı faturaya tek kaşe bastıklarını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Dava konusu faturalar ve sevk irsaliyeleri incelendiğinde, ilgili unvanın antetli olarak davacı tarafından davalı adına düzenlendiği, davacı kaşesinde davacı unvanının başında bu ibarenin yer aldığı görülmüştür. Davalı, bu unvanın farklı bir şirket veya şahıs firması olduğuna dair herhangi bir delil sunmamış, bu firma tarafından kendisi adına düzenlenen mal satış faturalarını da ibraz etmemiştir. Ayrıca davalı tarafça düzenlenip davacı kayıtlarında olmayan iade faturalarının da bu unvana değil doğrudan davacıya düzenlendiği görülmüştür. Davalının bu firma aleyhine açılan davalardan söz etmesi ise sadece mahkeme adının verilmesiyle sınırlı kalmış, esas numarası bildirilmediğinden bu savunmaya itibar edilmemiştir. Bu nedenle söz konusu unvanın davacının markası olduğu ve taraflar arasında akdi ilişki bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Malların teslim edildiğinin ispatı ve irsaliye imzalarına itirazın somutlaştırılmaması → ret

İddia: Davalı, malların irsaliyelerdeki imzalar karşılığında teslim edildiğinin kabul edildiğini, ancak bu imzaların kendi çalışanlarına ait olup olmadığının araştırılmadığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Bilirkişi raporunda dava konusu tüm faturalara ilişkin bilgiler verilmiş ve malların teslimine ilişkin imzalı sevk irsaliyelerinin mevcut olduğu bildirilmiştir. Davalı taraf rapora itiraz dilekçesinde açıkça hangi faturalara konu malların kendisine teslim edilmediğini açıklamamıştır. Bu durumda sevk irsaliyelerindeki imzaların davalı çalışanlarına ait olup olmadığı hususunda bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiş, faturalara konu malların davalıya teslim edildiği kabul edilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Malların bozuk çıkması nedeniyle iade edildiği savunmasının ispatı → ret

İddia: Davalı, dava dışı firma tarafından teslimi gereken malların bir kısmının teslim edilmediğini, bir kısmının ise bozuk çıktığını, bu nedenle iade edildiğini savunmuştur.

Gerekçe: Davalının iade faturaları davacı kayıtlarında bulunmamaktadır. Davalı, malların bozuk çıktığına ve iade edildiğine dair başkaca bir delil de sunamamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Davacının ticari defterlerinin lehe delil vasfı ve ispat yükü → ret

İddia: Davalı, davacının ticari defterlerinin lehe delil vasfını haiz olmaması nedeniyle hükme esas alınamayacağını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Kural olarak malın teslimini ispat külfeti davacı satıcıya aittir; yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Ancak somut olayda davacının lehe delil vasfını haiz olmayan ticari defter ve kayıtlarına göre davacının takip tarihi itibariyle davalıdan alacaklı olduğu tespit edilmiş, davalı ihtara rağmen kendi ticari defter ve kayıtlarını sunmamıştır. Fatura ve irsaliyelerle desteklenen alacağın varlığı bu şekilde kanıtlanmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Malın teslimine ilişkin ispat yükünün satıcıya ait olduğu ve bilirkişi raporuna yapılan itirazın hangi faturaya ilişkin olduğu somutlaştırılmadan yapılan genel itirazın irsaliye imzalarının araştırılmasını gerektirmediği yönündeki değerlendirme, benzer ticari alacak davalarında yol gösterici niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali ticari defterlerin lehe delil vasfı ispat yükü sevk irsaliyesi bilirkişi raporuna itirazın somutlaştırılması

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-1HMK 362(1).a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/1616

KARAR NO 2019/1493

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 29/05/2018

NUMARASI 2017/653 Esas- 2018/524 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 28/11/2019

Davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya toplam 49.798,40-TL tutarında mal satıp teslim ettiğini, ancak davalının borcunu ödemediğini, alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı ile durduğunu, ...’ın bir firma değil müvekkilinin markası olduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkilinin davacı ile değil dava dışı ... firması ile ticareti olduğunu, ancak bu firma tarafından bir kısım malların teslim edilmediğini, teslim edilen bir kısım malların ise bozuk çıktığını ve malların iade edildiğini, ancak daha sonra bu firma ile davacının tek faturaya aynı kaşeyi bastıklarının görüldüğünü savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davacıya ait faturalarda ... unvanının da bulunduğu görülmekle ticari ilişkinin diğer tarafının ... olduğu yönündeki savunmaya itibar edilmediği, ayrıca mevcut irsaliyeler itibariyle faturaya dayalı malların tesliminin gerçekleştiği sabit olmasına karşın, davalının malları iade ettiği yönündeki savunmasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

1- Davacının ticari defterlerinin lehe delil vasfını haiz olmaması nedeniyle hükme esas alınamayacağını, 2-Davacı ile ... firması arasında bir bağ bulunmadığını, iki şirkete ait sicil kayıtları celp edildiğinde .....Şti. Unvalı bir şirket olmadığının anlaşılacağını, bu iki firmanın hukuka aykırı olarak tek bir faturaya aynı kaşeyi bastıklarını,3-Malların irsaliyelerdeki imzalar karşılığında teslim edildiği belirtilmiş ise de bu imzaların müvekkili çalışanlarına ait olup olmadığının araştırılmadığını,4-... firması tarafından müvekkiline teslimi gereken malların bir kısmının teslim edilmediğini, bir kısmının ise bozuk çıktığını, bu nedenle iade edildiğini, hatta bu firmaya verilen çeklerle ilgili olarak bir takım davalar açıldığını belirterek hükmün kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, muhtelif mal satış faturalarına dayalı alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.davacı ile akdi ilişkisinin olmadığını, dava dışı ... unvanlı bir firmadan mal satın aldığını, ancak bu firmanın da bir kısım malları teslim etmediğini, bir kısım malların da bozuk çıktığını, bu nedenle iade edildiğini, daha sonra ... firması ile davacının aynı faturaya tek kaşe bastıklarının anlaşıldığını savunmuş, davacı ise ... bir firma değil müvekkilinin markası olduğunu açıklamıştır. Davacının lehe delil vasfını haiz olmayan ticari defter ve kayıtlarına göre davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 49.798,40-TL alacaklı olduğu tespit edilmiş, davalı ihtara rağmen ticari defter ve kayıtlarını sunmamıştır.Kural olarak malın teslimini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz.Dava konusu faturalar ve sevk irsaliyeleri incelendiğinde, ...

antetli olup davacı tarafından davalı adına düzenlendiği, davacı kaşesinde davacı unvanının başında...yazılı olduğu, irsaliyelerin teslim alan kısımlarında imza bulunduğu görülmüştür. Öte yandan davalı, ... unvanlı farklı bir şirket veya şahıs firması olduğu hususunda herhangi bir delil sunmadığı gibi, bu firma tarafından kendisi adına düzenlenen mal satış faturalarını da sunmamıştır. Kaldı ki davalı tarafça düzenlenip davacı kayıtlarında olmayan iade faturalarının da ... firmasına değil davacıya düzenlendiği görülmüştür. Davalı tarafça ... firması aleyhine açılan bir takım davalardan söz edilmiş ise de, sadece mahkeme ismi verilmekle yetinilmiş, dava esas numarası bildirilmediğinden bu yöndeki savunmaya da itibar edilmemiştir.

Bu nedenle ...nin davacı markası olduğu ve taraflar arasında akdi ilişki bulunduğu kanaatine varılmıştır.Bilirkişi raporunda dava konusu tüm faturalara ilişkin bilgiler verilmiş ve malların teslimine ilişkin imzalı sevk irsaliyelerinin mevcut olduğu bildirilmiştir. Buna rağmen davalı taraf rapora itiraz dilekçesinde açıkça hangi faturalara konu malların kendisine teslim edilmediğini açıklamamış olup, bu durumda sevk irsaliyelerindeki imzaların davalı çalışanlarına ait olup olmadığı hususunda bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiş, faturalara konu malların davalıya teslim edildiği kabul edilmiştir. Davalının iade faturaları ise davacı kayıtlarında bulunmamakta olup, davalı malların bozuk çıktığına ve iade edildiğine dair başkaca bir delil de sunamamıştır.

O halde ilk derece mahkemesince davanın kabulü yönünde verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiş, açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 3.401,73- TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 886,40- TL harcın mahsubu ile bakiye 2.515,33- TL’nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davalı tarafça yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, hükümden sonra davacı yan gider avansından karşılanan 42- TL nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nun 362(1).a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 28/11/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/271039 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.