6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Yediemin saklama sözleşmesi ücretinin geçerliliği ve icra inkar tazminatı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/1609 E. 2019/1494 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Davacının nitelemesi: Saklama Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Yediemin ile borçlu arasında imzalanan saklama sözleşmesinde resmi tarife dışında günlük ücret kararlaştırılması, sözleşme serbestisi ilkesi kapsamında geçerlidir ve tarafları bağlar; icra müdürlüğünce verilen yediemin değişikliği kararı uygulanmayıp mal teslim alınmadığı sürece sözleşme ilişkisi devam eder. Bu şekilde belirlenebilir nitelikteki saklama ücreti alacağı likit kabul edilir ve itirazın iptali halinde icra inkar tazminatına hükmedilebilir.

Ele alınan sorunlar

Yediemin ücretine ilişkin sözleşmenin geçerliliği ve davalıyı bağlayıcılığı → ret

İddia: Kitapların korsan olup maddi değer taşımadığı, Adalet Bakanlığı Tebliği gereğince yediemin alacağının mahcuz mal değerinin %30'unu geçemeyeceği, bu nedenle hukuken maddi değeri olmayan bir maldan kaynaklanan borcun davalıya yükletilemeyeceği, aksi düşünülse bile tarife hükmüne göre hesaplama yapılması gerektiği ve kitapların mevcut durumunun tespit edilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

Gerekçe: Davalı vekilince vekaleten imzalanan Yediemin Teslim Tesellüm Tutanağı uyarınca günlüğü 5-TL olmak üzere saklama ücreti kararlaştırılmış ve bu tutanak davalı vekilince imzalanmıştır. İcra Müdürlüğünce yediemin değişikliği kararı verilmiş olmakla birlikte bu karar davalı tarafça uygulatılmamış, kitaplar davacıdan teslim alınmamış, böylece davacı ile olan sözleşme ilişkisi devam ettirilmiştir. Bu durumda davalı vekili tarafından imzalanan sözleşme geçerli olup hüküm ve sonuçları itibariyle davalıyı bağlamaktadır. Sözleşme yapma özgürlüğü Anayasa'nın 48. maddesi ile güvence altına alınmıştır; taraflar bu ilke uyarınca resmi tarife dışında ücret kararlaştırabilirler. Ayrıca hacizli malların kapladığı alan, depoda kaldığı sürenin uzunluğu, Adalet Bakanlığı Tarifesi ve hakkaniyet kuralları dikkate alındığında taraflarca belirlenen ücretin makul olduğu kanaatine varılmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Alacağın likit olup olmadığı ve icra inkar tazminatına hükmedilebilirliği → ret

İddia: Alacağın likit olmadığı, dolayısıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesinin doğru olmadığı ileri sürülmüştür.

Gerekçe: Dava konusu alacak likit (bilinebilir, belirlenebilir) nitelikte olup, davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Yediemin ile mal sahibi/borçlu arasında serbest iradeyle kararlaştırılan saklama ücretinin, resmi tarife dışında olsa da sözleşme serbestisi ilkesi çerçevesinde geçerli ve bağlayıcı olduğu; yediemin değişikliği kararı fiilen uygulanmadıkça sözleşme ilişkisinin devam ettiği yönündeki değerlendirme, benzer yediemin ücreti alacağı davalarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yediemin (saklama) sözleşmesi sözleşme serbestisi itirazın iptali icra inkar tazminatı likit alacak yediemin değişikliği

Atıf yapılan mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 561 · TC Anayasası — TC Anayasası 48

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/1609

KARAR NO 2019/1494

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 15/05/2018

NUMARASI 2018/45 Esas-2018/467 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Saklama Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 28/11/2019

Davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili, mahkeme kararı ile 566 adet kitabın toplatılmasına karar verilmesi üzerine icra yoluyla toplatılan kitapların yediemin sıfatıyla müvekkiline teslim edildiğini, tarafların bu kitapların saklanmasına dair bir sözleşme imzaladıklarını ve günlük 5-TL ücret kararlaştırıldığını, 3 aylık tutar 450-TL’nin peşin ödendiğini ve devam edecek saklama bedellerinin her ayın 15.günü müvekkili hesabına yatırılması konusunda mutabık kalındığını, ancak ödeme yapılmadığını, 15.245-TL olan ücretin tahsili amacıyla başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı ile durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına, %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, Fikri Sınai Haklar Mahkemesince verilen bir ihtiyati tedbir kararının infazı amacıyla bir miktar kitabın yediemine teslim edildiğini, söz konusu kitapların korsan kitap olduğunu ve maddi değer taşımadığını, ayrıca Adalet Bakanlığı’nın ilgili Tebliği gereğince yediemin alacağının mahcuz mal değerinin %30’unu geçemeyeceğini, dolayısıyla hukuken maddi değeri olmayan bir maldan kaynaklanan borcun müvekkiline yükletilemeyeceğini, aksi düşünülse bile tarife hükmüne göre hesaplama yapılması gerektiğini, ayrıca kitapların mevcut durumunun da tespitinin gerektiğini savunarak yaptırılacak bilirkişi incelemesi doğrultusunda fazlaya ilişkin talebin reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, tarafların serbest iradeleriyle imzaladıkları yedieminlik sözleşmesi hükümleri geçerli olup, 01/05/2008 ile 06/09/2016 tarihleri arasında toplam 3049 günlük günlüğü 5 TL olarak kararlaştırılan yedieminlik ücretinin takip miktarıyla uyumlu olarak 15.245- TL olduğu, takibe konu sözleşmeyi davalı vekilinin imzaladığı, sözleşme serbestisi içinde düzenlenen yedieminlik ücretine ilişkin bu hükmün tarafları bağladığı, icra dosyasında davalı tarafça yediemin değişikliği talebinde bulunulduğu, talebin reddi üzerine icra hukuk mahkemesine yapılan şikayetin kabulüne karar verildiği, yediemin değişikliği kararına rağmen sözleşmeye konu kitapların davacıdan teslim alınmadığı, bu şekilde sözleşmenin ayakta tutulduğu ve davalının sözleşmeyle bağlı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

1- Saklama sözleşmesine konu kitapların korsan kitap olduğunu ve maddi değer taşımadığını, ayrıca Adalet Bakanlığı’nın ilgili Tebliği gereğince yediemin alacağının mahcuz mal değerinin %30’unu geçemeyeceğini, dolayısıyla hukuken maddi değeri olmayan bir maldan kaynaklanan borcun müvekkiline yükletilemeyeceğini, aksi düşünülse bile tarife hükmüne göre hesaplama yapılması gerektiğini, ayrıca kitapların mevcut durumunun da tespitinin gerektiğini,2-Alacağın likit olmadığını, dolayısıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini doğru olmadığını belirterek hükmün kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, TBK 561 vd maddelerine dayalı olarak yediemin ücretinin (saklama ücreti) tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vâki itirazın iptali istemine ilişkindir.Somut olayda; İstanbul 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 02.01.2008 tarihli toplatma ve muhafaza altına alma yönündeki ihtiyati tedbir kararı üzerine, davalının alacaklısı olduğu icra takibi nedeniyle Küçükcekmece... İcra Dairesinin ... Talimat dosyasında tedbir kararına konu 566 adet kitabın yediemine teslimine karar verildiği, 17.01.2008 tarihinde düzenlendiği anlaşılan Yediemin Teslim Tesellüm Tutanağı uyarınca 566 adet kitabın yediemin olarak davacıya teslim edildiği, günlüğü 5-TL olmak üzere 3 aylık 450-TL’nin 17.01.2008 tarihinde ödendiği, ücretin her ayın 15.günü davacı hesabına yatırılmasının kararlaştırıldığı, tutanağın davalı vekilince vekaleten imzalandığı görülmüştür.

Daha sonra İcra Müdürlüğünce yediemin değişikliği kararı verilmiş ise de bu karar davalı tarafça uygulatılmamış, davacı ile olan sözleşme ilişkisi devam ettirilmiştir. Bu durumda, davalı vekili tarafından imzalanan sözleşme geçerli olup, hüküm ve sonuçları itibariyle davalıyı bağlamaktadır. Sözleşme yapma özgürlüğü TC Anayasası’nın 48. maddesi ile güvence altına alınmıştır. Dolayısıyla taraflar bu ilke uyarınca resmi tarife dışında ücret kararlaştırabilirler.Öte yandan dosya kapsamına göre, hacizli malların kapladığı alan, depoda kaldığı sürenin uzunluğu,Adalet Bakanlığı Tarifesi,hakkaniyet kuralları gibi nedenler dikkate alındığında da taraflarca belirlenen ücretin makûl olduğu kanaatine varılmıştır.Dava konusu alacak likit(bilinebilir, belirlenebilir) nitelikte olup, davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön görülmemiştir.O halde ilk derece mahkemesince davanın kabulü yönünde verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiş olup, açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 1.041,38- TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 261- TL harcın mahsubu ile bakiye 780,38- TL’nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına Davalı tarafça yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, hükümden sonra davacı yan gider avansından karşılanan 42,35- TL nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nun 362(1).a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 28/11/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/271038 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.