6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Ticari defterlerin ibrazından kaçınma ve ispat yükü

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/822 E. 2020/25 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Gerekçe özeti

Ticari satım ilişkisinden kaynaklanan alacak davasında, davacı delillerini münhasıran karşı tarafın ticari defterlerine hasretmemiş, kendi defterlerine ve diğer delillere de dayanmışsa, davalının defterlerini ibraz etmemesi HMK 222/5'teki ispat karinesinin uygulanmasını gerektirmez. Bilirkişi raporu takdiri delil niteliğinde olup, teslim belgesinde imza bulunmaması ve ödemelerin hangi faturaya ilişkin olduğunun belirsiz olması halinde, alacağın miktarı dosya kapsamındaki delillerle ispatlanmış sayılmaz.

Ele alınan sorunlar

Davalının ticari defterlerini ibraz etmemesinin ispat yüküne etkisi (HMK 222/5) → ret

İddia: Davacı vekili, tarafların tacir olduğunu, ticari defter ve belgeler üzerinde inceleme yapıldığını ancak davalının defterlerini ibraz etmediğini, kesin mehile rağmen ibrazdan kaçınıldığını, TTK 222/5'e göre ibrazı talep eden davacının iddiasını ispat etmiş sayılması gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davacı delil olarak taraf ticari defterlerine dayanmış, delillerini davalı ticari defterlerine hasretmemiştir. Bu durumda somut olayda HMK'nın 222/5. maddesindeki özel hükmün (karşı tarafın defterlerini ibraz etmemesi halinde iddianın ispatlanmış sayılması) uygulanma ihtimali bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Bilirkişi raporunun delil değeri ve alacağın ispatı → ret

İddia: Davacı, taleplerini destekleyen doğrultuda bilirkişi raporu sunulduğunu belirtmiştir.

Gerekçe: Davalı tarafından yapılan ödemeler mahsup edildikten sonra davacının davalıdan alacaklı olduğu bilirkişi raporunda tespit edilmiş ise de, bilirkişi raporu HMK'nın 282. maddesine göre takdiri delil niteliğinde olup hakim bunu diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir. Davacı tarafından sunulan irsaliyeli faturada malların davalı tarafından teslim alındığına ilişkin imza bulunmamaktadır. Davacının ticari defterlerinde kayıtlı davalının çekle yaptığı ödemenin hangi faturaya istinaden yapıldığı açıklanmamıştır. Buna göre davacı, davalının yaptığı ödeme miktarından daha fazla mal satıp teslim ettiğini dosya kapsamındaki delillerle ispatlayamamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Karşı tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesinin HMK 222/5 kapsamında ispat karinesi oluşturabilmesi için davacının delillerini münhasıran o defterlere hasretmiş olması gerektiğine; aksi halde bilirkişi raporunun tek başına yeterli ispat aracı sayılmayacağına ilişkin değerlendirme yönünden emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticari defter delili ispat yükü itirazın iptali icra inkar tazminatı bilirkişi raporunun takdiri delil niteliği HMK 222/5

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 222/5HMK 282 · 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 67

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/822

KARAR NO 2020/25

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 05/07/2017

NUMARASI 2016/1138 Esas 2017/575 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 16/01/2020

Davanın reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya mal sattığını, davalının mal bedelini ödemediğini, alacağının tahsili amacıyla davalı şirkete karşı Bakırköy ... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalı-borçlu şirketin dosya borcuna itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına davalı şirketin %20 icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalının usulüne uygun tebligata rağmen cevap vermediği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacının sözleşme ilişkisi ve mal teslimine ilişkin ispat vasıtası getiremediği, delilleri arasında açıkça yemin delilinin de bulunmadığı gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilinin davalı ile aralarındaki ticari münasebetiyle kömür sattığını, kömür bedelinin bir kısmının ödenmemesi üzerine takip başlatıldığını, taraflar tacir olup ticari defter ve belgeler üzerinde inceleme yapıldığını, ancak davalı tarafın ibraz etmediğini, taleplerini destekleyen doğrultuda bilirkişi raporu sunulduğunu, davalının sadece faturaya karşı borcu olmadığını beyan ettiğini, bu itirazı ile bağlı olduğunu, faturanın varlığına ve içeriğine itiraz edilmediğini, kesin mehile rağmen davalının defterlerini ibrazdan kaçındığını, TTK 222/5’e göre ibrazı talep eden olarak iddiasının ispat etmiş sayılması gerektiğini, bu nedenle kararın kaldırılarak davanın kabulü ile kötü niyetli davalının %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davanın kömür satım sözleşmesi uyarınca düzenlenen fatura alacağının davalıdan tahsili için başlatılan icra takibine vâki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ve icra inkâr tazminatı istemine ilişkindir.

Davacının TTK hükümlerine uygun olarak tutulan ve sahibi lehine delil niteliği taşıyan ticari defterlerinde dava ve takipe konu fatura kayıtlıdır. Davalı kendisine usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen ticari defterlerini incelemeye sunmamıştır.Davacı delil olarak taraf ticari defterlerine dayanmış olup, delillerini davalı ticari defterlerine hasretmemiştir. Bu durumda somut olayda 6100 sayılı HMK'nın 222/5. maddesindeki özel hükmün uygulanma ihtimali bulunmamaktadır. Davalı tarafından yapılan ödemeler mahsup edildikten sonra davacının davalıdan alacaklı olduğu bilirkişi raporunda tespit edilmiş ise de bilirkişi raporu HMK'nın 282. maddesine göre, takdiri delil niteliğinde olup, hakim, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir.

Davacı tarafından dosyaya sunulan irsaliyeli faturada malların davalı tarafından teslim alındığına ilişkin imza bulunmamaktadır.Davacı ticari defterlerinde kayıtlı davalının çek ile yaptığı bir kısım ödemenin de hangi faturaya (takibe konu faturaya) istinaden yapıldığı hususunda herhangi bir açıklama bulunmamaktadır. Buna göre davacı , davalının yaptığı ödeme miktarından daha fazla mal satıp teslim ettiğini dosya kapsamındaki delillerle ispatlayamamıştır. Bu durumda mahkemece ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle istinaf sebepleri yerinde görülmeyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 54,40- TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 35,90- TL harcın mahsubu ile bakiye 18,50- TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 16/01/2020

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/269666 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.