Fatura alacağının ispatında ticari defterlerin delil niteliği

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/2428

KARAR NO 2020/1130

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 05/07/2018

NUMARASI 2015/957 Esas - 2018/824 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 10/11/2020

Davanın reddine ilişkin hükmün davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili ; Bakırköy 3. ATM'nin 2013/154 E. sayılı dosyası ile 19/12/2013 tarihinden geçerli olmak üzere ... San. ve Tic. A.Ş.'nin iflasına karar verildiği, İflas tasfiyesinın Bakırköy ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile yürütüldüğü, Müflis ... San. Tic. A.Ş.'nin üçüncü şahıslardaki alacaklarının tespiti için ticari defterleri üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda bilirkişi tarafından müflisin alacaklı olduğu üçüncü şahıslar ile alacak miktarlarını içeren bilirkişi raporunun iflas dosyasına ibraz edildiğini, İflas İdaresince İ.İ.K. md. 229 gereği masanın vadesi gelmiş ve bilirkişi raporu ile tespit edilen alacaklarının tahsili için müflisin borçlularına karşı icra takibi başlatılmasına karar verildiğini, davalı aleyhine de Bakırköy ...

İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, ancak davalı tarafın haksız ve hukuka aykırı olarak itiraz ettiğini belirterek, davalı borçlunun itirazının iptali ile takibin devamına, alacağın % 20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili ; ilamsız icrada genel yetkili icra dairesi HMK.nın 6. maddesi gereğince borçlunun ikametgahının bulunduğu yerdeki icra dairesi ve mahkemeleri olup, takip borçlusu konumundaki müvekkilinin ikametgahı, iş yeri İzmir olup, İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi yetkili olduğundan, bu sebeple yetki yönünden itiraz ettiklerini, müvekkili hakkında yapılan icra takibinde borcun sebebi, nedeni açıklanmamış olup, alacaklının müvekkilinden bu miktar bir alacağı var ise bunu belgelemesi, sebebini açıklayıp, icra takibine bunu ekleyip ayrıca tebliğ etmesi gerektiğini, alacaklı olduğunu iddia eden şirkete borcu bulunmadığından yetkiye, borcun tamamına ve tüm ferilerine, işlemiş ve işleyecek faiz ve faiz oranlarına ayrıca ve açıkça itiraz ettiklerini belirterek, yetki itirazının kabulü ile dosyanın yetkili İzmir Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; adına fatura düzenlenen kişinin fatura düzenleyene borçlu sayılması için faturanın tebliği, fatura düzenleyenin faturanın ihtiva ettiği mal hizmet vs. karşı tarafa ifası-teslimini kanıtlaması gerektiğini, davacı defterlerinin lehine delil kuvvetinde olmadığı iddianın ispatına dair vesaiklerin de sunulamadığı alacağın ispata muhtaç kaldığı gerekçesiyle açılan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvurusunda; Yerel Mahkemece davanın esasına girilmiş ve dosyada bilirkişi kök ve ek raporu alınmış olup, Bakırköy ... İflas Müdürlüğü'nün ... İflas dosyasından alınan bilirkişi raporunda müflis şirketin davalıdan alacaklı gözüktüğü, mahkemenin almış olduğu gerek kök gerekse ek raporda da davalının müflis şirketten alacaklı olduğu tespit edilmişken davanın ispat edilemediği gerekçesi ile reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu bildirerek, bu sebeple İlk derece Mahkemesi kararının bozularak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; İflas İdaresince İ.İ.K. md. 229 gereği masanın vadesi gelmiş ve bilirkişi raporu ile tespit edilen alacaklarının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Somut olayda; taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamaktadır. Davalı, ticari ilişkiyi ve borcun varlığını inkar etmektedir. İlk Derece Mahkemesince yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda; davacıya ait 2011, 2012 yılları ticari defterlerinin 6762 sayılı (Mülga) TTK.m.66, HMK. 222 md. ve 6102 sayılı TTK. 64/3 md. gereğince lehine delil niteliğinin bulunduğu, 2013 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunmadığı, davacı ... San. ve Tic. A.Ş.'nin 19/12/2013 tarihinde Bakırköy 3.

ATMnin 2013/154 E. sayılı dosyası ile iflas kararı verildiği, bu tarihten sonra ticari defterlerinin bulunmadığı, bu itibarla aleyhine delil niteliği olan 2013 yılı ticari defterlerindeki bakiyesinin takip tarihi 12/02/2015 itibariyle muhafaza edildiğinden her ne kadar takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 49.249,48-TL cari hesap alacağı kayıtlı ise de, davacının takip konusu alacağının dayanakları olan ticari belgeleri (fatura, irsaliye vb.) ibraz edilmediği tespit edilmiştir. Öte yandan davalının bağlı olduğu vergi dairesinden dosyaya celp edilen Ba formlarının 2014 yılından itibaren mevcut olduğu, zira davalının 2014 yılından sonra bilanço usulüne geçmiş olduğundan 2014 yılından sonra davalının Ba-Bs mükellefiyetinin doğduğu, bu nedenle davacının 2013 yılı ve öncesinde davalıya düzenlemiş olduğu faturaların ilgili dönemde davalının Ba-Bs formu mükellefiyeti olmaması nedeniyle tespitinin de mümkün olmadığı görülmüştür.

Kural olarak; fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davacı, fatura konusu mal veya hizmetin davalıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır. Dosya kapsamına göre davacının ticari defterlerinin lehine delil teşkil etmediği, davacının takip tarihi itibariyle alacağının ispata muhtaç olduğu, bu itibarla davanın reddi yönünde verilen hükmün usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğundan, davacı vekilinin hükme yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 54,40- TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 35,90- TL harcın mahsubu ile bakiye 18,50- TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda H.M.K.'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 10/11/2020