İpotekle temin edilen alacakta zamanaşımı işlemez (TMK 864)

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/1645

KARAR NO 2020/506

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 11/04/2018

NUMARASI 2016/737 Esas 2018/413 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 21/05/2020

Davanın reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı acentenin müvekkili şirkete acentelik faaliyetlerinden dolayı borcu bulunduğunu, takip tarihi itibarı ile borç miktarının 9.280,96-TL olduğunu, borcun ödenmemesi üzerine davalılar aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlatıldığını, davalıların yaptıkları itiraz üzerine takibin durduğunu belirterek, davalıların itirazlarının iptali ile takibin devamına, her iki davalının % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın aynı konuya ilişkin olarak İstanbul .... İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasından ödeme emri gönderildiğini, ancak söz konusu dosyaya itiraz edildiğini ve itiraz üzerine davacı tarafından İst.

23. ATM tarafından 2012/304 sayılı dosyasında itirazın iptali davası açıldığını, ancak dosya takip edilmediğinden dosyanın düştüğünü, emsal Yargıtay kararlarında itirazın iptali dosyalarının 1 yıl içerisinde yenilenmediği takdirde aynı konu ile ilgili olarak yeniden icra takibi yapılmak suretiyle alacak tahsili yoluna gidilemeyeceğini,davanın bu nedenle usulden reddinin gerektiğini, zaman aşımı itirazının değerlendirilerek alacağın veya hakkın zaman aşımına uğraması veya hak düşürücü süreye tabi olması halinde davanın reddine,itirazların aynen devam ettiğinden, davacıya müvekkillerinin borcu olmadığından davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; taraflar arasındaki acentelik sözleşmesinin feshedildiği tarihte yürürlükte bulunan 818 Sayılı BK'nun 126/4. Maddesinde acentelik sözleşmesinden doğan alacak davalarında zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğu, taraflar arasındaki acentelik ilişkisinin 2008 tarihinde sona erdiği, takibe konu alacak kalemlerinin bu tarihten önceki döneme ait olduğu, her ne kadar öncesinde İstanbul .... İcra Dairesinin ... E. sayılı takip dosyası ile takip başlatıldığı ve bu takip dosyasına 2012 yılında kısmi ödeme yapılması nedeni ile zamanaşımı süresi kesildiği iddia edilmiş ise de; taraflar arasındaki cari hesap ilişkisi değişkenlik gösterdiği, ilk takip ile dava konusu takibin birbiri ile bağlantısı kalmadığı, ayrıca ilk takip dosyasına yapılan itiraz nedeni ile İst.

23. A TMnde açılan itirazın iptali davasının,davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği nazara alındığında, zaman aşımı süresinin kesilmediği sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıllık zaman aşımı süresi geçtikten sonra farklı cari hesap ilişkisine istinaden başlatılan İstanbul .... İcra dairesinin ... E. sayılı takip dosyasına dayanak yapılan ipotek alacağının 5 yıllık zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davalı acenta ile aralarında 2008 yılında kat edilen tek bir cari hesap bulunduğunu ,cari hesap bakiyesinin ödeme nedeni ile değişkenlik göstereceğini,2012 yılında yapılan ödeme nedeniyle borç miktarının azaldığını,davalı hakkında 2008 yılında sona eren sözleşme kapsamında 05.10.2011 tarihinde icra takibi başlatıldığını, TBK 154/2. Maddesi gereğince icra takibine geçilmesi ile bu tarih itibarı ile zamanaşımı süresinin kesildiğini,davalının icra dosyasına 19.12.2012 tarihinde 11.890-TL kısmi ödeme yaptığı, TBK 154/1 maddesi gereğince kısmi ödemenin zamanaşımını kesen sebep olarak düzenlendiğini, buna göre 19.12.2012 tarihi itibarı ile zamanaşımı süresinin yeniden kesildiği, dava konusu icra takip tarihinin 06.11.2015 olduğunu, her iki zamanaşımı başangıç tarihi açısından da 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığını belirtilerek kararın kaldırılarak davanın kabulü yönünde karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; acentalık sözleşmesi uyarınca cari hesap alacağının tahsili için ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı ile davalı şirket arasında 30.06.2004 tarihli acentalık sözleşmesi bulunduğu, diğer davalının davalı şirket yetkilisi ve acentelık sözleşmesinin doğan borçlara ipotek veren ipotek borçlusu olduğu ve bu sözleşmenin 2008 yılında feshedildiği hususu ihtilafsızdır. Davacının 2008 yılı öncesine ilişkin cari hesap alacağına istinaden ilk kez 28.09.2011 tarihinde, 15.946 TL alacak için ipoteğin paraya çevrilmesi suretiyle ilamsız takip başlattığı, 19.12.2012 tarihinde takibe konu alacağın 11.89-TL lik kısmı ödenmiş, kalan 4.056-TL lik kısmına itiraz edilmesi üzerine davacı tarafından süresinde itiraz edilen kısım için açılan itirazın iptali davasının açılmamış sayılmasına karar verilmiş ve kesinleşmiştir.Davacı kalan alacak için 02.11.2015 tarihinde eldeki davaya konu icra takibi başlatmıştır.

Davacı sigorta vekili davaya konu alacağın daha önce takibe konu edilen alacak ile aynı alacak olduğu ve takip tarihi itibarıyla zamanaşımına uğramadığını iddia etmektedir.Borçlunun itirazı üzerine duran takipte, alacaklı tarafından 1 yıllık hakdüşürücü sürede itirazın iptalı davası açılmaması veya açılan davanın takip edilmemesi nedeniyle açılmamış sayılmasına karar verilmesi ve verilen kararın kesinleşmesi halinde yapılan takip düşecektir. Bu durumda alacaklının aynı alacak için yeni bir takip yapmasında yasal bir engel bulunmamaktadır.4721 sayılı TMK 864.maddesi uyarınca rehnin tapu kütüğüne tescil edilmesinden sonra alacak için zamanaşımı işlemez.Somut olayda davalı acentalık sözleşmesinin teminatı olarak 07/07/2004 tarih, ...

yevmiye no.lu 45.000-TLbedelle 2. Derecede 236 ada 2 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydi üzerine ipotek konmuş ve davacı sona eren acentelik sözleşmesi uyarınca cari hesap alacağı tahsil amacıyla bu ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlatmış olup, 4721 sayılı TMK 864 maddesi uyarınca rehnin tapu kütüğüne tescil edilmesinden sonra alacak için zamanaşımı işlemeyecektir. Bu durumda mahkemece takibe konu alacağın zamanaşımına uğramadığı hususu nazara alınarak işin esasına girilip, taraf dellileri toplanıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile alacağın zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/04/2018 Tarih 2016/737 Esas- 2018/413 Karar sayılı hükmün HMK 'nun 353(1)a-4-6 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 137-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 21/05/2020