Ticari defter kayıtları ile irsaliye çelişkisinde mal teslimi ispatı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/749 E. 2019/1115 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Ticari satım ilişkisinde, satıcı tarafından düzenlenen faturanın alıcı tarafından ticari defterine kaydedilmesi, malın alıcı tarafından teslim alındığının kabulü için yeterlidir. Buna karşılık, satıcının ticari defterinde kayıtlı bir fatura alıcının defterinde kayıtlı değilse ve taraf defterleri arasında bu şekilde uyumsuzluk varsa, malın teslim edildiğinin ispatı sevk irsaliyesi ile yapılmalıdır; irsaliyede alıcıya izafeten imza bulunmaması ve imzanın taşıyıcıya ait olması halinde teslim ispatlanmış sayılmaz. Faturaya süresinde itiraz edilmemiş olması, faturanın tebliğ edildiğinin ispatlanamadığı hallerde kesinleşme sonucunu doğurmaz.
Ele alınan sorunlar
28.4.2013 tarihli fatura muhteviyatı malın teslim edilip edilmediği → ret
İddia: Davacı vekili; sevk irsaliyesinde adı yazılı nakliyecinin tanık olarak dinlenmediğini, irsaliyelerdeki imzaların davacı şirket yetkililerine ait olmadığını, malın teslim edilmediğini, kararın kaldırılarak davanın tümüyle kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: Satıcı davalı tarafından düzenlenen faturayı ticari defterine kaydeden davacının bu malı teslim aldığının kabulü gerekir. 28.4.2013 tarihli fatura davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğundan, malın teslim edildiğinin kabulü gerekmektedir. Bu nedenle sevk irsaliyesinde adı yazılı nakliyecinin dinlenmediğine yönelik istinaf nedeni sonuca etkili olmadığından yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
7.8.2013 tarihli fatura muhteviyatı malın teslim edilip edilmediği → ret
İddia: Davalı vekili; davacının sekiz günlük süre içinde faturaya itiraz etmediğini, faturaya itiraz edilmediğinden davacının fatura içeriğini kabul etmiş sayılması gerektiğini, malların davacıya teslim edildiğini, kararın kaldırılarak davanın tümüyle reddini talep etmiştir.
Gerekçe: Davalının ticari defterlerinde kayıtlı bulunan 7.8.2013 tarihli fatura davacı ticari defterlerinde kayıtlı değildir. Sunulan irsaliyelerde davacıya izafeten imza bulunmamakta, imza taşıyıcıya ait olduğu görülmektedir. Tarafların ticari defterleri arasında uyumsuzluk olduğu takdirde mal tesliminin irsaliye ile ispatı gerekir; bu ispat sağlanamamıştır. Davalı vekili faturanın tebliğ edildiği yasal sürede itiraz edilmediğinden kesinleştiğini ileri sürmekte ise de, faturanın davacı şirkete tebliğ edildiğine ilişkin tebliğ evrakı sunulmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Alacak miktarının hesaplanması → kısmi kabul
Gerekçe: Davalı ticari defterlerinde davalı şirket davacıya 8.440,60-TL borçlu olup, mal teslimi kanıtlanamayan 23.533,67-TL bu tutara ilave edildiğinde davacının davalıdan 31.974,27-TL alacaklı olduğunun kabulü gerekmektedir. 28.4.2013 tarihli fatura muhteviyatı malın teslim edildiğinin kabulü nedeniyle bu kısma yönelik davanın reddinde, davalı ticari defterlerinde davacıya gözüken bakiye borç tutarı kadar ve mal teslimi kanıtlanamayan bir adet fatura bedeli kadar davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Satıcı tarafından düzenlenen faturanın alıcının ticari defterine kaydedilmiş olmasının malın teslim alındığına karine oluşturacağı ve taraf defterleri arasında uyumsuzluk bulunması halinde mal tesliminin irsaliye ile ispatlanması gerektiği yönündeki değerlendirme, ticari satım ilişkilerinden kaynaklanan alacak davalarında ispat yükünün belirlenmesi açısından emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticari defter kaydı↗ sevk irsaliyesi↗ faturaya itiraz süresi↗ ispat yükü↗ mal teslimi↗ avans faizi↗ ticari satım↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/749
KARAR NO 2019/1115
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 14/11/2017
NUMARASI 2015/254 Esas 2017/987 Karar
DAVA
Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 16/09/2019
Davanın kısmen kabulüne-reddine ilişkin hükmün taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin inşaat demiri satın almak üzere davalıya; 08/04/2013 tarihinde 60.000-TL, yine 16/07/2013 tarihinde 60.000-TL olmak üzere toplamda 120.000-TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin verdiği siparişlere istinaden 21/08/2013 tarihli 612423-24-27-28-29 nolu irsaliyeler ile toplam 53.700- kg. İnşaat demirinin davalı tarafından müvekkile gönderildiğini,tutarının 73.994,33 -TL olduğunu, davalı tarafından 24/04/2013, 01/08/2013 ve 02/08/2013 tarihlerinde de müvekkile toplam 28.200 kg demir gönderildiği beyan edilmesine rağmen müvekkile teslim edilmediğini, davalının ... isimli çalışanının kendisine haksız menfaat temin ettiğini, Çorlu ... Noterliği 'nin 11/12/2013 tarih ... yevmiye numaralı ihtarı ile teslim edilmeyen demirlerin gönderilmesinin ihtar edildiğini, davalının 24/12/2013 tarihli cevabi ihtarnamesi ile demirlerin teslim edildiğinin iddia edildiğini ileri sürerek fazla ödenen 46.005,67- TL bedelin davalıdan tahsiline, temerrüt tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili;müvekkilinin sözleşmeden doğan edimini tam olarak yerine getirdiğini,faturaların davacıya gönderildiğini,faturanın itiraza uğramayarak kesinleştiğini,YMM tarafından hazırlanan karşıt inceleme tutanağı başlıklı belgede 28/04/2013 tarih 920986 nolu faturanın davacı kayıtlarına alındığının göründüğünü ileri sürerek haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacı tarafından satım bedeline avans olarak ödenen 120.000-TL'den tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olan 73.994,34- TL bedelli fatura ve 14.031,39- TL bedelli fatura bedeli mahsup edildiğinde davalının davacıya 31.974,27- TL nin iadesi gerektiği gerekçesiyle 31.974,27 TL alacağın; davalının mütemerrit olduğu 19/12/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline fazla istemin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
1-Davacı vekili; son celsede taraf vekillerine son diyeceklerinin sorulmadığını, bilirkişi raporuna itirazın mahkemece nazara alınmadığını, sevk irsaliyelerinde teslim edilen ... tanıklığına başvurulmadığını,Murat Aktürk'ün SGK kayıtlarından da görüleceği üzere davalının eski çalışanı olduğu, demirlerin müvekkiline teslim edilmediğini, sevk irsaliyelerine atılan imzaların davacı şirket yetkililerine ait olmadığını, kararın kaldırılarak davanın tümüyle kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
2- Davalı vekili; davacının sekiz günlük süre içinde faturaya itiraz etmediğini, satım bedeli ödendikten sonra talepte bulunulmasının kötü niyetli olduğunu, faturalara itiraz edilmediğinden davacı şirketin fatura içeriğini kabul etmiş sayılması gerektiğini,malların davacıya teslim edildiğini, kararın kaldırılarak davanın tümüyle reddini talep etmiştir.
GEREKÇE
HMK'nın 355/1 maddesi gereği istinaf incelemesi ileri sürülen istinaf sebebleri ile sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı tarafça 8.4.2013 ve 16.7.2013 tarihinde 60.000'er -TL olmak üzere 120.000-TL nin davalıya banka havalesi yoluyla ödendiği ,21.8.2013 tarihli 73.994,34- TL bedelli fatura muhteviyatı malın davacıya teslim edildiği hususu uyuşmazlık konusu değildir. Davacı tarafından bakiye 46.005,67-TL nin karşılığı mal teslim edilmediği ileri sürülmüş davalı taraf 28.4.2013 tarihli 14.031,39-TL bedelli ve 7.8.2013 tarihli 23.533,67-TL bedelli fatura muhteviyatı malların 1.8.2013,2.8.2013 ,24.4.2013 tarihli sevk irsaliyeleri ile teslim edildiğini savunmuştur.Davalı ticari defterlerinde davalı davacıya 8.440,60-TL borçludur.
24. 4.2013 tarihli sevk irsaliyesi muhteviyatı mala ilişkin düzenlenen ,28.4.2013 tarihli fatura davacının ticari defterlerinde kayıtlıdır.Satıcı davalı tarafından düzenlenen faturayı ticari defterine kaydeden davacının bu malı teslim aldığının kabulü gerekir. (Yargıtay 19.HD nin 2015/18351 esas ,2016/7451 karar sayılı ve 26.4.2016 tarihli ilamı) Davalının ticari defterlerinde kayıtlı bulunan 7.8.2013 tarihli 23.533,67-TL bedelli fatura davacı ticari defterlerinde kayıtlı değildir. Sunulan 2 irsaliyede ise davacıya izafeten imza bulunmamaktadır.İmza taşıyıcıya aittir.Tarafların ticari defterleri arasında uyumsuzluk olduğu takdirde mal tesliminin irsaliye ile ispatı gerekir. Davalı vekili faturanın tebliğ edildiği yasal süre de itiraz edilmediğinden kesinleştiğini ileri sürmekte ise de ,bir adet faturanın davacı şirkete tebliğ edildiği hususunda tebliğ evrakını sunmamıştır.Davalı ticari defterlerinde davalı şirket davacıya 8.440,60-TL borçlu olup mal teslimi kanıtlanamayan 23.533.67-TL ilave edildiğinde davacının davalıdan 31.974,27 TL alacaklı olduğunun kabulü gerekmektedir.
28. 4.2013 tarihli faturanın davacı şirket ticari defterlerine kaydedilmesi nedeniyle malın teslim edildiğinin kabulü gerektiğinden sevk irsaliyesinde adı yazılı nakliyeci ... dinlenmediğine yönelik davacı vekilinin istinaf nedeni sonuca etkisi olmayacağından yerinde görülmemiştir. Sonuç olarak davacının ticari defterlerinde kayıtlı bulunan bir adet fatura muhteviyatı malın teslim edildiğinin kabulü gerektiğinden bu kısma yönelik davanın reddinde ,davalı ticari defterlerinde davacıya gözüken bakiye borç tutarı kadar ve mal teslimi kanıtlanamayan bir adet fatura bedeli kadar davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.Sonuç olarak her iki yan vekilinin hükme yönelik ileri sürdükleri istinaf nedenleri yerinde görülmemiş istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Davacıdan alınması gereken 44,40- TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 35,90- TL harcın mahsubu ile bakiye 8,50- TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Davalıdan alınması gereken 2.184,17- TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin yatırılan 546,04- TL harcın mahsubu ile bakiye 1.638,13- TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,İstinaf yoluna başvuran taraflarca yapılan giderlerin üzerlerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK 362(1)a gereğince kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 16/09/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/269031 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi