6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Sözlü yargılama gününde taraflar gelmezse dosya işlemden kaldırılır

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/1400 E. 2019/1127 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ Emsalusul emsali

Davacının nitelemesi: Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Sözlü yargılama ve hüküm için belirlenen duruşma gününde usulüne uygun davet edilmiş taraflardan hiçbiri hazır bulunmaz ve mazeret de bildirmezse, mahkeme HMK 186/1'e dayanarak yokluklarında davanın esası hakkında hüküm kuramaz; bu durumda HMK 150/1 uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekir. HMK 186/1'deki 'yokluğunda hüküm verilir' hükmü, ancak duruşmaya gelen tarafın davayı takip edeceğini bildirmesi halinde gelmeyen tarafın yokluğunda hüküm kurulabileceği anlamına gelir; tarafların ikisinin de gelmemesi halini kapsamaz.

Ele alınan sorunlar

Sözlü yargılama duruşmasına hiçbir tarafın gelmemesi halinde esas hakkında hüküm kurulup kurulamayacağı → kabul

İddia: Davacı vekili, dava taraflarca takip edilmemiş olmasına rağmen mahkemece resen yargılamaya devam edilerek esastan hüküm kurulup davanın reddinin doğru olmadığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: HMK 186. maddesi sözlü yargılama günü ve saatinde tarafların hazır bulunmaması halinde yokluklarında hüküm verileceğini düzenler; ancak HMK 150/1. maddesi, usulüne uygun davet edilmiş tarafların duruşmaya gelmemeleri veya davayı takip etmeyeceklerini bildirmeleri halinde dosyanın işlemden kaldırılacağını öngörür. Taraflar davet edildikleri duruşmanın sözlü yargılama ve hüküm için olması bu kuralı değiştirmez; taraflar sözlü yargılama ve hüküm için belirlenen günde duruşmaya gelmeyerek dahi davayı takipsiz bırakabilirler. HMK 186/1, HMK 150/1'deki düzenlemeyi bertaraf etmez; çünkü dava, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri bir konuya ilişkindir ve bu tasarruf yetkisi dava karara bağlanıncaya kadar, yargılamanın hangi safhasında olunursa olunsun, davayı takipsiz bırakma yetkisini de kapsar biçimde devam eder. HMK 186/1'deki 'yokluklarında hüküm verileceği' ifadesi, sözlü yargılama gününde hazır bulunan tarafın davayı takip edeceğini bildirmesi halinde, gelmeyen diğer tarafın yokluğunda hüküm verilebileceğine matuftur; taraflardan hiçbirinin gelmemesi halinde davanın esası hakkında hüküm verilebileceği şeklinde yorumlanamaz. Somut olayda, sözlü yargılama günü olarak belirlenen ve meşruhatlı davetiye ile bildirilen duruşmaya taraflar gelmemiş ve mazeret de bildirmemiş olduğundan, HMK 150/1 uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken esasa girilerek davanın reddine karar verilmesi hatalıdır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Sözlü yargılama duruşmasına hiçbir tarafın gelmemesi halinde HMK 186/1'in HMK 150/1'deki işlemden kaldırma kuralını bertaraf etmediği, bu durumda esas hakkında hüküm kurulamayacağı yönündeki tespit, bölgesel ikna edici nitelikte emsal değer taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
sözlü yargılama davanın işlemden kaldırılması davayı takipsiz bırakma tasarruf yetkisi itirazın iptali

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 186HMK 186/1HMK 150/1HMK 353(1)a-5

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/1400

KARAR NO 2019/1127

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 29/03/2018

NUMARASI 2015/1043 E.- 2018/309 K.

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 19/09/2019

Davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili, davalının müvekkilinden satın almış olduğu mal ve hizmete karşılık kısmen ödeme yaptığını, ancak bakiye borcunu ödemediğini, alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı ile durduğunu ileri sürerek asıl alacağa yönelik itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı, usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davacı tarafa bilirkişi ücretinin yatırılması yönünde süre verilerek inceleme günü tayin edildiği ve defter belge ibraz edilmemesi halinde kaçınılmış sayılacağının ihtar edildiği, ancak davacı tarafça incelemede hazır olunmadığı, şu haliyle dosya içeriğinden yanlar arasındaki ticari ilişkinin niteliği, borcun tutarı tesbit edilemediğinden itirazın iptalinin gerekip gerekmediğinin de anlaşılamadığı, davanın ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ekonomik olarak zor durumda olduğu için bilirkişi ücretini yatıramayan müvekkilinin talimatı ile dosyayı takipsiz bıraktıklarını, dava taraflarca takip edilmemiş olmasına rağmen mahkemece resen yargılamaya devam edilerek esastan hüküm kurulup davanın reddinin doğru olmadığını belirterek hükmün kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, cari hesaptan doğan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yönelik vâki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davalı davaya cevap vermemiş, ilk derece mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Sözlü yargılama 6100 sayılı HMK'nun 186. maddesinde düzenlenmiştir. Bu madde, "Mahkeme, tahkikatın bitiminden sonra, sözlü yargılama ve hüküm için tayin olacak gün ve saatte mahkemede hazır bulunmalarını sağlamak amacıyla iki tarafı davet eder. Taraflara çıkartılacak olan davetiyede, belirlenen gün ve saatte mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde yokluklarında hüküm verileceği hususu bildirilir. Sözlü yargılamada mahkeme, taraflara son sözlerini sorar ve hükmünü verir." hükmünü amirdir.Aynı yasanın “Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması” başlıklı 150/1.

maddesi ise,“Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.” şeklinde düzenlenmiş olup, tarafların davet edildikleri duruşma sözlü yargılama ve hüküm için olsa bile, bu durum değişmez. Başka bir ifade ile taraflar sözlü yargılama ve hüküm için belirlenen günde duruşmaya gelmemek suretiyle davayı takipsiz bırakabilirler. HMK’nun 186/1. maddesi aynı yasanın 150/1. maddesindeki düzenlemeyi bertaraf etmez. Çünkü, dava tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri bir konuya ilişkindir ve tasarruf yetkisi, dava karara bağlanıncaya kadar devam eder. Bu yetki, hangi safhada olursa olsun davayı takipsiz bırakma yetkisini de ihtiva eder.

Sözlü yargılama ve hüküm için belirlenen günde hazır bulunanın "davayı takip edeceğini" bildirmesi halinde, gelmeyenin yokluğunda hüküm verilebileceğini ifadeye matuftur. Yoksa tarafların hiç biri gelmezse davanın esası hakkında hüküm verilebileceği şeklinde bir yoruma sözü edilen hüküm elverişli değildir (Yargıtay 2.Hukuk Dairesi’nin 03.12.2013 tarihli 2013/12733 E., 2013/28364 K. sayılı emsal kararı). O halde somut olayda, ilk derece mahkemesince sözlü yargılama günü olarak belirlenen ve taraflara meşruhatlı davetiye tebliği yoluyla bildirilen 29.03.2018 tarihli duruşmada, tarafların duruşmaya gelmedikleri ve mazeret de bildirmedikleri dikkate alınarak HMK 150/1 maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken, sözlü yargılamada taraflar gelmeseler bile yokluklarıda hüküm verilebileceği gerekçesiyle yargılama sonlandırılarak davanın esasına yönelik karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK 353(1)a-5 m. uyarınca hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; Bakırköy 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29.03.2018 Tarih 2015/1043 Esas 2018/309 Karar sayılı hükmün HMK 353(1)a-5 gereği KALDIRILMASINA;

"Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE"

İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 35,90-TL istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nun 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.

19. 09.2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/268974 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.