Hava taşımasında kayıp emtia için sigortacının rücu davası

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/632

KARAR NO 2019/1175

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 05/12/2017

NUMARASI 2015/972 Esas 2017/1092 Karar

DAVA

Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 26/09/2019

Davanın kabulüne ilişkin hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkil Şirkete 10667291 sayılı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi ve 1 nolu Zeyilnamesi ile ....A.Ş. adına sigortalı 12 kap Roket emtiasının 23.10.2014 235 ANK ... sayılı 23.10.2015 tarihli AWB tahtında Ankara’dan Jakarta’ya taşınmak üzere davalı fiili taşıyana teslim edildiğini, 25.11.2015 tarihinde emtianın tahliyesi sonrasında 1 kap 165 kg ağırlığında TR-300 roket modelinin kayıp olduğunun anlaşıldığı, fiili taşıyıcıya kayıp/tazminat başvurusuna 02.12.2014 ve 04.12.2014 tarihinde e-mail ile verilen cevapta eşyanın kaybolduğu aramaların devam ettiği bildirildiği ancak tüm aramalara rağmen eşyanın bulunamadığı,eşyanın teslim edilememesi sonrası yapılan ekspertiz çalışmasında %1 muafiyet miktarı 347,63-usd, roket bedeli 5.280-usd’den düşülerek kdv hariç 4.932,37-usd zarar tespit edildiği, poliçe döviz kuru 2,2645TL üzerinden hesaplanan 11.170-TLnin sigortalıya 13.07.2015 tarihinde ödendiğini belirterek ödenen sigorta tazminatının 13.07.2015 ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; dava konusu taşımaya Varşova/LAHEY Konvansiyonu ve onu tadil eden 4 nolu Montreal Protokolü Hükümleri uygulanması gerektiğini, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını,davacı tarafından süresi içerisinde ihbarda bulunma mükellefiyetine uyulmamış olması nedeni ile hasardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; kayıp başvurusunun süresi içinde yapıldığı, VK 22.2a gereğince taşıyıcının sorumluluğunun kg başına 17 SDR olduğu , 25.11.2015 tarihli SDR kuru 3.9665-TLhesaplanarak tazminat ödendiği, hüküm tarihindeki kurun tazminatın ödendiği tarihteki kurdan daha fazla olduğundan taleple bağlı kalınarak ödenen tazminatın davalıdan rücü şartları oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 11.170-TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili;sigortalının hava yük senedinde adının bulunmadığı ve taşımanın tarafı olmadığından, taşıma akdine aykırılıktan açılan işbu davada, sigortalı şirketin aktif dava ehliyeti olmadığı, Varşova/Lahey Konvansiyonu ile onu da tadil eden 4.nolu Montreal Ek Protokolü uyarınca ihbar yükümlülüğü bulunduğu ve bunun da 14 günlük hak düşürücü süre içerisinde yapılması gerektiği, müvekkili bir an için sorumlu tutulsa dahi, sorumluluğunun sınırlı olduğunu, dava konusu yükün sadece 1 kap 83,75 kilogramın hasarlandığı dikkate alındığında, sorumlu tutulacağı üst limitin 83,75 kg x 17 SDR = 1.423,75 SDR olduğunu, buna göre 7.793,75- TLnin aşılamayacağı ancak karar tarihinden itibaren faiz işletilebileceğini belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Somut olayda ; Davaya konu taşımanın yapıldığı zaman ve dava tarihi ,taşıma güzergahı gözetildiğinde ,çıkış ülkesi olan Endonezya 20.3.2017 tarihinde 1999 tarihli Montreal Konvansiyonunu imzaladığından iki akit ülke arasında taşıma sözkonusu değildir.Bu sebeble dava konusu taşımaya 28 eylül 1955 de Lahey'de yapılan protokolle tadil edilen 12 ekim 1929 da Varşova'da imzalanan uluslararası hava taşımalarına ilişkin bazı kuralların birleştirilmesi hakkındaki sözleşmeyi değiştiren (4) sayılı Montreal protokolü hükümleri uygulanacaktır. Yükün ziyaı veya hasara uğraması halinde ,davacı sıfatı öncelikle taşıma sözleşmesinin tarafı olarak gönderene aittir.Bununla birlikte yük taşıma sözleşmesi ,üçüncü kişi yararına bir sözleşme olduğu için gönderilenin de dava açma hakkı vardır.

235-..165 sayılı hava taşıma senedinde gönderen(shipper's) sigortalı Roketsan olduğundan davalı vekilinin husumete yönelik istinaf nedenleri yerinde değildir. 1975 tarihli 4 nolu Montreal Protokolü ile değişik V.K.

22. 2.b maddesi uyarınca davalı fiili taşıyıcının sorumluluğu hasar ve ziya halinde kg başına azami 17 sdr ile sınırlıdır.Kayıp emtianın 25.11.2014 tarihli ... listte ağırlığının 165- kg olarak belirlendiği , aynı miktar tazminat başvuru formunda da yazılı olduğundan davalı vekilinin ziya olan emtianın ağırlığının 83,75 kg olduğuna ilişkin iddiası dayanaksızdır.165 kg esasına göre belirlenen sorumluluk üst sınırı yasal düzenlemelere uygundur.Yine V.K.nun değişik 26.2.maddesine göre hasar halinde yük için 14 gün içinde ,gecikme halinde de yükün eline geçtiği tarihten itibaren 20 gün içinde taşıyana ihbar yapılması gerekir. Buna göre kayıp halinde ihbar zorunluluğu bulunmadığından davalı vekilinin sorumluluk limiti ve ihbar süresine ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.Davacı sigorta dava dışı sigortalısına yapmış olduğu hasar ödemesi nedeniyle ödediği tarihten itibaren davalıdan avans faizi talep edebilecektir.Davalı taşıyıcının V/L Konvansiyonu 20.madde uyarınca ziya halinde kurtuluş beyyinesi getiremeyeceği ,sorumluluğunun mutlak olduğu gözetildiğinde ilk derece mahkemesince yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı,hükümde kamu düzenine aykırılık da olmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 763,02- TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin yatırılan 226,90- TL harcın mahsubu ile bakiye 536,12- TL harcın davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,Davalı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, davacı gider avansından karşılanan 42-TL posta masrafının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 26/09/2019