6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Kefilin gayri nakdi kredi depo sorumluluğu ve ispat yükü

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/1948 E. 2020/945 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Davacının nitelemesi: Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Kefilin gayri nakdi kredi (depo) sorumluluğuna gidilebilmesi için genel kredi sözleşmesinde bu yönde açık hüküm bulunması ve alacağın delille ispat edilmesi gerekir; ispat yükünü yerine getirmeyen davacının gayri nakdi alacak istemi reddedilir. Ayrıca gayri nakdi alacak tahsil istemi içermediğinden bu kalem için maktu harç ve maktu vekalet ücreti uygulanır; nakit ve gayri nakit alacaklar ayrı kalemler olduğundan reddedilen her bir kalem için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi usule uygundur.

Ele alınan sorunlar

Gayri nakdi (depo) alacak isteminin ispatlanamaması → ret

İddia: Davacı vekili, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Gerekçe: Kefilin gayri nakdi alacak yönünden depo sorumluluğuna gidilebilmesi için genel kredi sözleşmesinde bu yönde açık hüküm bulunması gerekir. Bankaların verdikleri çek karneleri, her bir çek yaprağı için zorunlu karşılık ödeme riski taşıması nedeniyle gayri nakdi kredi niteliğindedir; çekin karşılıksız işlemi sonucu zorunlu karşılığın bankaca ödenmesiyle gayri nakdi kredi nakit krediye dönüşür ve kredi borçlusu nakit kredi kullanmış sayılır. Somut olayda davacı vekili sunduğu dilekçede 1.410,00 TL gayri nakdi risk alacağı bulunduğunu belirtmiş, ancak depo talebine ilişkin herhangi bir delil sunmamıştır. Bu nedenle gayri nakit alacak iddiası kanıtlanamamıştır ve ilk derece mahkemesinin bu istemin reddi yönündeki kararı yerindedir. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)

Nakit ve gayri nakit alacaklar için ayrı ayrı vekalet ücreti ve gayri nakit alacağın miktarı → ret

İddia: Davacı vekili, gayri nakit alacağa ilişkin risk tutarının 1.410,00 TL olmasına rağmen mahkemece 2.180,00 TL üzerinden değerlendirme yapılmasının hatalı olduğunu, ayrıca nakit ve gayri nakit alacaklar yönünden toplam üzerinden tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken ayrı ayrı vekalet ücretinin tahsiline karar verildiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: HMK'nın 332/1. maddesi uyarınca yargılama giderlerine mahkemece kendiliğinden hükmedilir. Gayri nakit alacak, tahsil istemi içermediğinden bu istem yönünden maktu harç ve maktu vekalet ücreti takdiri gerekmektedir. Bu itibarla, ilk derece mahkemesinin reddedilen nakit ve gayri nakit alacak yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmetmesi ve reddedilen gayri nakit alacak istemi yönünden hüküm tarihindeki tarife uyarınca 2.180,00 TL maktu avukatlık ücretine hükmedilmesi isabetlidir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kefilin gayri nakdi kredi (depo) sorumluluğunun sözleşmede açık hüküm ve ispat şartına bağlı olduğu ile gayri nakdi alacak isteminin tahsil talebi içermediğinden maktu harç ve vekalet ücretine tabi olduğu yönündeki değerlendirmeler açısından bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali genel kredi sözleşmesi müşterek borçlu müteselsil kefil gayri nakdi kredi depo sorumluluğu hesap kat ihtarnamesi maktu harç maktu vekalet ücreti ispat yükü

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 332/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/1948

KARAR NO 2020/945

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 08/03/2018

NUMARASI 2016/984 Esas - 2018/203 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 06/10/2020

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirket arasında akdedilen genel kredi sözleşmelerinin diğer davalı tarafından da müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla imzalandığını, bu sözleşmelerden doğan borçların süresinde ödenmemesi nedeniyle hesap kat edilerek düzenlenen ihtarnamelerin borçlulara gönderildiğini, ancak borcun ödenmemesi üzerine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, davalıların haksız itirazları nedeniyle ile takibin durduğunu belirterek, davalıların itirazının iptali ile %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili beyan dilekçesinde; davalı kefil yönünden ... nolu kredi asıl borcu ile ferilerine ilişkin itirazın iptalini istediklerini, davalı şirket yönünden ise 108.209,95 Tl nakdi ve 1.410,00 TL gayrinakdi alacak talepleri olduğunu belirtmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili; kat ihtarnamesinin usulüne uygun olmadığını, kefilin sorumlu olduğu tutarın belirtilmediğini, ihtarnamede verilen ödeme süresinin çok kısa olduğunu, borca bileşik faiz uygulandığını, sözleşmenin genel işlem koşullarına aykırı olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; nakit alacak yönünden davanın kısmen kabulüne, gayri nakit alacağa ilişkin ise depo talebine yönelik delil bulunmadığından bu istem yönünden davanın reddine, reddedilen nakit ve gayri nakit alacak tutarlarına ilişkin olarak davalılar vekili lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; gayri nakit alacağa ilişkin risk tutarının 1.410,00 TL olmasına rağmen mahkemece 2.180,00 TL üzerinden değerlendirme yapılmasının hatalı olduğunu, ayrıca nakit ve gayri nakit alacaklar yönünden toplam üzerinden tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, ayrı ayrı vekalet ücretinin tahsiline karar verildiğini belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, genel kredi sözleşmelerine dayalı alacağın tahsiline yönelik takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık; gayri nakit alacağa ilişkin olup, davacı vekilince reddedilen tutar ve buna bağlı olarak davalılar lehine hükmedilen avukatlık ücretine ilişkindir. Kural olarak kefilin gayrinakdi alacak yönünden depo sorumluluğuna gidilebilmesi için genel kredi sözleşmesinde bu yönde açık hüküm bulunması gerekmektedir. Bankaların verdikleri çek karneleri nedeniyle her bir çek yaprağı için zorunlu karşılık ödeme riski bulunması nedeniyle çek karnesi verilmesi gayri nakdi kredi verilmesi niteliğindedir. Ancak çekin karşılıksız işlemi sonucu zorunlu karşılığının bankaca ödenmesi sonucu gayrinakdi kredi nakit krediye dönüşecek ve kredi borçlusu nakit kredi kullanmış olacaktır.Somut olayda dava dilekçesindeki talepler yönünden açıklık bulunmasa da, mahkemece bu konuda verilen süre üzerine davacı vekilince sunulan tarihsiz dilekçede açıkça 1.410,00 TL gayri nakdi risk alacağı bulunduğu belirtilmiştir.

Ancak davacı tarafından depo talebine ilişkin herhangi bir delil sunulmamış olduğundan, gayri nakit alacak iddiasının kanıtlanamadığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesinin gayri nakit alacak isteminin reddi yönündeki kararı yerindedir. Öte yandan HMK'nın 332/1. maddesi uyarınca yargılama giderlerine mahkemece kendiliğinden hükmedilir. Gayri nakit alacak, tahsil istemi içermediğinden maktu harç ve maktu vekalet ücreti takdiri gerekmektedir. Bu itibarla, ilk derece mahkemesinin reddedilen nakit ve gayri nakit alacak yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmetmesi ve reddedilen gayri nakit alacak istemi yönünden de hüküm tarihindeki tarife uyarınca 2.180,00 TL maktu avukatlık ücretine hükmedilmesi isabetlidir.

Bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 44,40-TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 35,90- TL nin mahsubu ile bakiye 8,50- TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, hükümden sonra davalı ... tarafından yapılan 35,50-TL dosya masrafı reddiyatının davacıdan alınarak davalı ...'ya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.01/09/2020

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/268787 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.