6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Ürünün süresinde teslim edilmemesi nedeniyle haklı fesih ve peşinat iadesi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/1536 E. 2019/1400 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Alacakistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Ticari satım

Gerekçe özeti

Satım sözleşmesinde ürün teslimi için kararlaştırılan sürenin kesin nitelikte olmayan bir vade olması, alıcının satıcıyı temerrüde düşürme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; ancak satıcı, yasal sürede cevap vermeyip ürünü teslime hazır olduğuna ilişkin herhangi bir delil sunmamışsa, alıcının teslim süresinin geçmesi üzerine yaptığı fesih haklı kabul edilir ve peşinat olarak ödenen bedelin iadesine karar verilmesi isabetli olur.

Ele alınan sorunlar

Sözleşmenin davacı tarafça feshinin haklı olup olmadığı → ret

İddia: Davalı vekili, davacının sözleşmeye aykırı davranarak (KDV ödememe ve ürünü almayacağını beyan etme) temerrüde düştüğünü, kendisinin ürünü teslime hazır ettiğini, bu nedenle davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Sözleşme uyarınca peşinat ödemesinin yapıldığı tarihten itibaren 24 gün içinde ürünün teslime hazır hale getirilmesi gerekmekte olup, bu süre geçtiği halde ürün teslim edilmemiştir. Kararlaştırılan teslim vadesinin kesin nitelikte olmayan bir vade olması nedeniyle davacının davalıyı temerrüde düşürmesi gerektiği düşünülebilirse de, davacı 23.11.2017 tarihli ihtarnamesiyle ürünün süresinde teslim edilmediğini bildirerek sözleşmeyi feshetmiştir. Davalı, yasal sürede davaya cevap vermemiş, ürünü teslime hazır olduğuna ilişkin herhangi bir beyanda bulunmamış; yasal süreden sonra sunduğu delil listesinde ihtarnameye cevabından söz etmiş olsa da istinaf aşamasında dahi bu delili sunmamıştır. Davalının teslim yükümlülüğünü süresinde yerine getirmemesi nedeniyle sözleşmeye aykırı davrandığı, bu nedenle davacının feshinin haklı olduğu sonucuna varılmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kararlaştırılan teslim süresinin kesin vade niteliği taşımadığı durumlarda, satıcının teslime hazır olduğunu ispat edememesi ve davaya cevap vermemesi halinde alıcının feshinin haklı sayılacağı yönünde bölgesel ikna edici bir değerlendirme içermektedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticari satım sözleşmesi haklı fesih temerrüt kesin olmayan vade peşinat iadesi sebepsiz zenginleşme ispat yükü

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-1HMK 362(1).a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/1536

KARAR NO 2019/1400

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 18/05/2018

NUMARASI 2017/1193 E.-2018/495 K.

DAVA

Alacak (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/11/2019

Davanın kabulune yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalıdan buhar jeneratörü satın aldığını, anlaşmaya göre satış bedeli 59.000-TL olup 15.000-TL’sinin peşin ödeneceğini, kalan bakiyenin teslimden sonra 3 eşit taksitte ödeneceğini, ürünün siparişten itibaren 24 gün içinde teslim edileceğini ve bu sürenin de ilk peşinatın yatırılmasından sonra başlayacağını, müvekkilinin 20.10.2017 tarihinde davalının banka hesabına “buhar jeneratör kazan bedeli” açıklaması ile 15.000-TL gönderdiğini, bu ödemeyi yaptıktan sonra müvekkiline içeriği gösterilmeden bir sözleşme imzalatıldığını, müvekkili teslim tarihinde kazanı teslim almak üzere davalıya gittiğinde imalata yeni başlandığını gördüğünü, davalının talebi üzerine 1 hafta süre verildiğini ancak kazanın yine hazır edilemediğini, bu kez davalının ek ödeme talebinde bulunduğunu ve bakiye bedeli anlaşmaya aykırı olarak çekle değil nakit olarak ödenmesini istediğini, müvekkilinin bunu kabul etmediğini ve davalının taleplerinden vazgeçmediğini, davalı talepleri kabul edilse dahi kazanın 15-20 günden önce tesliminin mümkün olmadığının görüldüğünü, tüm çabaların sonuçsuz kalması üzerine 23.11.2017 tarihli ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğini, ancak ödenen peşinatın bugüne kadar iade edilmediğini ileri sürerek peşinat olarak ödenen 15.000-TL’nin fesih tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, yasal sürede davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

Mahkemece;davanın, sözleşmenin feshi nedeniyle yapılan peşinat ödemesinin sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince davalıdan tahsili istemine ilişkin olup, davacının buhar jeneratörü ödemesi açıklamasıyla 15.000-TL'nin davalı adına yatırıldığı, davalıya gönderilen ihtarname ile sözleşmenin feshedildiği, dolayısıyla herkesin aldığını vermekle yükümlü olduğu, davalının temerrüde düştüğü 09/12/2017 tarihinden itibaren faiz talep edilebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili;Taraflar arasında 19.10.2017 tarihinde imzalanan sözleşme gereği, teslim süresi içinde üretilen jeneratörün sözleşme gereği gerekli ödemeler yapılarak teslim alınması davacıya bildirilmiş olsa da davacının KDV ödemeyeceğini, aksi halde ürünü de almayacağını söylediğini, sözleşmeye aykırı tutumu nedeniyle temerrüde düştüğünü, bu ürün için üretim, işçilik ve hammadde masrafları nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını,17.05.2018 tarihinde delil listesinin sunulduğunu, davaya yasal sürede cevap verilmese de önincelemede uyuşmazlık konuları belirlendikten sonra delil gösterilebileceğini, ancak mahkemece delillerin sunulması için süre verilmeden davanın kabul edildiğini belirterek hükmün kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satım sözleşmesinin feshi nedeniyle ödenen satış peşinatı tutarının iadesi istemine ilişkindir.Davacı, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca bir adet buhar jeneratörü sipariş edildiğini ve sözleşme uyarınca peşinatın ödendiğini, ancak tüm uyarılara rağmen ürünün süresinde teslim edilmediğini, bu nedenle sözleşmenin feshedildiğini ileri sürmüş, davalı ise davaya cevap vermemiştir. Taraflar arasında mal satışına ilişkin ticari ilişki olduğu, davacının peşinat olarak 15.000-TL ödeme yaptığı hususları tarafların kabulünde(davalının istinaf aşamasındaki beyanları dikkate alındığında) olup, uyuşmazlık sözleşmeye konu ürünün kararlaştırılan sürede teslime hazır hale getirilip getirilmediği, buna bağlı olarak sözleşmenin davacı tarafça feshinin haklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.Dosya kapsamında mevcut olup tarafların kaşe ve imzalarını içeren “Sözleşmedir” başlıklı bila tarihli belge incelendiğinde, 1 adet buhar jeneratörünün satışına ilişkin olduğu, satış bedelinin 59.000-TL+KDV olarak belirlendiği, satış bedelinin %25’inin peşin olarak ödeneceği, kalanın ise ürün teslime hazır olduğunda 120 ve 150 günlük eşit çekle ödeneceği, ürün tesliminin siparişten sonra 24 gün içinde yapılacağı, sipariş başlangıç tarihinin sipariş sırasında yapılması gereken ödemelerin yapıldığı tarih olduğu hususlarının belirtildiği görülmüştür.Davacının peşinat ödemesini 20.10.2017 tarihinde yaptığı ve davalının ödenen bu tutara itiraz etmediği dikkate alındığında, ürünün davalı tarafça en geç 13.11.2017 tarihinde teslim edilmesi gerekecektir.

Ne ver ki ürün teslimi için kararlaştırılan vadenin, kesin nitelikte olmayan bir vade olduğu, dolayısıyla davacının bu hususta davalıyı temerrüde düşürmesi gerektiği düşünülebilir. Davacı tarafça ürünün süresinde teslimi gerektiğine ilişkin ihtarına rastlanılmamış ise de, dosya kapsamında mevcut 23.11.2017 tarihli ihtarında ürünün süresinde teslim edilmediği, bu nedenle sözleşmenin feshedildiği bildirilmiş, bu ihtarname 07.12.2017 tarihinde davalıya tebliğ edilmiştir. Ne var ki davalı yasal sürede davaya cevap vermemiş, ürünü teslime hazır olduğu yönünde bir beyanda bulunmamış, yasal süreden çok sonra sunduğu delil listesinde ihtarnameye cevabından söz etse de, istinaf aşamasında dahi bu delilini sunmamıştır.

Bu durumda davalının teslim yükümlülüğünü süresinde yerine getirmeyerek sözleşmeye aykırı davranmış olması nedeniyle davacının sözleşmeyi feshinin haklı olduğu, ilk derece mahkemesinin davanın kabulü yönünde vermiş olduğu kararında bir isabetsizlik bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmış olup, açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 1.024,65- TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 256,20- TL harcın mahsubu ile bakiye 768,45- TLnin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, hükümden sonra davacı yan gider avansından karşılanan 28- TL nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nun 362(1).a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 07/11/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/268619 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.