6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Makine kırılma sigortasında 12 yaş üstü teminat dışı şartının uygulanması

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/1266 E. 2020/401 K. · · İlk derece: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiTemyiz yolu açık

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Sigorta

Gerekçe özeti

Makine kırılma sigortası poliçesinde yer alan 'X yaş üstü makineler teminat haricidir' şeklindeki özel şart, sigorta ettiren tarafça poliçe kurulurken bu maddeden haberdar olunmadığı veya müzakere edilmediği yönünde bir iddia yargılama sırasında (ilk derecede) ileri sürülmemişse bağlayıcıdır ve sigortacının aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirdiği kabul edilir; bu yönde bir itirazın ilk kez istinaf aşamasında ileri sürülmesi dinlenmez. Ayrıca sigortalı iken hasarlanan bir makinenin bu hasar giderilmeden kullanılması sonucu oluşan veya artan hasarlar, sigorta genel şartlarındaki teminat dışı hükmü kapsamında kalır; hasarın teminat dönemi içinde meydana geldiğinin ispatı davacıya aittir ve bu ispat sağlanamazsa hasar bedeli talebi reddedilir. Yaş hesabında model yılı yerine fiili kullanım/tescil tarihinin esas alınması gerektiği iddiası da, bu hususu destekleyen somut delil (örn. ilk tescil belgesi) sunulmadıkça kabul edilmez.

Ele alınan sorunlar

Hasar giderilmeden makinenin kullanılması nedeniyle artan hasarların teminat dışı kabulü → ret

İddia: Davacı, bilirkişi raporunda tespit edilen zararın gözetilmeden, davalının kabul edilmeyen ekspertiz raporuna dayanılarak ve somut delil bulunmaksızın Sigorta Genel Şartları 3.j maddesinin uygulanmasının hatalı olduğunu, makinenin geçmişte tadilat görmüş olmasının normal olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Dosyadaki ekspertiz ve bilirkişi raporlarına göre makinedeki bom hasarı ve yürüyüş takımı (cer grubu) hasarları geçici çözümlerle ortadan kaldırılarak makinenin çalışır hale getirildiği, ancak makine hasarlı olduğu halde çalışmaya devam edildiğinden bu hasarların artış gösterdiği ve nihayetinde hidrolik pompanın arıza vermesi üzerine makinenin çalışamaz duruma geldiği tespit edilmiştir. Bu nedenle Sigorta Genel Şartları 3.j maddesi uyarınca bom ve cer grubundaki artan hasarlar teminat dışı kabul edilerek hasar bedeli hesaplanmıştır. Bilirkişi kök raporunda bu hasarların poliçe döneminde (15.08.2014-01.01.2015 arası) meydana geldiğinin ispatı halinde teminat kapsamında sayılabileceği belirtilmiş ise de, davacı tarafça bu yönde iddia ileri sürülmediği gibi somut delil de sunulmamıştır; dosyadaki servis bakım raporları da hasar tespiti için yeterli görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Poliçedeki 12 yaş üstü makineler için teminat dışı şartının geçerliliği ve müzakere edilmediği itirazı → ret

İddia: Davacı, poliçedeki 12 yaş şartının aleyhine yorumlanmasının iyiniyet kurallarına aykırı olduğunu, sigorta poliçelerinin tek taraflı düzenlendiğini, müzakere ve değişiklik imkanının bulunmadığını, davalının makinenin yaşını bilerek sözleşme kurduğunu, dolayısıyla bu hususa dayanılmasının hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Yargılama sırasında davacı tarafça bu maddeden haberdar olunmadığı veya kendileriyle müzakere edilmediği yönünde bir iddia ileri sürülmediğinden, davalı sigorta şirketinin aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirdiği kabul edilmiş; davacının ilk kez istinaf aşamasında dile getirdiği maddenin müzakere edilmediği yönündeki iddiasına itibar edilmemiştir. Sigortalı makinenin 2002 model olduğu, poliçenin 15.08.2014 tarihinde düzenlendiği, hasarın 10.03.2015 tarihinde meydana geldiği dikkate alındığında, hasar tarihi itibariyle makinenin 12 yaş üstünde olduğu açıktır.

Gerekçe kaynağı: özgün

12 yaş hesabında model yılı yerine fiili kullanım/tescil tarihinin esas alınması gerektiği iddiası → ret

İddia: Davacı, 12 yaş hesabında model yılının değil, makinenin fiilen kullanılmaya başlandığı tarihin esas alınması gerektiğini, bu hususta Yargıtay 11. HD'nin bir kararına atıfla makinenin fiili kullanım tarihinin tespit edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davacı tarafça 12 yaş hesabında model yılının değil fiili kullanım tarihinin dikkate alınması gerektiği ileri sürülmüş ise de, makinenin ilk tescil tarihinin daha ileri bir tarih olduğu ileri sürülmediği gibi, ilk tescil belgesi temin edilip sunulabilecekken sunulmamıştır; bu nedenle iddia ispatlanamamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Sigorta poliçesindeki özel/istisna şartlarına (12 yaş üstü teminat dışı, hasar giderilmeden kullanım) yönelik müzakere edilmediği itirazının ilk kez istinaf aşamasında ileri sürülemeyeceği ve bu itirazların ilk derecede dile getirilmesi gerektiği; ayrıca teminat dönemi içinde hasar oluştuğunun ispat yükünün sigortalıda olduğu yönündeki tespitler bakımından bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
makine kırılması sigortası teminat dışı hal sigorta genel şartları aydınlatma yükümlülüğü özel şart ispat yükü ekspertiz raporu bilirkişi raporu

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-1HMK 361/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/1266

KARAR NO 2020/401

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 02/04/2018

NUMARASI 2015/1027 Esas-2018/342 Karar

DAVA

Tazminat (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/04/2020

Davanın reddine yönelik hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin 28.07.2011 tarihli finansal kiralama sözleşmesi ile kiraladığı daha sonra mülkiyeti müvekkili üzerine geçen 2002 model paletli ekskavatörün davalı nezdinde 05.08.2014-05.08.2015 tarihlerini kapsayacak şekilde Hareketli Makineler Makine Kırılması ve Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, makinenin 10.03.2015 tarihinde çalışma esnasında arızalandığını ve çalışmasının durdurularak tutanak düzenlendiğini, sigorta şirketine aynı gün ihbar edildiğini, ekspertiz incelemesi yaptırıldığını, daha sonra tamir ettirildiğini, davalı tarafından hasar bedelinin ödeneceği söylenerek müvekkilinin uzun süre oyalandığını, daha sonra servise ödeme yapılmayacağının bildirildiğini, 106.742-TL tamir masrafının müvekkilince ödendiğini, makinenin bakımlarının anlaşmalı olduğu servise düzenli olarak yaptırıldığını ve hasar tarihine kadar bir sorun yaşanmadığını, 2002 model makinenin çalışma alanı dikkate alındığında geçmiş yıllarda bazı tadilatlar görmüş olmasının normal olduğunu, makinenin aşırı zorlanması veya kötü kullanılmasının da söz konusu olmadığını, yine davalı şirketin makinenin yaşını ve fiziki durumunu bilerek sigorta poliçesini tanzim ettiğini, davalının eksik sigorta taleplerinin de gerçeğe aykırı olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 93.000-TL’nin rizikonun gerrçekleşme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacı tarafın hasar ihbarı üzerine yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucu hasarların iş makinesinin daha önce hasar görmesine karşın bu hasarlar giderilmeden makinenin kullanılması sonucu meydana geldiğinin tespit edildiğini, Sigorta Genel Şartların Teminat Dışı halleri düzenleyen 3.j m. uyarınca sigortalı iken hasarlanan ve bu hasar giderilmeden makinenin kullanılması neticesinden kaynaklanan hasarların teminat dışı olduğunu, ayrıca 12 yaş üstü makinelerin teminat harici olması ve davacı iş makinesinin hasar tarihinde 13 yaşında olması nedeniyle de hasarın teminat dışı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla talep edilen tazminat tutarının da fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, dava konusu Poliçenin “açıklamalar ve özel şartlar” başlığı altında yer alan düzenlemenin 3. maddesinde “işbu sigorta poliçesinde 12 yaş üstü makineler teminat haricidir’' şeklinde sigortalı makinenin yaşına ilişkin özel şart maddesinin taraflar açısından bağlayıcı olduğu, davaya konu makinenin 2002 model olduğu, taraflar arasındaki poliçenin 05.08.2014 tarihinde başladığı, hasarın 09.03.2015 tarihinde meydana geldiği gözetildiğinde özel şart maddesine göre hasarın teminat kapsamı dışında bulunduğu anlaşıldığından makinenin hangi tarihte kullanıma alındığı hususunun araştırılmadığı, bu hüküm esas alınarak davanın reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

1- Bilirkişi raporu dikkate alınmadan ve bunun gerekçesi açıklanmadan karar verilmesinin doğru olmadığını, bilirkişi kök ve ek raporunda 26.270-TL zararın meydana geldiğinin tespit edildiğini, ancak mahkemenin Poliçenin “3-j) Sigortalı iken hasarlanan ve bu hasar giderilmeden makinenin kullanılması neticesinden,oluşan hasarlar teminat kapsamı dışında bırakılmıştır. " şeklindeki maddesini dikkate alarak davanın reddine karar verdiğini, oysa bu hususta somut bir delil bulunmadığını, davalının delil olarak taraflarınca kabul edilmeyen ekspertiz raporuna dayandığını, ekspertiz raporunda ana bom üzerindeki kaynaklardan söz edildiğini, bu kaynakların sigorta dönemi içinde oluştuğu iddia edilen çatlakların kapatılması amacıyla kullanıldığının kanıtı olarak gösterildiğini, ancak 2002 model makinenin çalışma alanı dikkate alındığında geçmiş yıllarda bazı tadilatlar görmüş olmasının normal olduğunu, makinenin aşırı zorlanması veya kötü kullanılmasının da söz konusu olmadığını, makinenin basıncının aşırı zorlanma, üzerine düşme, çarpma gibi durumlara göre ayarlanmış olduğunu, ayrıca makine 2011 yılında kiralanmış olup müvekkilinden kendisinde olmayan belgeleri sunmasının beklenemeyeceğini,2-Poliçede bulunan 12 yaş özel maddesinin davacı aleyhine yorumlanmasının iyiniyet kurallarına aykırı olduğunu, sigorta poliçelerinin tek taraflı düzenlendiğini, sigorta ettirenin müzakere etme ve değişiklik yapma imkan ve ihtimalinin olmadığını, dolayısıyla güçlü olan taraf lehine yorumlanamayacağını, davalının sözleşme kurulurken makineye ilişkin tüm bilgi ve belgeleri talep ederek incelediğini dolayısıyla yaşını da bilmekte olduğunu, hasar gerçekleştiğinde sözleşme kurulurken bilinen bir hususa dayanılmasının hakkın kötüye kullanılması olduğunu, ayrıca Yargıtay 11 HD’nin 2015/14361 E., 2016/254 K.

sayılı kararında makinenin fiilen kullanılmaya başlandığı tarihin tespitinin gerektiğinin belirtildiğini belirterek hükmün kaldırılmasını ve davanın kabulünü istemiştir.

GEREKÇE

Dava, Makine Kırılma Sigorta Poliçesine dayalı hasar bedelinin tazmini istemine ilişkindir.Davalı ..., Sigorta Genel Şartları 3.j m. uyarınca sigortalı iken hasarlanan ve bu hasar giderilmeden makinenin kullanılması neticesinden kaynaklanan hasarların teminat dışı olduğunu, somut olayda da hasara rağmen kullanımın söz konusu olduğunu, ayrıca dava konusu Poliçede 12 yaş üstü makinelerin teminat harici tutulduğunu ve dava konusu makinenin de hasar tarihi itibariyle 12 yaş üzerinde olduğunu savunmuştur. İlk derece mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. Dosya kapsamında mevcut ekspertiz raporu ve bilirkişi raporu ile, makinedeki bom hasarı ve yürüyüş takımı(cer grubu) hasarlarının geçici çözümler ile ortadan kaldırılarak ekskavatörün çalışır durumda olmasının sağlandığı, ancak makine hasarlı olduğu halde çalışmaya devam edildiğinden bom ve cer grubu hasarlarının artış gösterdiği, hidrolik pompanın arıza vermesi üzerine makinenin çalışamaz duruma geldiği tespit edilmiş ve Sigorta Genel Şartları 3.j m.

uyarınca bom ve cer grubundaki artan hasarlar teminat dışı kabul edilerek hasar bedeli hesaplanmıştır. Öte yandan dava konusu Poliçenin “İstisnalar” başlıklı 3.maddesinin “İş bu sigorta poliçesinde 12 yaş üstü makineler teminat haricindedir.” şeklinde düzenlendiği görülmüştür. Yargılama sırasında davacı tarafça bu maddeden haberdar olunmadığı veya kendileri ile müzakere edilmediği yönünde bir iddia ileri sürülmediğinden, davalı ... şirketinin aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirdiği kabul edilmiş, davacı tarafın ilk kez istinaf aşamasında dile getirdiği maddenin müzakere edilmediği yönündeki iddiasına itibar edilmemiştir. Sigortalı makinenin 2002 model olduğu, poliçenin 15.08.2014 tarihinde düzenlendiği, hasarın 10.03.2015 tarihinde meydana geldiği dikkate alındığında, hasar tarihi itibariyle makinenin 12 yaş üstünde olduğu açıktır.

Bilirkişi kök raporunda bom ve cer grubuna ilişkin hasarların 15.08.2014-01.01.2015 tarihleri arasında meydana geldiğinin ispatı halinde teminat kapsamında kabul edilebileceği belirtilmiş ise de, davacı tarafça bu yönde bir iddia ileri sürülmediği gibi somut bir delil de sunulmamıştır, dosya kapsamında mevcut 08.06.2014 ve 11.06.2014 tarihli servis bakım raporlarında cer yağ kaçağından söz edilmişse de bu belgeler hasar tespiti için yeterli değildir....... Bununla birlikte davacı tarafça 12 yaş hesabında model yılının değil, fiili kullanım tarihinin dikkate alınması gerektiği ileri sürülmüş ise de, makinenin ilk tescil tarihinin daha ileri bir tarih olduğu ileri sürülmediği gibi, ilk tescil belgesi temin edilip sunulabilecekken sunulmamıştır.

O halde ilk derece mahkemesince davanın reddi yönünde verilen kararda bir isabetsizlik bulunmamakta olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 54,40- TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 35,90- TL harcın mahsubu ile bakiye 18,50- TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın birer örneğinin taraflara tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 08/04/2020

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/267891 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi temyiz incelemesi

Bu istinaf kararı Yargıtay 11. Hukuk Dairesince temyiz incelemesinden geçmiştir.

⚠ Bu istinaf çizgisi Yargıtay'ca (kısmen ya da tamamen) bozulmuştur — bölgesel emsal değeri bu yönüyle sınırlıdır.

Bozuldu

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2020/5322 E. 2021/4055 K. · Bozuldu

Riziko tarihinde makinenin yaşı: teminatın imza tarihine göre belirlenmesi

Gerekçe özeti

Sözleşmenin kurulduğu tarihte teminat kapsamına giren yaştaki bir makine, teminat süresi içinde meydana gelen hasar bakımından, riziko tarihinde yaş sınırını aşmış olsa dahi teminat dışında kalmaz; '12 yaş üstü teminat haricidir' türü özel şart, yaşın riziko tarihine göre hesaplanacağını açıkça belirtmiyorsa TBK 19 uyarınca tarafların gerçek iradesi esas alınır ve bu şart yaş sınırının riziko anına taşınması şeklinde yorumlanamaz.

Emsal değeri

Yaş sınırına bağlı teminat istisnasının, sözleşmenin kurulduğu an esas alınarak yorumlanması ve TBK 19 uyarınca gerçek irade ilkesiyle sınırlandırılması yönünden emsal değeri taşır.

Kavramlar: sigorta teminatının kapsamı özel şart / istisna sözleşmenin yorumu tarafların gerçek iradesi teminat harici hâller

Yargıtay 11. HD kararının tam metni

11. Hukuk Dairesi         2020/5322 E.  ,  2021/4055 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 02/04/2018 tarih ve 2015/1027 E- 2018/342 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nce verilen 08.04.2020 tarih ve 2018/1266 E- 2020/401 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, 6100 sayılı Kanun'un 369. maddesi gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddiyle dava dosyası için Tetkik Hakimi ...

tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 28.07.2011 tarihli finansal kiralama sözleşmesi ile kiraladığı daha sonra mülkiyeti müvekkili üzerine geçen 2002 model paletli ekskavatörün davalı nezdinde 05.08.2014-05.08.2015 tarihlerini kapsayacak şekilde Hareketli Makineler Makine Kırılması ve Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, makinenin 10.03.2015 tarihinde çalışma esnasında arızalandığını ve çalışmasının durdurularak tutanak düzenlendiğini, sigorta şirketine aynı gün ihbar edildiğini, ekspertiz incelemesi yaptırıldığını, daha sonra tamir ettirildiğini, davalı tarafından hasar bedelinin ödeneceği söylenerek müvekkilinin uzun süre oyalandığını, daha sonra servise ödeme yapılmayacağının bildirildiğini, 106.742 TL tamir masrafının müvekkilince ödendiğini, makinenin bakımlarının anlaşmalı olduğu servise düzenli olarak yaptırıldığını ve hasar tarihine kadar bir sorun yaşanmadığını, 2002 model makinenin çalışma alanı dikkate alındığında geçmiş yıllarda bazı tadilatlar görmüş olmasının normal olduğunu, makinenin aşırı zorlanması veya kötü kullanılmasının da söz konusu olmadığını, yine davalı şirketin makinenin yaşını ve fiziki durumunu bilerek sigorta poliçesini tanzim ettiğini, davalının eksik sigorta taleplerinin de gerçeğe aykırı olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 93.000.-TL’nin rizikonun gerçekleşme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafın hasar ihbarı üzerine yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucu hasarların iş makinesinin daha önce hasar görmesine karşın bu hasarlar giderilmeden makinenin kullanılması sonucu meydana geldiğinin tespit edildiğini, Sigorta Genel Şartların Teminat Dışı halleri düzenleyen 3.j m. uyarınca sigortalı iken hasarlanan ve bu hasar giderilmeden makinenin kullanılması neticesinden kaynaklanan hasarların teminat dışı olduğunu, ayrıca 12 yaş üstü makinelerin teminat harici olması ve davacı iş makinesinin hasar tarihinde 13 yaşında olması nedeniyle de hasarın teminat dışı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla talep edilen tazminat tutarının da fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre; dava konusu Poliçenin “açıklamalar ve özel şartlar” başlığı altında yer alan düzenlemenin 3. maddesinde “işbu sigorta poliçesinde 12 yaş üstü makineler teminat haricidir’' şeklinde sigortalı makinenin yaşına ilişkin özel şart maddesinin taraflar açısından bağlayıcı olduğu, davaya konu makinenin 2002 model olduğu, taraflar arasındaki poliçenin 05.08.2014 tarihinde başladığı, hasarın 09.03.2015 tarihinde meydana geldiği gözetildiğinde özel şart maddesine göre hasarın teminat kapsamı dışında bulunduğu anlaşıldığından makinenin hangi tarihte kullanıma alındığı hususunun araştırılmadığı, bu hüküm esas alınarak davanın reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince yapılan istinaf incelemesinde; dava konusu Poliçenin “İstisnalar” başlıklı 3.maddesinin “İşbu sigorta poliçesinde 12 yaş üstü makineler teminat haricindedir.” şeklinde düzenlenmiş, davacı tarafça tahkikat sırasında bu maddeden haberdar olunmadığı veya kendileri ile müzakere edilmediği yönünde bir iddia ileri sürülmediğinden, davalı ... şirketinin aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirdiği kabul edilmiş, sigortalı makinenin 2002 model olduğu, poliçenin 15.08.2014 tarihinde düzenlendiği, hasarın 10.03.2015 tarihinde meydana geldiği dikkate alındığında, hasar tarihi itibariyle makinenin 12 yaş üstünde olduğu açık olup, bilirkişi kök raporunda bom ve cer grubuna ilişkin hasarların 15.08.2014-01.01.2015 tarihleri arasında meydana geldiğinin ispatı halinde teminat kapsamında kabul edilebileceği belirtilmiş ise de, davacı tarafça bu yönde bir iddia ileri sürülmediği gibi somut bir delil de sunulmamış, davacı tarafça 12 yaş hesabında model yılının değil, fiili kullanım tarihinin dikkate alınması gerektiği ileri sürülmüş ise de, makinenin ilk tescil tarihinin daha ileri bir tarih olduğu ileri sürülmediği gibi, ilk tescil belgesi temin edilip sunulabilecekken sunulmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, makine kırılması sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Davacı, sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış ekskavatörün 10.03.2015 tarihinde arızalandığını ve tamirat masrafları yapıldığını ileri sürerek bu masrafların tazminini talep etmiş, davalı ..., kazanın meydana geldiği tarihte ekskavatörün 12 yaşını doldurduğundan teminat kapsamında olmadığını savunmuştur. Uyuşmazlık, sigorta edilen ekskavatörün yaşı nedeniyle teminat dışında olup olmadığı noktasındadır.

Taraflar arasında 05.08.2014 tarihinde akdedilmiş 1 yıl vadeli, 86263642 nolu, Hareketli Makineler Makine Kırılması ve Kasko Sigorta Poliçesi''nin ''Özel Şartlar'' bölümündeki ''İstisnalar'' başlığının 3. maddesinde ''İşbu sigorta poliçesinde 12 yaş üstü makineler teminat haricindedir'' denilmiş ise de, poliçesinin 1. sayfasındaki ''Sigorta Bedeli'' başlıklı kısmında ''2002 MODEL VOLVO EC460BLC PALETLİ EKSKAVATÖR'' ibaresi yazılarak dava konusu ekskavatör 2002 model olduğu da belirtilmek suretiyle sigorta edilmiştir.

10. 03.2015 tarihinde davaya konu alacak talebine dayanak hasar meydana gelmiştir. Davalı ... tarafından sözleşmenin akdedildiği tarihte 12 yaşındaki ekskavatör, 1 yıl olarak kararlaştırılan sigorta süresi içinde meydana gelecek muhtemel hasarlar için sigorta teminatı altına alınmış olup, teminat süresi içinde rizikonun meydana geldiği tarihte aracın 12 yaş üstüne olmasının teminatın geçerliliğine herhangi bir etkisi bulunmamaktadır. Zira, davalı taraf, sigorta poliçesi imza edilirken aracın 2002 model olduğunu bildiği gibi, kazanın meydana geldiği tarihte aracın yaşının hesaplanacağı hususu, sözleşmenin ''Özel Şartlar'' bölümündeki ''İstisnalar'' başlığının 3. maddesinden açıkça anlaşılmadığından, yorum suretiyle bu sonuca ulaşılması 6098 sayılı TBK'nın 19.

maddesi uyarınca mümkün değildir. 6098 sayılı TBK'nın 19. maddesi sözleşme içeriğinin belirlenmesinde tarafların gerçek iradesinin dikkate alınması gerekmekte olup, 2002 model olduğunu bilerek 2014 yılında 1 yıl süreyle teminat altına almak için poliçe yapıldığı gözetildiğinde sözleşme maddesinin ifade tarzından tarafların gerçek iradesinin ekskavatör 12 yaşın üstünde iken meydana gelecek hasarları teminat dışında tutmak olduğu söylenemez. Bu durumda, mahkemece, davalı ... şirketinin sözleşmenin imza tarihinde henüz 12 yaşındaki aracı sigorta süresi boyunca muhtemel hasarlara karşı sigorta teminatı altına aldığı kabul edilerek neticesine göre karar verilmesi gerekirken, ilk derece mahkemesince yanılgılı değerlendirmeye dayalı olarak davanın reddine karar verilmesi isabetli olmadığından, ilk derece mahkemesi kararı aleyhine davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun esastan reddi kararı isabetli olmamış olup, bu nedenle bölge adliye mahkemesi kararının davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarda açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 26.04.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.