Başkası lehine sigortada tazminat talebi için sigortalının muvafakati şarttır
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/1270 E. 2020/386 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Gerekçe özeti
Başkası lehine sigorta sözleşmesinde (TTK 1454), sözleşmeden doğan haklar sigortalıya aittir; sigorta ettiren tazminatın kendisine ödenmesini talep ediyorsa, poliçede öngörülen sigortalının yazılı muvafakatinin bulunup bulunmadığının araştırılması gerekir. Muvafakatin varlığı belirlenmeden esas hakkında karar verilmesi eksik incelemedir; muvafakat sağlanamazsa dava aktif husumet yokluğundan reddedilmelidir.
Ele alınan sorunlar
Başkası lehine sigortada dava açma hakkının kime ait olduğu ve sigortalının muvafakati şartı → kabul
Gerekçe: TTK 1454. madde uyarınca başkası lehine sigortada sözleşmeden doğan haklar sigortalıya aittir; sigortalı, aksine sözleşme yoksa tazminatın ödenmesini sigortacıdan isteyebilir ve onu dava edebilir. Dava konusu poliçede sigorta ettiren davacılar, sigortalı ise dava dışı TOKİ'dir ve davacı tarafça üstlenilen inşaat projesi sigortalanmıştır. Poliçede tazminatın ödenmesini isteyecek tarafa ilişkin aksine bir hüküm bulunmamakla birlikte, rizikonun gerçekleşmesi halinde tazminat tutarının TOKİ'nin yazılı onayı ile sigorta ettirene ödeneceği açıkça belirtilmiştir. Dosya kapsamında sigortalı TOKİ'nin tazminatın davacılara ödenmesine muvafakat ettiğine dair bir bilgi veya belgeye rastlanılmamıştır. Bu durumda ilk derece mahkemesince öncelikle TOKİ'nin muvafakatinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi için davacı tarafa muvafakati sağlamak üzere süre verilmesi, muvafakatin sağlanması halinde yargılamaya devam edilerek davanın sonuçlandırılması, aksi takdirde davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir. Bu nedenle esasa ilişkin istinaf nedenleri incelenmeksizin istinaf başvurusunun kabulüyle hüküm kaldırılmıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Başkası lehine sigortada (TTK 1454) tazminatın sigorta ettirene ödenebilmesi için sigortalının (üçüncü kişinin) yazılı muvafakatinin araştırılması gerektiği ve bu araştırma yapılmadan esasa girilmesinin eksik inceleme sayılacağı yönünden emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- aktif husumet (sigortalının muvafakati bulunmadan sigorta ettirenin dava açma hakkının bulunmaması)
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
başkası lehine sigorta↗ aktif husumet↗ muvafakat↗ sigorta ettiren↗ sigortalı↗ eksik inceleme↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/1270
KARAR NO 2020/386
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 16/11/2017
NUMARASI 2015/822 Esas-2017/1084 Karar
DAVA
Tazminat (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/04/2020
Davanı reddine yönelik hükmün davacılar vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacılar vekili, müvekkili iş ortaklığının Şırnak Merkez ve bazı ilçeleri ile Hakkari Şemdinli’de bir takım inşaat işlerini yapmakta olduğunu, bu işler kapsamında TOKİ ile davalı arasında inşaat sigorta sözleşmesi akdedildiğini, müvekkilinin bu sözleşmede sigortalı konumunda olduğunu, müvekkilinin bir kısım hasarlar için davalı ... şirketine ihbarda bulunduğunu, ancak davalı ... tarafından hasar bedellerinin ödenmediğini ve müvekkiline bilgi vermediğini, hasar bedelinin taraflarınca belirlenebilmesi mümkün olmayıp gerçek tutarın mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi neticesinde ortaya çıkacağını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik her bir hasar için 1.000-TL olmak üzere toplam 3.000-TL’nin ihbar tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, müvekkilinin dava konusu taleplere ilişkin sorumluluğunun bulunmadığını, zira üç farklı tarihte meydana gelen hasarlar nedeni ile yapılan inceleme ve değerlendirmelerde vaki rizikoların teminat dışında kaldığının ve/veya muafiyet altı kaldığının anlaşıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, dava konusu 08/11/2013 ve 03/11/2014 tarihli sigorta hasar bedellerinin inşaat sigortası poliçesinde muafiyet bedelinin altında kaldığından hasar bedeli talebinde bulunulmasının mümkün olmadığı, 28/11/2013 tarihli sigorta hasarı ile ilgili talebin hasara konu hırsızlık sırasında inşaat sahasının etrafının çevrili olmadığı ve olayın engellenmesi için yeterli güvenlik önlemlerinin alınmadığı, bu itibarla inşaat sigorta poliçesi teminatı kapsamında bulunmadığının belirlendiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesince deliller toplanmadan, keşif yapılmadan, TOKİ den hakediş raporları ve sigorta poliçesine konu ihalenin inşaat dosyası getiriltilmeden, tanıklar dinlenmeden verilen kararın kanuna ve hukuka aykırı olduğunu belirterek hükmün kaldırılmasını ve davanın kabulünü istemiştir.
GEREKÇE
Dava, İnşaat Sigorta Poliçesine dayalı hasar bedelinin tazmini istemine ilişkindir.Davalı bir kısım hasarın teminat dışı olduğunu, bir kısım hasar bedelinin ise muafiyet bedeli altında kaldıığını savunmuş, ilk derece mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. TTK’nın “Başkası Lehine Sigorta”yı düzenleyen 1454.m. “(1) Sigorta ettiren, üçüncü bir kişinin menfaatini, onun adını belirterek veya belirtmeyerek, sigorta ettirebilir. Sigorta sözleşmesinden doğan haklar sigortalıya aittir. Sigortalı, aksine sözleşme yoksa, sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan isteyebilir ve onu dava edebilir.” hükmünü haizdir. Dava konusu sigorta poliçesi incelendiğinde, sigorta ettireninin davacılar, sigortalısının dava dışı TOKİ olduğu, davacı tarafça üstlenilen inşaat projesinin sigortalandığı görülmüştür.
Buna göre sigorta poliçesi TTK 1454.m. uyarınca Başkası Lehine Sigorta mahiyetinde olup, maddede açıklandığı üzere sözleşmeden doğan haklar sigortalı TOKİ’ye aittir ve sigortalı, aksine sözleşme yoksa, sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan isteyebilir ve onu dava edebilir. Dava konusu poliçede sigorta tazminatının ödenmesini isteyecek tarafa ilişkin aksine bir hüküm olmadığı gibi, rizikonun gerçekleşmesi halinde tazminat tutarının TOKİ’nin yazılı onayı ile sigorta ettirene ödeneceği açıkça belirtilmiştir. Ne var ki dosya kapsamında sigortalı TOKİ’nin, tazminatın davacılara ödenmesine muvafakat ettiğine dair bir bilgi veya belgeye rastlanılmamıştır. O halde ilk derece mahkemesince, öncelikle dava dışı TOKİ’nin tazminatın davacılara ödenmesine muvafakatinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi için davacı tarafa muvafakati sağlamak üzere süre verilmesi, muvafakatin sağlanması halinde yargılamaya devam edilerek davanın sonuçlandırılması, aksi takdirde davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin esasa ilişkin istinaf nedenleri incelenmeksizin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353(1)a-4-6 m. uyarınca hükmün kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin16/11/2017 tarihli 2015/822 Esas, 2017/1084 Karar sayılı hükmünün, HMK.'nun 353(1)a-4-6 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,"İstinaf yoluna başvuran davacılar tarafından yatırılan 35,90-TL peşin istinaf karar harcının ve fazla yatırılan 98,10-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının talepleri halinde kendilerine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile, HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 08/04/202
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/267890 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi