Faturaya dayalı itirazın iptalinde akdi ilişkinin ispat yükü
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/1858 E. 2020/726 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım
Gerekçe özeti
Yazılı sözleşme bulunmayan ve davalının sözleşmesel ilişkiyi/borcu inkâr ettiği ticari satım ilişkilerinde, fatura sözleşmenin kurulmasını değil ifasını gösteren bir belge olduğundan, davacı satıcı öncelikle taraflar arasındaki akdi ilişkiyi ve mal/hizmetin teslim edildiğini, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille ispat etmek zorundadır; bu ispat sağlanamadığı takdirde fatura ve davacının kendi ticari defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaya yeterli değildir.
Ele alınan sorunlar
Faturaya dayalı alacağın ispatı ve ispat külfetinin davacıda olması → ret
İddia: Davacı vekili, davalının faturayı teslim aldığını kabul ettiğini, davalının mal/hizmet almadığı veya faturayı iade ettiği yönündeki savunmasını ispatlamakla yükümlü olduğunu, ayrıca davalının ticari defterlerini sunmaktan imtina ettiğini, bu nedenle davacının kendi ticari defterlerine itibar edilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın kabulünü talep etmiştir.
Gerekçe: Fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya aittir; yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Fatura, sözleşmenin kurulması ile ilgili değil, taraflar arasında yapılmış bir sözleşmenin ifa safhasına ilişkin bir belgedir. Davalı sözleşmesel ilişkiyi ve borcu inkâr ettiğinden, davacının öncelikle akdi ilişkiyi, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille ispat etmesi gerekir. Somut olayda taraflar arasında düzenlenmiş bir sözleşme bulunmadığı, davacının akdi ilişkiyi kanıtlayamadığı, malların teslim edildiği iddia edilen kişinin davalı çalışanı olmadığı ve davalı adına mal teslim almaya açık veya örtülü şekilde yetkili kılındığına dair delil bulunmadığı, davacının münhasıran davalının defterlerine dayanmadığı gibi yemin deliline de dayanmadığı anlaşıldığından, davanın ispatlanamadığı sonucuna varılmıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Faturaya dayalı alacak davalarında, sözleşmesel ilişkinin davalı tarafça inkârı halinde ispat yükünün davacıda olduğu ve faturanın sözleşmenin kurulmasını değil ifasını gösterdiği yönündeki değerlendirme, benzer ticari satım/itirazın iptali uyuşmazlıklarında bölgesel olarak yol gösterici niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ ispat yükü↗ fatura↗ ticari satım↗ akdi ilişkinin ispatı↗ ticari defter↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/1858
KARAR NO 2020/726
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 05/04/2018
NUMARASI 2016/1171 Esas - 2018/353 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 01/09/2020
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; davacı ile davalı arasında ticari ilişki bulunduğunu, davacının davalı şirkete ambalaj ürünleri sattığını, yapılan satışlar üzerine fatura düzenlendiğini, düzenlenen satış faturasının davalı tarafından ödenmemesi üzerine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının icra takibine itiraz ettiğini belirterek, davalının itirazının iptali ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; davacı ile müvekkili arasında faturaya dayanak sözleşme ilişkisi bulunmadığı gibi düzenlenen faturada belirtilen hizmetin de alınmadığını, müvekkilinin davacıya böyle bir borcunun bulunmadığını belirterek, davanın reddi ile kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; davacının malları davalı adına ...’e teslim ettiğine ilişkin iddiası nedeniyle bu kişinin davalı adına mal teslim almaya açık veya örtülü şekilde yetkili kılındığına dair delil bulunmadığı, davacının yemin deliline dayanmadığı, münhasıran davalının defterlerine de dayanmadığı, davacının davasının ispat edemediği, davacının takipte kötü niyetli olduğunun da kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine ve davalının kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; davalının, davacı şirketten her hangi bir mal veya hizmet almadığı ve kendilerine teslim edilen faturanın iade edildiği savunması nedeniyle bu itiraz ve iadenin ne zaman ve ne şekilde yapıldığının davalı tarafından açıklanmadığı, davalı tarafın faturanın teslim alındığına dair kabulü nedeniyle gerek malları teslim almadığı gerekse de faturaya itiraz ettiğini veya iade ettiğini usulüne göre ispat etmesi gerektiğini, davalının ticari defter ve kayıtlarını dava dosyasına sunmaktan imtina ettiğini, bu nedenle müvekkilinin ticari defterlerine itibar edilmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, ticari satım nedeniyle düzenlenen faturaya dayalı takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamaktadır. Davalı, ticari ilişkiyi ve ticari mal satışını, dolayısıyla borcun varlığını inkar etmektedir. Kural olarak; fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davacı, fatura konusu mal veya hizmetin davalıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır. Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda davacının öncelikle aralarındaki akdi ilişkiyi ispat etmesi gerekir.
Fatura sözleşmenin yapılması ile ilgili değil; taraflar arasında yapılmış bir satım, hizmet, istisna ve benzeri sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Eldeki davada davalı sözleşmesel ilişkiyi, hizmetin verildiğini ve borcu inkâr etmektedir. Bu durumda sözleşmesel ilişkiyi; faturalarda yazılı hizmetin davalıya verildiğini ve faturanın da bu akdi ilişki nedeni ile düzenlendiğini ispat yükü davacıya aittir. Davacı bu iddiasını, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamalıdır. Bu kapsamda yapılan değerlendirmede; taraflar arasında düzenlenmiş bir sözleşme bulunmadığı, ispat yükü üzerinde bulunan davacının akdi ilişkiyi kanıtlayamadığı, davacının malları teslim ettiğini iddia ettiği ve sevk irsaliyesinde adı geçen ...’in davalı çalışanı olmadığı ve davalı adına mal teslim almaya açık veya örtülü şekilde yetkili kılındığına dair de delil bulunmadığı, davacının münhasıran davalının defterlerine dayanmadığı gibi yemin deliline de dayanmadığı, dolayısıyla davanın kanıtlanamadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, ilk derece mahkemesi kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğundan, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 54,40- TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 35,90- TL harcın mahsubu ile bakiye 18,50- TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Hükümden sonra davalı delil avansından karşılanan 14,00-TL posta masrafının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 01/09/2020
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/266868 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi