6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Ödenmiş kambiyo senedinin mükerrer takibi nedeniyle istirdat davası

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2017/728 E. 2018/77 K. · · İlk derece: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesinlik belirsiz

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)

Davacının nitelemesi: Kambiyo senedine dayalı takip nedeniyle mükerrer ödeme mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Kambiyo senedi kural olarak sebepten mücerret olsa da, senede esas borcun taraflar arasındaki ticari defter ve kayıtlarla (fatura ve buna karşılık gelen havale kaydı) ödendiği ispatlanmış ve alacaklı taraf bu ödemenin başka bir borca ilişkin olduğunu ispat edememişse, ödenmiş senedin yeniden icra takibine konu edilmesi suretiyle mükerrer tahsil edilen tutarın istirdadına karar verilmesi gerekir.

Ele alınan sorunlar

Senedin ödendiğinin ticari defter kayıtlarıyla ispatı ve mükerrer tahsilatın istirdadı → kabul

İddia: Davacı, senet bedelini daha önce ödediğini, cari hesap ilişkisinde bu ödemenin yansıtıldığını, buna rağmen davalının senedi yeniden icra takibine koyarak icra baskısı ile mükerrer tahsilat yaptığını, bilirkişi raporunun bu durumu doğruladığını ileri sürerek ilk derece kararının kaldırılıp davanın kabulünü talep etmiştir.

Gerekçe: Taraflar arasında süregelen ticari ilişki çerçevesinde muhtelif tarihlerde fatura tanzim edildiği ve ödemeler yapıldığı; davalı şirketin 2014 yılı ticari kayıtlarına göre davacının 2014 yılı sonunda alacaklı duruma geçtiği ve bu alacağın 2015 yılına devrettiği; davaya konu senede esas 80.535 TL bedelli faturanın davalı kayıtlarında yer aldığı ve bu bedele karşılık 05.05.2014 tarihli bir havale ödeme kaydının bulunduğu; 2015 yılı takip tarihi itibarıyla da davacının davalıdan alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Banka havalesiyle yapılan bu ödemenin davalının kendi kayıtlarında ayrıca ayrı bir kalem olarak görünmemesi sonucu değiştirmez; HMK 222 gereği yapılan inceleme sonucunda davalının bu ödemeye karşılık kendi defterlerinde kayıtlı bağımsız bir alacağının bulunmadığı anlaşılmıştır. Kambiyo senetleri kural olarak sebepten mücerrettir; ancak senedin tanzimine esas olan fatura bedelinin davalı kayıtlarında havale yoluyla ödenmiş olarak göründüğü ve davalı kayıtlarının davacının iddiasını doğruladığı, ödenmiş olan senedin davalı tarafından yeniden takibe konu edildiği anlaşılmıştır. Senet tutarıyla aynı olan ödemenin başka bir hukuki ilişkiden kaynaklandığını iddia ve ispat edemeyen davalı, tahsil ettiği tutarı iade etmekle yükümlüdür.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kambiyo senedinin sebepten mücerret olması ilkesinin, senede esas borcun ticari defter kayıtlarıyla ödendiğinin ispatlanması halinde alacaklının mükerrer tahsilat yapmasına engel olacağı ve bu tutarın istirdat davasıyla geri alınabileceği yönündeki değerlendirme açısından emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
istirdat davası kambiyo senedinin sebepten mücerretliği ticari defter ve kayıtların ispat gücü (HMK 222) ispat yükü mükerrer tahsilat

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 222HMK 353/1-b-2HMK 362/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2017/724

KARAR NO 2018/72

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 17/07/2017

NUMARASI 2016/157 Esas 2017/637 Karar

İSTİNAF KARAR TARİHİ 31/01/2018

Taraflar arasında görülen dava neticesinde davanın reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinafı üzerine yazılan rapor, dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davalı şirket tarafından, müvekkili şirket aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... dosyası ile 11.09.2015 tarihinde takip yapıldığını, takibin dayanağının 20.3.2014 tanzim, 20.5.2014 vade tarihli 80.535- TL tutarlı bir adet kambiyo senedinin oluşturduğunu, senedin müvekkili şirket tarafından 05.05.2015 tarihinde .. Bankası Perpa şubesine ödedikleri halde tamamen kötü niyete matuf olarak yapılan takip neticesi , icra baskısı altında tekrar 14.12.2015 tarihinde 113.225,93- TL' yi ödemek zorunda kaldıklarını, davalı şirkete ikinci kez ödedikleri 113.225,93 TL' nin ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun şekilde tebliğat yapılmış, cevap süresi uzatımı talebine rağmen davaya cevap verilmemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dosya ya sunulan banka ödeme dekontunun internet çıktısının incelenmesi neticesinde, davalı şirket hesabına 80.535-TL ödemenin davacı şirketçe yapıldığı,ancak kambiyo senedinin sebepten mücerret olduğunu, Davacı tarafından yapılan havalenin, takip dayanağı olan senede ait olduğunun ispatının davacıya ait olduğunu,kanunda aksi öngörülmedikçe kural olarak herkesin iddiasını ispatla yükümlü olduğunu, HMK'nın 190. maddesi gereği; ispat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olduğunu, Davacı delil listesinde açıkça yemine de dayanmadığından yemin delili hatırlatılmadığını, davacı davasını takibe konan senetle aynı kuvvette yazılı belge sunamadığından ve davasını ispat edemediğinden, açılan davanın reddine karar vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili, müvekkilinin davaya konu senet bedelini ödediğini ve cari hesap ilişkisinde borç ve ödemenin yansıtıldığını, tahsil edilen alacağın yeniden icra yolu ile takip edildiğini icra baskısı ile yeniden ödemek zorunda kaldıklarını, bilirkişi raporunun haklılıklarını açıkça ortaya koyduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, 20.05.2014 ödeme tarihli 80.535-TL tutarlı senet nedeniyle 05.05.2014 tarihinde yapılan ödemeden sonra ; İst... İcra Dairesinin ... E dosyasına mükerrer ödendiği iddia olunan 113.295,-93-TL'nin istirdatı istemine ilişkindir. Tarafların ticari defter ve kayıtları, iddia, bilirkişi raporu incelendiğinde taraflar arasında süregelen bir ticari ilişki olduğu taraflar arasında bu ilişki çerçevesinde muhtelif tarihlerde faturaların tanzim edildiği ödemelerin yapıldığı,incelenen davalı şirkete ait 2014 yılı kayıtlarına göre 2014 yılı sonunda davacı şirketin 25.433,48-TL alacağının 2015 yılına devrettiği ,21.3.2014 tarihinde davalının defterlerinde kayıtlı 80.535 -Tl tutarında fatura kaydının bulunduğu,fatura bedeline karşılık 5.5.2014 tarihinde havale ödeme kaydı mevcut olduğu yine 2015 yılında 2014 yılından devredilen alacakda dikkate alınarak 11.5.2015 takip tarihinde bu hesapta davacı şirketin 25.535,30-TL alacaklı bulunduğu tesbit edilmiştir.

Her ne kadar 5.5.2014 tarihinde banka havalesi ile yapılan ödeme de bir kayıt yok ise de davacı şirket 2014 ve 2015 yılı sonu itibariyle davalı şirketten alacaklı durumdadır.HMK 222 gereği yapılan inceleme de davalının kendi ticari defterlerinde kayıtlı bir alacağı mevcut olmadığı anlaşılmış olup ,her ne kadar kambiyo senetleri senetten mücerret ise de ; senedin tanzimine esas olan 80.535-TL bedelli faturanın davalı kayıtlarında havale ile 80.535-TL olarak ödenmiş olduğu ,davalı kayıtlarının davayı doğruladığı ,ödenen senedin davalı tarafından yeniden takibe konu edildiği anlaşıldığı ,senet tutarı ile aynı olan ödemenin sebebi hakkında bir açıklama yapmayan ve başkaca bir hukuki ilişki nedeniyle ödeme yapıldığını iddia ve ispat edemeyen davalının tahsil ettiği tutarı iade etmekle yükümlü bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Yapılan bilirkişi incelemesi ,toplanan tüm delillere göre davanın kabulü yerine reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ,Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince davanın reddine ilişkin mahkeme kararının kaldırılarak" davanın kabulü ile 113.225,93 TL'nin ödeme tarihi olan 14/12/2015 tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek davalıdan tahsiline" yönünde yeniden hüküm kurulması gerekmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 14.Asliye Ticaret Mahkemesi 17/07/2017 tarihli 2016/157 Esas 2017/637 Karar sayılı hükmün HMK'nun 353-b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA;

"Davanın kabulüne; 113.225,93- TL'nin 14/12/2015 tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek davalıdan tahsiline, "

İlk derece mahkemesine ilişkin olarak ;

Alınması gereken 7.734,46 -TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 1.933,62 -TL harcın mahsubu ile bakiye 5.800,84-TL nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Davacı tarafından ödenen 1.967,12-TL peşin harçlar ile 500-TL bilirkişi ücreti ve 76-TL tebligat gideri olmak üzere toplam 576-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 11.808,07 -TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davacı tarafından yatırılan 31,40-TL istinaf karar harcının istek halinde iadesine,

HMK 'nun 362/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 31/01/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/261560 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.