6102TTK Türk Ticaret Kanunu

İnternet bankacılığında izinsiz para transferinden banka sorumluluğu

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2017/771 E. 2018/457 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Davacının nitelemesi: Bankacılık İşlemi Nedeniyle Mevduat Sorumluluğu mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

İnternet bankacılığı hizmeti bankanın hakimiyet ve sorumluluk alanındadır; mevduat sahibinin sorumluluğu ise şifre/parola bilgilerini üçüncü kişilere bildirmemek ve güvenli ortamda işlem yapmaktan ibarettir. Müşterinin kendi sorumluluk alanına ilişkin kasıt veya ihmali ispatlanamadığı takdirde, banka kurduğu internet bankacılığı sisteminin güvenliğini sağlamak ve üçüncü kişilerin müdahalesine engel olmakla yükümlü olup, sistem güvenliğinin aşılmasından kaynaklanan zararlardan hafif kusuru bulunsa dahi sorumludur.

Ele alınan sorunlar

Davacının rızası dışında internet bankacılığı yoluyla yapılan para transferinden davalı bankanın sorumluluğu → ret

İddia: Davalı vekili, bankanın işlem cihazlarının güvenliğinden sorumlu tutulamayacağını, bankanın herhangi bir kusuru bulunmadığını, müşterilerin internet bankacılığı sözleşmesiyle bazı yükümlülükleri taahhüt ettiğini, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, kusur oranlarını gösteren ek rapor talebinin dikkate alınmadığını belirterek kararın kaldırılıp davanın reddini talep etmiştir.

Gerekçe: İnternet aracılığıyla sunulan bankacılık hizmeti bankanın sorumluluğu ve hakimiyet alanındadır. Davacının sorumluluk alanı ise müşteri bilgilerini, şifre ve parolaları üçüncü kişilere bildirmemek ve güvenli bir ortamda işlem yapmaktır. Davacının kendi sorumluluk alanına ilişkin bir kasıt veya ihmali olduğuna dair ispat vasıtası bulunmamaktadır. Bankalar 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamında özel izin ve donanımla faaliyet gösteren müesseselerdir; mevduat sahibinin interaktif bankacılık alanında kötü niyetli üçüncü kişilerce işlem yapılması bankadan kaynaklanan nedenlerle gerçekleşmişse bu işlemlerin sorumluluğu bankaya aittir. Banka, kurduğu internet bankacılığı sisteminin güvenli işlemesini sağlamalı ve üçüncü kişilerin müdahalesine engel olmalıdır; sistem güvenliğinin aşılmasından kaynaklanan zararların sorumluluğu bankaya aittir. Davacı hesabına izinsiz erişimi önleme hususunda hassas davranmak zorunda olsa da, objektif özen yükümlülüğünü yerine getirmeyen davalı banka hafif kusurlarından dahi sorumludur ve davacının bilgi ve rızası dışında transfer edilen parasını ödemekle yükümlüdür. Ceza davası, bankanın haksız fiili işleyen kimseye rücuunu ilgilendirir; ihbar olunan şahıslar hakkında bilişim sistemlerinin kullanılması yoluyla nitelikli hırsızlık suçundan açılan kamu davasının sonucu, bankanın eylemi bizzat gerçekleştirenlere rücuuna dayanak oluşturabilir. Davacı ile davalı arasındaki bankacılık sözleşmesi kapsamında davalı, tevdi edilen mevduatı muhafazada hafif kusurundan bile sorumlu olduğu halde, davacıya kusur izafe edilemeyecek şekilde üçüncü şahıslarca hesabına internet bankacılığı yoluyla girilerek para transfer edilmiş, davalı bankanın bu usulsüzlükleri öngörecek ve engelleyecek bir sistem güvenliği geliştirmemesi davacının zararına yol açmıştır. Bu nedenle davanın kabulüne ilişkin hükme yönelik istinaf sebepleri yerinde değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kararda internet bankacılığı yoluyla müşterinin rızası dışında gerçekleştirilen para transferlerinde bankanın hafif kusurundan dahi sorumlu olacağına ilişkin genel kural konulmuş; bu husus, benzer internet bankacılığı uyuşmazlıklarında ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
internet bankacılığı mevduat sözleşmesi bankanın hafif kusurdan sorumluluğu objektif özen yükümlülüğü sistem güvenliği rücu hakkı haksız fiil

Atıf yapılan mevzuat: 5411 sayılı Bankacılık Kanunu

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2017/771

KARAR NO 2018/457

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 01/06/2017

NUMARASI 2015/31 E.-2017/496 K.

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 26/04/2018 ( 24/05/2018 yazım tarihli)

İlk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davalı banka Ataköy Şubesinde müvekkiline ait emekli maaş hesabında 13.8.2014 tarihinde bazı usulsüz işlemler yapıldığı ve vadeli hesaplardaki ve döviz hesaplarındaki mevduatlarının başka hesaba aktarılarak, buradan da 22.200- TL. nın... adlı tanınmayan kişinin.. Bankası A Ş. nezdindeki hesabına aktarıldığını öğrendiğini, yapılan işlemlerin müvekkilinin irade ve bilgisi dışında usulsüz şekilde yapıldığını, müvekkilinin hesabından usulsüz yöntemlerle çekilen 22.200- TL. nın 13.08.2014 tarihinden itibaren avans faiz işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkili bankanın işlem cihazlarının güvenliğinden sorumlu tutulamayacağını, bankanın herhangi bir kusurunun bulunmadığını, söz konusu olayda müvekkil Bankanın sistemlerine her hangi bir saldırı tespit edilmediğini, davacı ...'nun şifre, parola bilgilerinin başkalarının eline geçmesinde Bankanın her hangi bir kusuru veya sorumluluğu bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, bankanın güven müessesi olduğu, sorumluluğunun sınırsız ve kusursuz olup, internet yoluyla işlenen suçlar yönünden de aynı şekilde kusursuz sorumlu olduğu, davacının hesabından iradesi dışında başka hesaplara aktarılan paradan dolayı bankanın ağır kusurlu olup 3. şahsın yaptığı dolandırıcılık zararına da sorumlulara rücu hali saklı kalmak kaydıyla katlanmasının gerektiği kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; bankanın işlem cihazlarının güvenliğinden sorumlu tutulamayacağını, bankanın herhangi bir kusurunun bulunmadığını, müvekkili banka müşterilerinin internet bankacılığı hizmetinden yararlanırken imzaladıkları elektronik bankacılık sözleşmesi ile bazı yükümlülükleri taahhüt ettiğini, dava dosyasına sunulan bilirkişi raporunun eksik, hatalı ve karar vermeye yeterli olmadığını, ayrıntılı tarafların kusur oranlarını gösteren bilirkişi raporuna göre karar verilmesinin istenmesine rağmen mahkemenin taleplerini dikkate almayarak karar tesis ettiğini belirterek istinaf incelemesi yapılarak kararın kaldırılmasını ve esas hakkında davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davada uyuşmazlık konusu, davacı ile davalı banka arasındaki mevduat sözleşmesi kapsamında davalıya tevdi edilen mevduatın bir kısmının, internet bankacılığı ile davacının bilgisi ve rızası dışında davada ihbar olunan Armağan Kaçmaz'a transfer edilmesinde davalı bankanın sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise sorumluluğunun kapsamıdır.

İnternet aracılığı ile sunulan bankacılık hizmeti, bankanın sorumluluğu ve hakimiyet alanındadır. Davacının sorumluluk alanı ise internet bankacılığına girme konusunda sahip olduğu müşteri bilgileri ile, kendisine verilen şifre ve parolaları üçüncü şahıslara bildirmemek ve güvenli bilgisayar-internet ortamında işlemini gerçekleştirmektir.Dava konusu olayda davacının sorumluluk alanındaki hususlara yönelik bir kasıt ve ihmali olduğu yönünde ispat vasıtası bulunmamaktadır.

Bankalar 5411 sayılı Bankacılık Kanunu hükümleri kapsamında özel izin ve donanım ile faaliyet gösteren müesseselerdir. Mevduat sahibine ait interaktif bankacılık alanında kötü niyetli üçüncü kişilerin işlem yapması, bankadan kaynaklanan nedenlerle gerçekleşecek olursa, bu işlemlerin sorumluluğu da bankanındır. Mevduat işlemlerinin internet ortamında yapılabilmesi için, banka tarafından bu amaca dönük bir sistem kurulması gerekir. Banka, bu sistemin güvenli bir şekilde işlemesini sağlamalı ve üçüncü kişilerin müdahalesine engel olmalıdır. Sistem güvenliğinin aşılmasından kaynaklanan zararların sorumluluğu, bankaya aittir. Davacı ile davalı arasında bankacılık sözleşmesi kapsamında davalı banka davacının hesabını güvenli korumak zorundadır.

Davacı her ne kadar hesabına izinsiz erişimi önleme hususunda hassas davranmak zorunda ise de objektif özen yükümlülüğünü yerine getirmeyen davalı bankanın hafif kusurlarından dahi sorumlu olduğu ve davacının bilgi ve rızası dışında transfer edilen parasını ödemekle yükümlü olduğu kabul edilmek durumundadır. Ceza davası davalı bankanın işlemi (haksız fiili) yapan kimseye rücuunu ilgilendirmektedir.

Dava konusu olayla ilgili ceza hukuku yönünden sorumlu oldukları kabul edilen ve davada ihbar edilen şahıslar hakkında bilişim sistemlerinin kullanılması yoluyla (nitelikli) hırsızlık suçundan kamu davası açıldığı ve davanın Bakırköy 28. Asliye Ceza Mahkemesinin 2015/503 sayılı dosyasında yürütüldüğü, davacının hesabından usulsüz para transferinin sabit olduğu,ceza davasının sonucunun, davalı bankanın eylemi bizzat gerçekleştirenlere rücuuna dayanak teşkil edebileceği kabul edilmelidir. Sonuç olarak davaya yol açan ve davacı ile davalı arasındaki bankacılık sözleşmesi kapsamında davacı tarafından davalıya tevdi edilen mevduata yönelik olarak davalı bunu muhafaza etmede hafif kusurlarından bile sorumlu olmasına rağmen, davacıya kusur izafe edilemeyecek bir şekilde üçüncü şahıslarca davacının hesabına internet bankacılığı yoluyla girilerek davacının davalıya tevdi ettiği paranın bir kısmının üçüncü şahıslara transfer edildiği, davalı bankanın bu usülsüzlükleri öngörecek ve engelleyecek tarzda bir sistem güvenliği geliştirmediği-geliştiremediği, böylelikle davacının zararının oluşmasına yol açtığı, bu durumda davanın kabulüne ilişkin hükme yönelik ileri sürülen istinaf sebeblerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı banka vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına.

İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda H.M.K.'nun 362.a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.26/04/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/261506 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.