Zamanaşımına uğramış bono yazılı delil başlangıcıdır, tanık dinlenmeli
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2017/610 E. 2018/210 K. · · İlk derece: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ Emsalusul emsali
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım
Gerekçe özeti
Zamanaşımına uğramış bononun lehdar tarafından ciro edilmiş olması, HMK 202 uyarınca yazılı delil başlangıcı teşkil eder; bu durumda taraflar arasındaki temel borç ilişkisi tanık dahil her türlü delille ispatlanabilir ve mal tesliminin ayrıca yazılı belgeyle (sevk irsaliyesiyle) ispatı zorunlu değildir. Ayrıca, senet aslını inceleyip beyanda bulunmak üzere verilen kesin süreye uyulmaması, imzaya itirazdan zımnen vazgeçilmiş sayılmasını gerektirir. Bu ispat kurallarına aykırı şekilde delil toplanmadan verilen kararlar, HMK 353/1-a-6 kapsamında esası incelenmeden kaldırılır.
Ele alınan sorunlar
Zamanaşımına uğramış bononun yazılı delil başlangıcı niteliği ve tanıkla ispat → kabul
İddia: Davacı vekili, delillerin toplanmadığını ve bildirilen tanıklardan birinin dinlenme talebinden usule aykırı şekilde vazgeçildiğini öne sürmüştür.
Gerekçe: HMK 202. madde uyarınca senetle ispat zorunluluğu bulunan hallerde delil başlangıcı varsa tanık dinlenebilir. Delil başlangıcı, iddia konusu işlemin tamamen ispatına yeterli olmamakla birlikte, hukuki işlemi muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen kimse veya temsilcisi tarafından verilmiş belgedir. Zamanaşımına uğramış bononun lehdar davalı tarafından davacıya ciro edilmiş olması yazılı delil başlangıcı teşkil eder; temel ilişki başlangıçta açıklanmamış olsa da sonradan plastik alışverişi olduğu beyan edilmiştir. Yazılı delil başlangıcı bulunduğundan taraflar arasındaki temel borç ilişkisinin varlığı tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir. İspat yükü davacıdadır; davacı tanıklarını bildirmiş, bunlardan biri dinlenmiş, senedin poşet bedeli olarak verildiğini beyan etmiştir. Mahkemenin, diğer tanığın mal teslimine ilişkin tanıklık edeceği ve mal tesliminin ancak sevk irsaliyesiyle ispatlanabileceği gerekçesiyle bu tanığın dinlenmesinden vazgeçmesi hatalıdır; çünkü yazılı delil başlangıcı bulunması halinde mal tesliminin ayrıca yazılı belgeyle ispatı gerekmez ve tanık dinlenebilir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Kesin süreye uyulmaması nedeniyle imzaya itirazdan vazgeçilmiş sayılması → kabul
İddia: Davacı vekili, davalı temsilcisinin imza incelemesinin yaptırılmadığını öne sürmüştür.
Gerekçe: Mahkeme kasasına alınan senet aslını inceleyip beyanda bulunmak üzere davalı vekiline bir haftalık kesin mehilli ara kararı tebliğ edilmiş, davalı vekili müvekkiliyle irtibat kuramadığını bildirerek beyanda bulunmamıştır. Davalı taraf icra takibine itirazında imzaya itiraz etmemiş, cevap dilekçesinde bu hakkını saklı tuttuğunu beyan etmiş olsa da, son ara kararında kesin süreye rağmen beyanda bulunulmaması ve yapılan ihtarata uyulmaması nedeniyle davalının imzaya itirazından vazgeçmiş sayılması gerekir.
Gerekçe kaynağı: özgün
İlk derece mahkemesi kararının ispat kurallarına aykırılık nedeniyle kaldırılması → kabul
Gerekçe: İlk derece mahkemesi HMK 202'ye uygun şekilde ispat yükünü ve delilleri değerlendirmemiş, hükme tesir edecek önemde delil ispat kurallarına aykırı olarak toplanmamıştır. Davacının yazılı delil başlangıcı bulunduğu, davalının imzaya itirazından vazgeçmiş sayıldığı gözetilerek, davacının dinlenmeyen tanığının dinlenmesi ve dosya kapsamına göre tüm delillerin değerlendirilerek yeniden karar verilmesi gerektiğinden, HMK 353/1-a-6 kapsamında hükmün esası incelenmeden kaldırılmasına karar verilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Zamanaşımına uğramış bononun yazılı delil başlangıcı sayılacağı, bu durumda temel borç ilişkisinin tanıkla ispat edilebileceği ve mal tesliminin ayrıca sevk irsaliyesiyle ispatının zorunlu olmadığı yönündeki değerlendirme ile kesin süreye uyulmamasının imzaya itirazdan vazgeçme sayılacağı yönündeki tespit, benzer ispat hukuku uyuşmazlıklarında bölgesel emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yazılı delil başlangıcı↗ zamanaşımına uğramış bono↗ ispat yükü↗ tanıkla ispat↗ imzaya itiraz↗ kesin süre↗ itirazın iptali↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2017/610
KARAR NO 2018/210
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 07/12/2016
NUMARASI 2015/10 Esas - 2016/635 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/03/2018
Davanın reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, davalı şirket adına ...Ltd. Şti. tarafından keşide edilen bononun davalı tarafça müvekkiline ciro edildiğini, ödenmemesi üzerine İst. .. İcra Dairesinin ... sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibine başlandığını, davalının borca iiraz ettiğini belirterek itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, davacıdan hiç bir şekilde mal ya da borç para almadıklarını, borcun kaynağının belirsiz olduğunu ,davacının açıklaması gerektiğini davacı tarafça bononun ciro edilerek müvekkiline verildiği iddia olunmakta ise de kabul anlamına gelmemek üzere ticari ilişkinin ispatı gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Zaman aşımına uğramış bono yazılı delil başlangıcı sayılacağından tanık ile ispatın mümkün olduğu , davacı taraf aralarındaki temel ticari ilişkiye dayalı olarak alacağı talep ettiğinden tarafların kayıtları da incelenmek suretiyle alacağın varlığı araştırıldığı, kayda rastlanılmadığı, davalı ile dava dışı şirket arasında takip konusu bono dahil 2010 yılı içerisinde herhangi bir alışveriş kaydının da bulunmadığı , ticari ilişkinin varlığı yönünden davacıya tanıklarını bildirmesi imkanı tanındığı,ancak bildirilen tanık ...ın mal alışverişi ve ödeme yapılmadığı hususuna ilişkin tanıklık edeceği bildirildiğinden, özellikle mal tesliminin fatura ve teslim alanın imzası taşıyan sevk irsaliyesiyle ispatlanabileceği nedeniyle tanığın dinlenmesinden vaz geçildiği,diğer tanık ...'ın ise ticari ilişkiyi ispata yetersiz ve soyut nitelikte kaldığı , ticari ilişkinin ispat edilemediği ,davacıya yemin teklif hakkı hatırlatıldığı,davalı şirket temsilcisinin usulüne uygun olarak yemin eda ettiğinden ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı Vekili delillerin toplanmadığını, bildirilen tanıklardan birinin dinlenme talebinden de usule aykırı sarfınazar edildiğini, davalı temsilcisinin imza incelemesinin yaptırılmadığını öne sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
HMK 202.maddesi uyarınca senetle ispat zorunluluğu bulunan hallerde delil başlangıcı bulunursa tanık dinlenebilir.Delil başlangıcı ,iddia konusu işlemin tamamen ispatına yeterli olmamakla birlikte ,sözkonusu hukuki işlemi muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen kimse veya temsilcisi tarafından verilmiş belgedir.
Dava zamanaşımına uğramış bonodan kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Zamanaşımına uğramış bononun lehdar davalı tarafından davacıya ciro edildiği , yazılı delil başlangıcı teşkil ettiğinden ve dava konusu bonoda da davacı ciranta tarafından başlangıçta temel ilişkinin ne olduğu açıklanmamış ise de ilerleyen aşamada plastik alışverişi olduğunun beyan edildiği, taraflar arasındaki temel borç ilişkisinin varlığı tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir. Bu konuda ispat yükü davacıda olup davacı vekili mahkemeye temel borç ilişkisini kanıtlamak üzere tanıklarını bildirmiş, tanıklardan birisi dinlenmiş olup dinlenen tanık senedin poşet bedeli olarak verildiğini beyan etmesi üzerine;
mahkemece bildirilen diğer tanığın mal teslimi hususunda dinletileceği ,mal tesliminin ise ancak sevk irsaliyesi ispatı mümkün olabileceğinden diğer tanığın dinlenmesinden vazgeçilmiştir.
Yukarıda yazıldığı üzere; yazılı delil başlangıcı bulunması halinde tanık dinlenebileceği hususunda ki yasal düzenlemeye rağmen davacı tanıığının dinlenmesinden vazgeçilmiştir.Yazılı delil başlangıcı bulunması halinde mal tesliminin ayrıca yazılı belge ile ispatı gerekmediğinden ; mal tesliminin ancak sevk irsaliyesi ile kanıtlanabileceği gerekçesi yerinde bulunmamaktadır.
30.12.2015 tarihli oturumda mahkeme kasasına alınan senet aslını inceleyip beyanda bulunmak üzere bir haftalık kesin mehilli ara kararı oluşturularak davalı vekiline tebliğ edilmiş ise de davalı vekili müvekkiliyle irtibat kuramadığını bildirerek bir beyanda bulunmamıştır.Oysa ki davalı taraf icra takibine itirazında imza itirazında bulunmamış , cevap dilekçesinde de bu hakkını saklı tuttuğunu beyan etmiş ise de son olarak verilen ara kararında bir haftalık kesin süreye rağmen beyanda bulunmamış ,yapılan ihtarat gereği imzaya itirazından vazgeçtiğinin kabulü gerekmektedir.
Buna göre İlk Derece Mahkemesinin HMK 202 ye uygun şekilde ispat yükünü ve delilleri değerlendirmemiş bulunduğu ,hükme tesir edecek önemde ki delilin ispat kurallarına aykırı bulunarak toplanmadığı anlaşılmakla ;davada davacının yazılı delil başlangıcı bulunduğu ,davalının imzaya itirazından vazgeçmiş sayıldığı ,davacının dinlenmeyen tanığının dinlenmesi ve dosya kapsamına göre tüm deliller değerlendirilerek yeniden bir karar verilmek üzere , HMK 353/1/a/6 kapsamında hükmün esası incelenmeden kaldırılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 14.Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/12/2016 tarihli 2015/10 Esas 2016/635 Karar sayılı hükmünün HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
"Davanın yeniden görülmek üzere kararı veren mahkemeye iadesine,"
İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 31,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 08/03/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/261308 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi