Okunamayan taşıma belgeleriyle hüküm kurulamaz, dosya kaldırılıp iade edilir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2017/696 E. 2018/409 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ Emsalusul emsali
Gerekçe özeti
Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan hasar tazminatı davalarında, taşıyıcının CMR 17/1 uyarınca sorumluluğunun tespiti için dayanılan taşıma belgelerinin okunaklı ve denetlenebilir olması gerekir; okunamayan belgelere dayanılarak düzenlenen bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulması, delillerin gereği gibi toplanmadan/değerlendirilmeden karar verilmesi anlamına gelir ve bu durumda ilk derece kararı kaldırılıp usulüne uygun inceleme yapılmak üzere dosya iade edilir.
Ele alınan sorunlar
Taşıma esnasında meydana gelen hasardan taşıyıcının sorumluluğunun tespiti için delillerin yeterliliği → kabul
İddia: Davalı vekili, hasarın taşıma esnasında meydana geldiğinin somut delillerle ispat edilemediğini, mahkemece hasarın ne şekilde gerçekleştiğinin açıklanmadığını, müvekkilinin hukuka aykırı olarak sorumlu tutulduğunu ve emtiadaki hasarın CMR 17/4'teki özel risklerden kaynaklanmadığının davacı tarafça ispatlanması gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Davalının taşıyıcı olduğu ve taşımaya CMR hükümlerinin uygulanacağı sabittir; emtianın taşıyıcıya hasarsız teslim edildiği de sabittir. CMR 17/1 hükmüne göre taşıyıcı, emtiayı teslim aldığı andan teslim edeceği ana kadar meydana gelen hasarlardan sorumludur. Emtianın taşıma esnasında farklı tırlara aktarıldığı anlaşılmakta, ancak davalı taşıyıcıya CMR 30 kapsamında ihbarın ne zaman yapıldığı dosyadan anlaşılamamaktadır. Dosyadaki fotoğrafların bir kısmında farklı tarihler bulunmakta, bir kısmında ise tarih hiç yer almamaktadır. Dosyada taşıma evrakı olduğu tahmin edilen fotokopiler okunamamaktadır; bu okunamaz belgelerden yola çıkılarak davalının sorumlu olup olmadığı ve sorumluluğunun niteliği belirlenememektedir. Taşıma belgelerinin okunaklı suretlerinin taraflardan ve taşıma yurt dışından yapıldığından ilgili gümrük idaresinden istenerek, hasarın mahiyetinin ve kimin sorumluluğu altında nasıl gerçekleştiğinin tereddüde yer vermeyecek şekilde belirlenmesi gerekir. Okunamayan taşıma belgelerine dayanılarak düzenlenen bilirkişi raporunun denetlenebilir olduğu kabul edilemez. Bu hususları karşılamayan, okunamayan belgeler kapsamında yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş olması, delillerin toplanmadan ya da gereği gibi değerlendirilmeden hüküm kurulması anlamına gelmektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
CMR kapsamındaki taşıma sözleşmelerinden kaynaklanan hasar davalarında, taşıma belgelerinin okunaksız/denetlenemez olması halinde bu belgelere dayalı bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağı ve delillerin gereği gibi toplanması gerektiği yönündeki tespit bakımından emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
CMR (Uluslararası Karayolu ile Eşya Taşıma Sözleşmesi)↗ taşıyıcının sorumluluğu↗ hasar ihbarı↗ bilirkişi raporu↗ delillerin toplanması↗ sigorta rücu davası↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2017/696
KARAR NO 2018/409
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 17/11/2016
NUMARASI 2016/244 Esas- 2016/824 Karar
DAVA
Tazminat (Taşıma sözleşmesinden Kaynaklanan)
Davanın kabulune ilişkin hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, dava dışı sigortalı ... Tic. A.Ş. 621140000302 nolu ve 21/03/2014/2015 Elektronik Cihaz sigorta poliçesi ile müvekkil şirket nezdinde sigortalı olduğunu, sigortalının, müvekkil şirkete yapmış olduğu ihbar neticesinde yapılan incelemede, sigortalının fuar stand malzemelerini taşıması için anlaştığı davalının, sigortalı firmanın Afyon'daki tesislerine stand malzemelerini teslim ettiğini, teslimat sırasında nakliye aracının üzerindeki malzemelerin içinde bulunduğu demir karkastan yapılan dış ahşap kaplı kutulardan, 1 tanesinin tamamen kırıldığını ve 2.kutunun da ağır hasarlanıp kullanılmaz hale geldiğini, dijital baskıların bulunduğu paletin zarar gördüğü ve hasarlandığının tespit edildiğini, yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde 9.007,75-euro hasar tespit edildiğini ve sigortalıya 09/3/2015 tarihinde hasar tazminatı olarak ödendiğini, bu nedenle fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla 9.007,75 TL euro tazminatın ödeme tarihi olan 09/03/2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, dava hakkının mevcudiyetinin sigortalısına geçerli bir ödeme yapmış olması halinde mümkün olduğunu, sigortalıya yapılan ödemenin ex-gratia ödeme olduğunu, bu nedenle davalının da pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, taşımaya CMR hükümlerinin uygulanması gerektiğini, hasarın taşıma sırasında meydana gelmediğini, kendilerine usulüne uygun bir hasar ihbarı yapılmadığını, sorumlu oldukları kabul edilse bile sorumluluklarının CMR konvansiyonunun 23. Maddesi kapsamında sınırlı olduğunu, kendilerinden istenilecek faizin de yıllık %5 olarak belirlenmesi gerektiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, atıf yapılan bilirkişi raporu doğrultusunda, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı olan ... A.Ş.'nin 21/03/2014 başlangıç, 21/03/2015 bitiş tarihli elektronik cihaz sigorta poliçesi ile sigortalandığı, dava konusu emtiaların hasarlanmasında ... A.Ş.'nin tam sorumlu olup, dava konusu hasar bedelinin 9.007,75- euro olduğu ve bu kadar ödeme yapıldığı ,davacının davalıya rücu hakkı bulunduğu, CMR 17/1 hükmü uyarınca taşıma esnasında hasarlanan mallardan ...A.Ş.'nin tam sorumlu olduğu kabul edilerek, davanın kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili, mahkeme tarafından davada CMR 30'a göre 7 günlük ihbar süresine uyulmadığı yönündeki itirazlarının inceleme konusu yapılmadığını hasarın taşıma esnasında meydana geldiğinin somut delillerle ispat edilemediğini, mahkeme tarafından iddia edilen hasarın ne şekilde olduğunun açıklanmadığını ve müvekkili şirketin hukuka aykırı olarak sorumlu tutulduğunu,davacı tarafın, emtiadakihasarın CMR 17/4'te belirtilen özel risklerden kaynaklanmadığını, müvekkilinin sorumlu olduğunun ispatlanması gerektiğini, aksi takdirde CMR 18/2 maddedeki düzenleme uyarınca hasarın öngörülen özel risklerden kaynaklandığının kabul edilerek davanın reddi gerektiğini, kabul ve ikrar anlamına gelmemesi kaydıyla yerel mahkemece gerçek zararın tespit edilemediğini, faize itiraz ettiklerini, fahiş talep miktarına ödeme tarihinden itibaren döviz faizi işletilmesinin Konvansiyona aykırı olup, CMR 27.
Maddede hak sahibinin talep edebileceği faizin yıllık %5 olacağının açıkça öngörüldüğünü, Konvansiyona aykırı hüküm tesis edilmesinin de hukuka aykırı olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda haksız ve mesnetsiz olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Davalının taşıyıcı olduğu, taşımaya CMR hükümlerinin uygulanacağı sabittir. Taşınan emtianın taşıyıcıya hasarsız teslim edildiği de sabittir. CMR 17/1 hükmüne göre taşıyıcı emtiayı teslim aldığı andan teslim edeceği ana kadar meydana gelen hasarlardan sorumludur. Emtianın taşıma esnasında farklı tırlara aktarıldığı anlaşılmaktadır.
Davalı taşıyıcıya CMR 30 kapsamında ihbarın ne zaman yapıldığı dosyadan anlaşılamamaktadır. Taşıma 03/11/2014 tarihinde yapılmış, ürünler teslim alındıktan sonra 05/11/2014 tarihinde tutanak tutulduğu ve fotoğraf çekildiği anlaşılmaktadır. (emtiayı teslim alanların kendi aralarında tuttukları ve çektikleri) Dosyada bulunan fotoğraflardan bir kısmının üzerinde 16/01/2015, bir kısmının üzerinde 23/09/2014 tarihi yazılıdır. Bazı fotoğraflarda ise tarih yoktur.
Dosyada yer alan bir kısım ffffotokopilerin taşıma evrakları olduğu tahmin edilmekte ise de evraklar okunamamaktadır. Bu nitelikteki okunamaz fotokopilerden yola çıkarak davalının sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise sorumluluğunun niteliği anlaşılamamaktadır. Taşıma belgelerinin okunaklı suretleri taraflardan ve taşıma yurt dışından Türkiye'ye yapıldığından ilgili gümrük idaresinden istenerek, davaya yol açan hasarın mahiyeti, hasara yol açan olayın kimin sorumluluğu tahtında nasıl ve surette gerçekleştiği tereddüte mahal vermeyecek tarzda belirlenmelidir. Okunamayan taşıma belgelerinden yola çıkılarak düzenlenen bilirkişi raporunun da denetlenebilir olduğunu kabul etmek mümkün değildir. Bu hususları karşılamayan okunamayan belgeler kapsamında yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş olması, delillerin toplanmadan ya da gereği gibi değerlendirilmeden hüküm kurulması anlamındadır.
Bu durumda kararın kaldırılarak, usulü dairesinde inceleme yapılarak karar verilmek üzere dosyanın iadesi gerekmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/11/2016 Tarih 2016/244 Esas 2016/824 Karar sayılı hükmün HM.K.'nun 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA;
"Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"
Davalı tarafından yatırılan peşin istinaf karar harcının (494,23- TL) iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda kesin olmak üzere H.M.K.'nun 353 (1)a maddesi uyarınca oy birliği ile karar verildi. 12/04/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/260831 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi