Bonoda yetki kaydı, tacir olmayan borçluyu bağlamaz
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/293 E. 2019/209 K. · · İlk derece: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: Yetki İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Bonoda yer alan yetki kaydı, HMK 17. madde uyarınca ancak tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında geçerlidir; borçlunun tacir olmadığı ve gerçek kişi olduğu durumda bu yetki kaydı borçluyu bağlamaz. Kambiyo senedinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan, ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme borçlunun ikametgahının veya ödeme yerinin bulunduğu yer mahkemesidir.
Ele alınan sorunlar
Bonodaki yetki kaydının gerçek kişi borçluyu bağlayıp bağlamadığı → ret
İddia: Alacaklı vekili, taraflar arasındaki ilişkinin ticari iş niteliğinde olduğunu, bonoyla ilgili hükümlerin TTK'da yer aldığını, bono üzerinde yetkili kılınan İstanbul Mahkemelerinin yetkisiz sayılamayacağını ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve itirazın reddini talep etmiştir.
Gerekçe: HMK 17. madde uyarınca yetki sözleşmesi ancak tacirler ve kamu tüzel kişileri arasında yapılabilir. İtiraz eden borçlunun tacir olduğuna ilişkin dosyada delil bulunmadığı gibi, alacaklı tarafından da bu yönde bir iddia ileri sürülmemiştir. Borçlunun gerçek kişi oluşu ve HMK 17. madde hükmü gözetildiğinde, ihtiyati haczin dayanağı bonoda yer alan yetki kaydı itiraz eden borçluyu bağlamayacaktır. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan, bu türden alacaklar yönünden ödeme yeri ve borçlunun ikametgahının bulunduğu yer mahkemeleri ihtiyati haciz kararı vermeye yetkilidir. Borçlunun yerleşim yeri ve ödeme yerinin İstanbul Anadolu Adliyesi yargı alanında bulunduğu gözetildiğinde, ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin yetkisine yapılan itirazın kabulü gerekmektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Bono üzerindeki yetki kaydının, ancak tacir veya kamu tüzel kişisi olan taraflar arasında geçerli olacağı ve gerçek kişi borçluyu bağlamayacağı; kambiyo senedinden doğan alacaklarda ihtiyati haciz için yetkili mahkemenin borçlunun ikametgahı veya ödeme yeri mahkemesi olduğu yönündeki tespit, benzer yetki itirazı uyuşmazlıklarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan, ihtiyati haciz talebinde borçlunun ikametgahının veya ödeme yerinin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir; bonoda yer alan yetki kaydı, taraflardan biri tacir veya kamu tüzel kişisi değilse (HMK 17) geçerli olmaz.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ yetki sözleşmesi↗ yetki itirazı↗ aranacak alacak↗ bono↗ kambiyo senedi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/293
KARAR NO 2019/209
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 11/09/2018 (Ek Karar)
NUMARASI 2018/441D.İş 2018/438 Karar
TALEP İhtiyati Haciz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 18/02/2019
İhtiyati haciz kararına itiraz üzerine verilen 11/09/2018 tarihli ihtiyati hacze itirazın kabulüne ilişkin ek kararın alacaklı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
Alacaklı vekili; borçlu ... tarafından müvekkili lehine tanzim edilerek verilen 10/03/2016 tanzim, 15/06/2017 vade tarihli 240.000 -usd bedelli bono için borçlunun, menkul ve gayrimenkul malları ile 3.kişilerdeki hak ve alacakları üzerine İİK 257 maddesi ve devamı maddeleri uyarınca ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İTİRAZ
İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili; ihtiyati haciz isteyen tarafın alacaklı sıfatını taşımadığını, müvekkilinin böyle bir borcu olmadığını, ihtiyati hacze dayanak senetteki imzanın müvekkiline ait olmadığını, ... ile hiçbir ticari ilişkisi bulunmadığını ve adı geçen şahsı tanımadığını, ihtiyati haciz kararı alınırken yatırılan teminatın geri ödenmesine muvafakatının olmadığını, kararın uygulanması için açılan İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasına istinaden İstanbul 25. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2018/52 Esas sayılı dava ile borca ve imzaya itiraz ettiklerini, bonodaki imza müvekkiline ait olmadığından yetki şartının da müvekkilini bağlamayacağını ,mahkemenin yetkisiz olduğunu ,yetkili yerin müvekkilinin ikametgahı mahkemesi olan İstanbul Anadolu Adliyesi olduğunu ileri sürerek ihtiyati haczin kaldırılmasını istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, senette İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair yetki kaydı bulunmakta ise de senedi düzenleyen ...'ın tacir olduğuna dair bir kayıt bulunmadığını, buna göre senetteki yetki kaydının ancak tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında geçerli olacağına dair 6100 sayılı HMK'nun 17. maddesi gereğince geçerli bir yetki sözleşmesi bulunmadığının anlaşıldığını, borçlunun yerleşim yerine göre yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olup, itiraz edenin yetki itirazının kabulüyle ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran alacaklı vekili; taraflar arasında düzenlenen bononun, ticari iş ilişkisi olduğunu belirttiğini, bonoyla ilgili hükümlerin TTK'da yer aldığından görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gibi, bono üzerinde yetkili kılınmış olan İstanbul Mahkemelerinin yetkisiz olmasının söz konusu olmadığını belirterek kararın kaldırılmasına,ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talebe konu bonoda borçlu-keşideci ... ,alacaklı-lehdar ise ...'dır. 6100 sayılı HMK'nın 17. maddesi uyarınca sadece tacirler ve kamu tüzel kişileri tarafından yetki sözleşmesi yapılabilir. İtiraz eden borçlunun tacir olduğuna ilişkin dosyada delil bulunmadığı gibi, ihtiyati haciz isteyen alacaklı tarafından da bu yönde bir iddia ileri sürülmemiştir. İhtiyati hacze itiraz eden borçlunun gerçek kişi oluşu ve HMK'nın 17. maddesi hükmü gözetildiğinde ihtiyati haczin dayanağı bonoda yer alan yetkiye ilişkin düzenleme itiraz eden borçluyu bağlamayacaktır.Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar, aranacak alacak niteliğinde olup bu türden alacaklar yönünden ödeme yeri ve borçlunun ikametgahının bulunduğu yer mahkemeleri ihtiyati haciz kararı vermeye yetkilidir.
İhtiyati hacze itiraz eden borçlunun yerleşim yerinin ve ödeme yerinin Ataşehir /İstanbul olduğu,İstanbul Anadolu Adliyesinin yargı alanında bulunduğu gözetildiğinde ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin yetkisine itirazın kabulü gerektiği,mahkemenin yetkisine itirazın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından ,alacaklı vekilinin ek karara yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiş , istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 44,40- TL istinaf karar harcından alacaklı tarafından peşin yatırılan 35,90- TL harcın mahsubu ile bakiye 8,50- TL harcın alacaklıdan alınarak hazineye gelir kaydına,İstinaf yoluna başvuran alacaklı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.18/02/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/257134 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi