6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Çeke dayalı ihtiyati hacizde yetki ve itiraz sebeplerinin kapsamı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/92 E. 2019/207 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Çek

Gerekçe özeti

Çekten kaynaklanan alacak için ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme, İİK 258 ve 50. maddeler aracılığıyla HMK'nın yetki hükümlerine göre belirlenir; kambiyo senedi alacakları aranacak alacak niteliğinde olduğundan TBK 89/1 uygulanmaz ve borçlulardan birinin yerleşim yeri (ticaret sicil adresi) mahkemenin yargı çevresindeyse yetki itirazı reddedilir. Ödemeden men yasağı kararı verilmiş olması ihtiyati haciz kararı verilmesine engel değildir. Çekin çalıntı olduğu veya ciro imzalarının sahte olduğu yönündeki itirazlar İİK 265'te sayılan itiraz nedenlerinden olmadığından ihtiyati hacze itirazda incelenemez, ancak menfi tespit davasında ileri sürülebilir. İstinaf sonrasında haczedilen malların teminat karşılığında kaldırılması halinde teminat haczedilmiş sayılacağından, talep konusuz kalmaz.

Ele alınan sorunlar

Yetki itirazı → ret

İddia: Müvekkillerin ikametgahlarının Gaziantep ve Bursa olması, çekin keşide yeri ve muhatap bankasının Gaziantep olması nedeniyle Gaziantep ve Bursa mahkemelerinin yetkili olduğu, borçlunun fiili muamele adresinin Küçükçekmece olmadığı ileri sürülmüştür.

Gerekçe: İİK 258. madde ihtiyati hacizde İİK 50. maddeye göre yetkili mahkemeyi işaret etmekte, bu madde de HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunmaktadır. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan TBK 89/1 uygulanamaz; çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu varsa borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap banka şubesinin bulunduğu yerde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Borçlulardan birinin (... İnşaat A.Ş.) ticaret sicil adresinin ilk derece mahkemesinin yargı çevresinde (Küçükçekmece) olması nedeniyle mahkeme yetkilidir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Ödemeden men yasağı kararının ihtiyati haciz kararına engel oluşturup oluşturmadığı → ret

İddia: Çeke ilişkin ödemeden men yasağı kararı verilmişken ihtiyati haciz talep edilemeyeceği ileri sürülmüştür.

Gerekçe: Çeke ilişkin ödemeden men yasağı kararı verilmiş olması ihtiyati haciz kararı verilmesine engel değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Çekin çalıntı olması ve ciro imzalarının sahteliği itirazının İİK 265 kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği → ret

İddia: Çekin borçlu ... Ltd. Şti. uhdesinde iken çalınması nedeniyle ciro silsilesinin bozulduğu, müvekkili adına sahte imza ile ciro edildiği, çalınma ile ilgili ceza davası açıldığı ve bu nedenle borçlarının bulunmadığı ileri sürülmüştür.

Gerekçe: Borçlu tarafın diğer itirazları İİK 265. maddesinde düzenlenen itiraz nedenlerinden değildir. Çekin çalıntı olduğu ve ciro imzalarının sahte olduğu yönündeki itirazlar ancak borçlu tarafça açılacak menfi tespit davasında ileri sürülebilir.

Gerekçe kaynağı: özgün

İstinaf sonrasında hacizlerin kaldırılması nedeniyle talebin konusuz kalıp kalmadığı → ret

Gerekçe: İcra hukuk mahkemesince İİK 266. madde uyarınca bir kısım borçlular yönünden hacizlerin teminat karşılığında kaldırılmasına karar verilmiş olması halinde, ihtiyaten haczedilen mallar yerine gösterilen teminat haczedilmiş sayılacağından, bu durum talebin konusuz kaldığı sonucunu doğurmaz.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Çekten kaynaklanan alacaklarda ihtiyati haciz yetkisinin İİK 258/50 üzerinden HMK yetki hükümlerine göre belirlenmesi, TBK 89/1'in kambiyo senedi alacaklarına uygulanmaması, ödemeden men yasağının ihtiyati haciz kararına engel olmaması ve çekin çalıntı/sahte ciro itirazlarının İİK 265 kapsamı dışında kalıp menfi tespit davasına bırakılması yönlerinden bölgesel ikna edici emsal değer taşımaktadır.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap banka şubesinin bulunduğu yerde bulunabilir; kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu yönden TBK 89/1 uygulanmaz.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz ihtiyati hacze itiraz yetki itirazı ödemeden men yasağı kambiyo senedi ciro silsilesi menfi tespit davası teminat karşılığı haczin kaldırılması

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257/1İİK 258İİK 50İİK 265İİK 266 · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 89/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/92

KARAR NO 2019/207

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 16/11/2018 (Ek Karar)

NUMARASI 2018/426 D. İş- 2018/427 K.

TALEP İhtiyati Hacze İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 18/02/2019 (24/02/2019 yazım tarihli )

İhtiyati hacze itirazın reddine yönelik 16/11/2018 tarihli ek kararın,muterizler vekilince istinafı üzerine düzenlenen rapor,dosya içeriği incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz isteyen vekili, 55.000- TL bedelli çeke dayalı alacağının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep üzerine mahkemenin 11/10/2018 tarihli kararı ile talep kabul edilerek 55.000- TL alacağı teminen ihtiyati haciz kararı verilmiştir.

İTİRAZ

Borçlular vekili .... Ltd. Şti. ve ... Konf. Ltd. Şti. adlarına sunduğu 16/10/2018 tarihli ve borçlular ... Ltd. Şti. ve ... Konf. Ltd. Şti. adlarına sunduğu 24/10/2018 tarihli itiraz dilekçesinde,müvekkillerinin ikametgahlarının Gaziantep ve Bursa olması olması ve çekin keşide yeri ile muhatap bankasının da Gaziantep olması nedeniyle Gaziantep ve Bursa mahkemelerinin yetkili olduğunu, ayrıca ihtiyati haciz şartlarının bulunmadığını, zira bugüne kadar müvekkillerinin çeklerin yazılmadığını, ayrıca çeke ilişkin ödemeden men kararı verildiğini, kaldı ki bu çekin borçlu ...Tek. Ltd. Şti. uhdesinde iken çalınması nedeniyle ciro silsilesinin bozulduğunu, çekin çalınması ile ilgili olarak ceza davası açıldığını, müvekillerinin bu çek nedeniyle borçlarının olmadığını belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece,9 nolu borçlu .... San ve Tic. A.Ş.'nin adresinin bulunduğu Küçükçekmece ilçesinin mahkemenin yargı alanında kaldığı HMK 7/2 md gereği mahkemenin yetkili olduğu,yetki itirazının yerinde görülmediği, diğer itirazların ise İİK 265 kapsamında kalan itirazlardan olmadığı, esasa ilişkin itiraz ve savunmalar olduğu gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazların reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz edenler vekilinin istinaf dilekçesinde özetle;

1- ... İnşaat firması adresinin Küçükçekmece ise de borçlunun fiili muamele adresinin bu adres olmadığını, buna ilişkin tebliğ mazbatasınu sunduklarını, bu adresi terketmiş olduğunu,

2-Ayrıca ihtiyati haciz kararı verilmesi için haklı sebep bulunmadığını, müvekkillerinin mal kaçırma hazırlığı içinde oldukları iddiasının doğru olmadığını, müvekkili ... firmasının güçlü bir firma olduğunu,alacaklının çek keşidecisi hakkında çek üzerindeki karekod vasıtasıyla yapılacak findeks sorgulaması ile keşidecinin çeklerinin güvenilirliğini, hiçbir çekinin yazılmadığını basitçe öğrenebilecek iken bu konuda araştırma yapmadığını,ödemeden men yasağı kararı verilmişken ihtiyati haciz talep edilemeyeceğini,çekin borçlu... Ltd. Şti. uhdesinde iken çalınması nedeniyle ciro silsilesinin bozulduğunu,çalınma ile ilgili olarak ceza davası açıldığını, müvekkili adına sahte imza ile ciro edildiğini belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Talep, çeke dayalı olarak verilen ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir.İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257.maddesindeki şartların oluşması gerekir. İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur.

Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1. hükmü uygulanamaz. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, muhatap banka şubesinin bulunduğu yerde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Somut olayda, borçlulardan ... İnşaat A.Ş.’nin ticaret sicil adresinin Küçükçekmece olması dolayısıyla ilk derece mahkemesinin yargı çevresinde olması nedeniyle yetki itirazı yerinde görülmemiştir.Öte yandan çeke ilişkin ödemen men yasağı kararı verilmiş olması ihtiyati haciz kararı verilmesine engel olmadığı gibi, borçlu tarafın diğer itirazları da İİK 265.maddesinde düzenlenen itiraz nedenlerinden değildir.

Çekin çalıntı olduğu ve ciro imzalarının sahte olduğu yönündeki itirazlar ancak borçlu tarafça açılacak Menfi Tespit davasında ileri sürülebilecektir. Bu durumda ilk derece mahkemesinin ihtiyati hacze itirazın reddi yönünde vermiş olduğu kararda bir isabetsizlik görülmemiştir. Bununla birlikte alacaklı tarafça istinaf isteminden sonra hacizlerin kaldırıldığı belirtilmiş ise de, icra hukuk mahkemesince İİK 266. maddesi uyarınca bir kısım borçlular yönünden hacizlerin teminat karşılığında kaldırılmasına karar verilmiş olup, bu durumda ihtiyaten haczedilen mallar yerine gösterilen teminat haczedilmiş sayılacağından talebin konusuz kaldığı kabul edilemez.Yukarıda açıklanan nedenlerle ihtiyati hacze itiraz edenler vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

İhtiyati hacze itiraz edenler vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 362.f maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 18/02/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/257123 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.