Mülkiyeti saklı tutma kaydıyla satılan aracın trafikten men tedbiri talebi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/73 E. 2019/142 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: İhtiyati Tedbir mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
İhtiyati tedbir talebinde, tedbirin türü ile dava konusu talep arasında uyum bulunması gerekir; dava konusu olan mal/hak üzerinde tedbir istenebilir, ancak talep bir miktar para alacağının tahsiline yönelikse, üzerinde tedbir istenen mal (araç) dava konusunu oluşturmadığından bu tür bir tedbir talebi HMK 389 ve 390/3 şartlarını sağlamaz. Yaklaşık ispatın gerçekleşmiş olması, talep edilen tedbirin türünün de talebe uygun olması gerekliliğini ortadan kaldırmaz; talep edilen tedbir türü (trafikten men) ile teminat altına alınmak istenen hak (sözleşmenin iptali/teslim veya alacak tazmini) arasında uyum yoksa, mahkeme başka bir tedbir türünün mümkün olduğunu tespit etse de talep edilen tedbiri reddedebilir.
Ele alınan sorunlar
Aracın trafikten men edilerek teslimi yönünde ihtiyati tedbir talebi (sözleşmenin iptali ve aracın teslimi talepleri yönünden) → ret
İddia: Davacı vekili, borcunu ödemeyen davalıdan aracın iadesinin talep edildiğini, araç üzerinde 3. şahısların haciz işlemi bulunduğunu ve davalının başka malvarlığı olmadığını, aracın değer kaybı, kullanım bedeli, kaza ve trafik cezası gibi zararlara uğrama ihtimali bulunduğunu belirterek ara kararın kaldırılmasını ve ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.
Gerekçe: HMK 389. madde uyarınca, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişiklik nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da imkansız hale geleceği veya ciddi bir zarar doğacağı endişesi bulunan hallerde ihtiyati tedbir kararı verilebilir. HMK 390/3 uyarınca tedbir talep eden taraf, dayandığı tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendi haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Somut olayda, sözleşmenin iptali ve aracın teslimi talepleri yönünden satışa konu araç davanın konusunu oluşturmaktadır ve dosyadaki sözleşme, bonolar ve ödememe protestoları incelendiğinde yaklaşık ispat olgusu gerçekleşmiştir; bu nedenle bu taleplerin teminine yönelik olarak aracın 3. kişilere satış ve devrinin önlenmesi yönünde tedbir kararı verilmesi mümkündür. Ancak davacının talebi bu yönde değil, aracın trafikten men edilerek kendisine veya yediemin otoparkına teslimi yönündedir ve bu talep HMK 389. madde şartlarını haiz olmadığından yerinde görülmemiştir. İlk derece mahkemesinin gerekçesi bu yönüyle yeterli olmasa da sonucu itibariyle doğru bulunmuştur.
Gerekçe kaynağı: düzeltme
Aracın değer kaybı, kullanım bedeli ve diğer zararların tazmini talepleri yönünden ihtiyati tedbir talebi → ret
İddia: Davacı, davalının başka malvarlığı olmaması ve araç üzerine 3. kişilerce haciz konulması nedeniyle değer kaybı, kullanım bedeli ve diğer zararların tazmini talepleri yönünden de tedbir talep etmiştir.
Gerekçe: Değer kaybı, kullanım bedeli ve diğer zararların tazmini talepleri bir miktar para alacağının tahsiline yönelik olup, bu talepler yönünden satışa konu araç dava konusunu teşkil etmemektedir. Bu nedenle bu talepler açısından da aracın trafikten men edilmesi yönündeki tedbir talebi yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: düzeltme
Emsal değeri
Talep edilen ihtiyati tedbir türü ile dava konusu talep arasında uyum bulunması gerektiğine, para alacağına ilişkin taleplerde dava konusu olmayan bir malın (aracın) tedbir konusu yapılamayacağına dair BAM'ın kendi gerekçesiyle (düzeltme suretiyle) oluşturduğu değerlendirme, ihtiyati tedbir taleplerinin türü ve kapsamı bakımından bölgesel ikna edici bir emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir↗ yaklaşık ispat↗ mülkiyeti saklı tutma kaydı↗ trafikten men↗ gerekçenin düzeltilmesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/73
KARAR NO 2019/142
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 28/11/2018
NUMARASI 2018/1404 Esas
DAVA
Satış Sözleşmesinden Dönme-tazminat
TALEP İhtiyati Tedbir
İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/02/2019
İhtiyati tedbir talebinin reddine yönelik olarak verilen ara kararın davacı/ihtiyati tedbir isteyen vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
DAVA
Davacı/ihtiyati tedbir isteyen vekili, müvekkilinin açık kasa kamyonunu 25/07/2018 tarihli Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ile davalıya satıp aynı tarihte teslim ettiğini, sözleşmede davalının müvekkiline 25/09/2018 tarihinde 15.000-TL ve 25/10/2018 tarihinde 15.000-TL ödeme yapacağının kararlaştırıldığını, ancak davalının bugüne kadar ödeme yapmadığını, davalının aracı satın aldıktan sonra trafikte kendi adına tescil ettirdiğini, ancak davalıdan alacağı olan 3.kişiler tarafından aracın trafik kaydına haciz ve yakalama şerhi konulduğunu, müvekkilinin aracı mülkiyetini saklı tutarak satmış olması nedeniyle davalı tarafından sözleşme şartlarına uyulmadığı için sözleşmeye göre davalı adına trafiğe yapılan kaydın hükümsüz hale geldiğini, müvekkilinin aracı geri alma hakkı olduğunu, davalının adresinden ayrıldığını ve başka malvarlığının da bulunmadığını ileri sürerek öncelikle dava konusu aracın kullanılmak suretiyle değer kaybetmesinin, trafik kazasına karışmasının ve trafik cezası yazılmasının önlenmesi açısından müvekkilinin daha fazla zarara uğramaması için dava süresince trafikten men edilerek müvekkiline veya yediemin otoparkına teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ayrıca dava konusu aracın davalıya satışının iptaline, davalı adına olan trafik kaydının iptali ile müvekkili adına kayıt ve tesciline, aracın trafik kaydına 3.şahıslar tarafından konulan tüm haciz ve takdiyatların kaldırılmasına, aracın davalıya tesliminden müvekkiline iadesine kadar davalı tarafça kullanımı nedeniyle araçta oluşan değer kaybı ve kullanım bedelinin davalıdan tahsiline ve aracın müvekkiline teslimine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesinin 28/11/2018 tarihli ara kararı ile, aracın dava süresince trafikten men edilerek davacı tarafa veya yediemin otaparkına teslimi yönündeki ihtiyati tedbir talebinin davacı tarafça sunulan belgeler ve dosya kapsamı itibariyle yargılamayı gerektiren talep olduğu ve trafikten men yönündeki tedbir talebinin idari bir karar verilmesine yönelik olduğu gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı/İhtiyati tedbir isteyen vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; sözleşme uyarınca borcunu ödemeyen davalıdan aracın iadesinin talep edildiğini, ancak iade edilmediğini, yapılan araştırmalar sonucu araç üzerinde 3.şahısların haciz işlemi yaptıklarının ve davalının başka malvarlığı olmadığının öğrenildiğini, dolayısıyla müvekkili dava sonunda aracı iade alsa bile aracın değer kaybına uğrayacak olması,oluşacak kullanım bedeli ve kaza, trafik cezası yazılması gibi zararlara uğramasının muhtemel olduğunu, bu nedenle tedbir taleplerinin kabulünün gerektiğini, davalının davaya cevap vermediğini belirterek ara kararın kaldırılmasını ve ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.
GEREKÇE
Talep, mülkiyetin saklı tutulması kaydıyla ticari araç satım sözleşmesi uyarınca araç satış bedelinin ödenmediği iddiasıyla, sözleşmenin iptali, aracın teslimi, araç değer kaybı ve kullanım bedelinin tazmini istemiyle açılan davada, dava süresince aracın trafikten men edilerek satıcıya veya yediemin otoparkına teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir.HMK'nın 389. Maddesi uyarınca, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyat tedbir kararı verilebilir.
"şeklindedir.Aynı yasanın 390/3 maddesi,'' Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir.Somut olayda davacının, “sözleşmenin iptali ve aracın teslimi” talepleri yönünden satışa konu araç davanın konusu teşkil etmektedir ve dosya kapsamında mevcut sözleşme, bonolar ve ödememe protestoları incelendiğinde HMK 390/3 maddesi uyarınca yaklaşık ispat olgusunun gerçekleşmiş olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. Dolayısıyla bu taleplerin teminine yönelik olarak dava konusu aracın 3.kişilere satış ve devrinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkündür.
Ne var ki davacının ihtiyati tedbir talebi bu yönde değil, aracın trafikten men edilerek kendisine veya yediemin otoparkına teslimi yönünde olup, HMK 389.maddesi şartlarını haiz olmayan talep yerinde görülmemiştir. Kaldı ki davacı, davalının başka malvarlığı olmaması ve araç üzerine 3.kişilerce haciz konulması nedeniyle dava konusu “değer kaybı, kullanım bedeli ve diğer zararların” tazmini talepleri yönünden tedbir talep ettiğini belirtmiştir. Ancak bu talepleri bir miktar para alacağının tahsiline yönelik olup, bu talepler yönünden satışa konu araç dava konusunu teşkil etmemektedir, dolayısıyla bu açıdan değerlendirildiğinde de talep yerinde görülmemiştir.O halde ilk derece mahkemesinin, gerekçesi yeterli değilse de sonucu itibariyle doğru olan kararında bir isabetsizlik bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmış olup, davacı/ihtiyati tedbir isteyen vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı/ihtiyati tedbir isteyen vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Peşin harcın karar harcına mahsubuna ,bakiye 8,50-TL harcın Davacı/ihtiyati tedbir isteyenden alınarak hazineye ödenmesine ,
İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 362.f maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 07/02/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/256731 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi