6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Para alacağı davalarında malvarlığı üzerine ihtiyati tedbir talep edilemez

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/84 E. 2019/133 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsalİhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Davacının nitelemesi: Cari Hesap Alacağına Dayalı İtirazın İptali Davası mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Konusu para alacağı olan uyuşmazlıklarda, HMK 389 uyarınca ihtiyati tedbir ancak uyuşmazlık konusu hak veya mal üzerinde verilebileceğinden, davalının uyuşmazlık konusu olmayan malvarlığı üzerine ihtiyati tedbir talep edilemez; bu durumda alacaklının başvurabileceği hukuki koruma yolu, şartları varsa İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz talebidir.

Ele alınan sorunlar

Para alacağına ilişkin uyuşmazlıkta davalı malvarlığı üzerine ihtiyati tedbir talep edilip edilemeyeceği → ret

İddia: Davacı vekili, davalının aktif malvarlığını azaltma yoluna gittiğini, alacağın tahsili imkanının azaldığını, tedbirin teminat karşılığı verilmesi halinde davalının zararlarının güvence altında olacağını, ihtiyati tedbir şartlarının oluştuğunu belirterek ilk derece mahkemesinin ret kararının kaldırılmasını ve davalının malvarlığı üzerine ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.

Gerekçe: HMK'nın 389. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir, ancak 'uyuşmazlık konusu hak' hakkında verilebilir; bu, ihtiyati tedbirin öncelikli koşuludur. HMK 390/3 uyarınca talep edenin dilekçesinde korunması gereken hakkın veya malın varlığını ve bulunduğu yeri açıkça belirtmesi gerekir. Somut olayda uyuşmazlık cari hesap alacağına dayalı bir para alacağıdır; davacının talebi davalının malvarlığını elden çıkarma tehlikesine dayalı olarak alacağın tahsilinin sağlanmasına yöneliktir ve davalının menkul/gayrimenkul mal varlığı değerleri uyuşmazlığın konusu değildir. Konusu para alacağı olan davalarda ihtiyati tedbir kararı verilmesi imkanı bulunmamaktadır; koşulları varsa bu tür alacaklar için İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz kararı istenebilir. Bu nedenle mahkemenin, ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verilebileceği koşulunun somut olayda gerçekleşmediği gerekçesiyle talebi reddetmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Para alacağına ilişkin uyuşmazlıklarda davalının malvarlığı üzerine ihtiyati tedbir talep edilemeyeceği, bu tür taleplerde ihtiyati haciz yolunun izlenmesi gerektiği yönündeki tespit, benzer nitelikteki para alacağı davalarında ihtiyati tedbir taleplerinin değerlendirilmesi açısından bölgesel ikna edici emsal değeri taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir ihtiyati haciz uyuşmazlık konusu hak itirazın iptali davası geçici hukuki koruma

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 389HMK 390/3HMK 391

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/84

KARAR NO 2019/133

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 13/10/2018 (Ara Karar)

NUMARASI 2018/1164 Esas

İHTİYATİ TEDBİR TALEP EDEN

TALEP İhtiyati Tedbir

İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/02/2019

İlk derece mahkemesince verilen 13/10/2018 tarihli ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Davacı vekili talebi ile, davalı borçlu aleyhine ticari ilişkiye dayalı alacağını tahsil için İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, borçlunun itiraz ettiği, haksız itirazın iptali, takibin devamına, icra inkar tazminatı ile davalının alacağın tahsilinin sağlanabilmesi için davalının malvarlığı hakkında ihtiyati hacze dönüşeçek şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece davacının ihtiyati tedbir talebi, davalıya ait malvarlığının uyuşmazlık konusu olmadığından ve talebin HMK.'nın 389. ve devamı hükümlerindeki koşulları gerçekleşmediğinden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, davalının aktif malvarlığının azalma yoluna gittiğini, alacağını tahsil imkanının azaldığını, tedbirin bir hukuki koruma kurumu olup buna ihtiyaç bulunduğu, alacağını alma konusunda herhangi bir güvence olmadığını, ayrıca tedbirin teminat karşılığı verilmesi halinde davalının doğması muhtemel tüm zararlarının güvence altında olacağını, olayda ihtiyati tedbirin şartlarının bulunduğunu bu nedenle ülke ekonomiside dikkate alınarak zararın oluşmasını engellemek için mahkemece verilen red kararının kaldırılmasını ve davalının malvarlığı üzerine ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacının talebi başlatılan takibe yönelik açılan itirazın iptali davası olup ; alacağın tahsilini teminen davalının mavarlığı üzerine ihtiyati tedbir konulması isteminde bulunulmuştur.

6100 sayılı HMK'nın onuncu kısmı "Geçici Hukuki Korumalar" başlığı altında ihtiyati tedbir müessesini düzenlemiştir. Aynı Yasa'nın “İhtiyati Tedbirin Şartları” başlıklı 389. maddesinin birinci fıkrasında "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir" hükmü düzenlendikten sonra 391. Maddesinde ihtiyati tedbir kararının hem maddi hem şekli içereceği düzenlenmiştir. Madde gerekçesinde “İhtiyatî tedbirde asıl olan ihtiyatî tedbire esas olan bir hakkın bulunması ve bir ihtiyatî tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır.

Bunlar ihtiyatî tedbirin temel şartlarını oluştururlar. Maddede bu iki hususa yer verilmiş ihtiyatî tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyatî tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir.” açıklaması yer almaktadır. İhtiyati tedbir kararı, yasa metninden de açıkça görüleceği üzere “uyuşmazlık konusu hakkında” verilebilecektir. HMK'nun 390/3. maddede, tedbir talep eden tarafın, dilekçesinde korunması gereken hakkın veya malın varlığını ve bulunduğu yeri, ihtiyatî tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmesi aranmıştır. Bu aynı zamanda, talep edenin talepten önce, talebinin konusu, dayanakları, tedbirin türü üzerinde düşünmesini ve talebini somutlaştırmasını sağlayacaktır. Somut olayda uyuşmazlık cari hesap alacağına ilişkin olup icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davası kapsamında, davalının malvarlığını elden çıkarma tehlikesi bulunduğu belirtilerek alacağın tahsili sağlanmak üzere ihtiyati tedbir isteminden ibarettir.

Davacı vekili gerek dava dilekçesinde ihtiyati hacze dönüşecek ihtiyati tedbir talep etmiş iken istinaf dilekçesinde, ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. Uyuşmazlığın konusu para alacağına ilişkin olup, davalı tarafın menkul ve gayrimenkul diğer mal varlığı değerlerine yönelik değildir. Dolayısıyla, davacının yukarıda açıklanan iddiasının ileri sürüş biçimi gözetildiğinde, talebinin ihtiyati tedbire yönelik olduğu, HMK.'nun 389 maddesinin açık hükmü gereği ihtiyati tedbire ancak davalı borçlunun uyuşmazlık konusu olan mal varlığı değerleri bakımından karar verilebileceği, para alacağı talepli davalarda koşulları varsa İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz kararı verilebileceği, somut uyuşmazlıktaki gibi konusu para alacağı olan davalarda ihtiyati tedbir kararı verilmesi imkanı bulunmadığı yargı kararları ile sabittir.

Mahkemece HMK.'nın 389 maddesi gereği, öncelikli koşul olan, “... ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verilebileceği” koşulu yönünden davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine dair kararda isabetsizlik olmayıp davacı vekilinin ara kararına yönelik istinaf sebebleri yerinde görülmemiş istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 44,40- TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 35,90- TL harcın mahsubu ile bakiye 8,50- TL istinaf harcının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine .

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.07/02/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/256729 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.