6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Teminat amaçlı verildiği ileri sürülen çeklerde yaklaşık ispat koşulu oluşmadı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/115 E. 2019/305 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsalİhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Çek

Gerekçe özeti

İhtiyati tedbir talebinde, HMK 390/3 uyarınca talep eden tarafın davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir; kambiyo senedi niteliğindeki çeklerin sözleşme kapsamında teminat amacıyla verildiği iddiası, sözleşme metni, çek çıkış bordroları ve çekler üzerinde bu yönde açık bir ifade bulunmaması halinde yaklaşık ispat koşulunun oluştuğu kabul edilemez ve ihtiyati tedbir talebi reddedilir.

Ele alınan sorunlar

Teminat olduğu ileri sürülen çeklere ilişkin ihtiyati tedbir talebinde yaklaşık ispat koşulunun oluşup oluşmadığı → ret

İddia: İhtiyati tedbir talep eden vekili, çeklerin sözleşme kapsamında teminat maksadıyla verildiğini, davalının çekleri iade etmediği gibi vadesi gelenleri tahsil ettiğini, kambiyo senetlerinin teminat olarak verilemeyeceğinden davalının çeklerin yetkili hamili olmadığını, ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılarak henüz vadesi gelmeyen çekler yönünden ihtiyati tedbir ve ödeme yasağı kararı verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe: HMK 389 uyarınca, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkansız hale geleceği veya gecikme sebebiyle ciddi bir zarar doğacağı endişesi hallerinde ihtiyati tedbir kararı verilebilir. HMK 390/3 uyarınca tedbir talep eden taraf, dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Somut olayda talebin İİK 72 ile HMK 389 ve devamı maddelerinin bir arada değerlendirilmesi gerekir. Dava konusu sözleşme içeriği kapsamında dava konusu çeklerin teminat senedi olarak kabulü gerekip gerekmediği hususu yapılacak yargılama neticesi toplanıp değerlendirilecek delillerle belirlenecektir. Dava konusu sözleşme, çek çıkış bordroları, çekler ve tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde, dosyanın geldiği aşama itibariyle davacının haklılığı yönünden yaklaşık ispat koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Çeklerin sözleşme kapsamında teminat amacıyla verildiği iddiasına dayalı ihtiyati tedbir taleplerinde, bu hususun sözleşme, bordro ve çek üzerinde açıkça yer almaması halinde yaklaşık ispat koşulunun oluşmadığına ilişkin değerlendirme yönünden emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir yaklaşık ispat teminat çeki ödeme yasağı kambiyo senedi

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 389HMK 390/3HMK 353(1)b-1HMK 362(1)-f · 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 72

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/115

KARAR NO 2019/305

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 19/07/2018 (Ara Karar)

NUMARASI 2018/819 Esas

İHTİYATİ TEDBİR

TALEP İhtiyati Tedbir

İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/03/2019

İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin 19/07/2018 tarihli ara kararın ihtiyati tedbir talep eden vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati tedbir talep eden vekili; müvekkili şirket ile davalıya ait ... isimli otelin çağrı merkezi hizmetlerinin yerine getirilmesi ve otel odalarının online satışının yapılması amacıyla sözleşme akdedildiğini, online satış yapılması halinde ödemelerin sözleşmenin 7/a maddesi uyarınca derhal yapıldığını, müvekkili şirketin sözleşmesinin 7/b maddesi uyarınca davalıya teminat çekleri verdiğini, davalının ise müvekkiline bu teminat çekleri kadar online satış yapma yetkisi tanıdığını, bu bağlamda müvekkilinin davalıya 450.000- TL bedelli teminat çekleri verdiğini, müvekkilinin davalıya verdiği toplam 450.000- TL bedelli 7 adet teminat çeklerinin keşidecisinin müvekkili şirket lehdarının da ...

Anonim Şirketi olduğunu, davalıya çeklerin teminat maksadı ile verildiğini, davalı ... A.Ş'nin sözleşme konusu olan oteli finansal sebeplerle devrettiğini, oteli devralanın sözleşme dışı 3. kişiyi sözleşmeyi tanımadığını belirtip online satış yetkisini elinden aldığını, davalı ...A.Ş'den müvekkili şirketin sözleşme kapsamında teminat maksadı ile vermiş olduğu çekleri defalarca kez istemesine rağmen müvekkilini oyaladığını ve davalının çekleri teslim etmediğini belirterek davalıya teminat maksatlı verilen dava konusu çekler yönünden müvekkilinin davalıya borçylu olmadığının tesbitine ,ihtiyati tedbir kararı verilerek çeklere ödemeden men kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece 19/07/2018 tarihli ara karar ile; dava konusu çeklerin teminat olarak verildiği yönünde bir ifadeye rastlanılmadığı, davacı tarafından dayanılan 7/b maddesinde davalı tarafından davacıya verilen teminat çeklerinden söz edildiğini, davacı tarafça sunulan çekin çıkış bordrolarında ve çeklerin üzerinde de teminat ifadesine rastlanılmadığı, ekte sunulduğu bildirilen otel hakkındaki bilgi yazısının dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulmadığı gerekçesiyle, HMK 390/3 maddesi uyarınca yaklaşık ispat olgusu gerçekleşmediğinden ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran ihtiyati tedbir talep eden vekili; muhatabı ... Gebze Şubesi olan ... numaralı 100.000- TL bedelli ve 17.07.2018 tarihli çekin tedbir kararı verilmediğinden davalı tarafından tahsil edildiğini, davalı ...'nden müvekkili şirketin sözleşme kapsamında teminat maksadıyla vermiş olduğu çeklerin iadesinin istendiğini, ancak müvekkilini oyalayan davalının çekleri iade etmekten imtina ettiği gibi vadesi gelen çekleri de tahsil ettiğini, çekler sebebiyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ve çeklerin iadesi istemli davada çeklere ödeme yasağı konulması ve icra takibine konu edilmemesi yönündeki tedbir taleplerinin İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/819 Esas sayılı dosyasından verilen 19.07.2018 tarihli ara karar ile reddedildiğini, ekonomide yaşanan durgunluk, şirketlerin nakit sermayeye ihtiyaç duyması ve kredi kuruluşlarından kredi almanın neredeyse imkansız olması sebebiyle şirket sermayesinden çıkacak bu rakamın müvekkili şirketin ciddi bir şekilde olumsuz etkilenmesine neden olacağını, kambiyo senetlerinden olan çeklerin, teminat olarak verilemeyeceğinden davalı şirketin dava konusu çeklerin yetkili hamili de olmadığını, davalıya teminat maksadıyla verilen dava konusu çeklerden henüz vadesi gelmeyen çekler yönünden mahkemenin ara kararının kaldırılmasını ve ihtiyati tedbir kararı verilmesini, çeklere ödeme yasağı konulmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, hizmet sözleşmesi uyarınca teminat olarak verilip bedelsiz kaldığı ileri sürülen çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ve çeklere ilişkin ödeme yasağı ve takibe konu edilmeme yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir. HMK'nın 389. maddesi uyarınca, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyat tedbir kararı verilebilir. "şeklindedir.Aynı yasanın 390/3 maddesi, "Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir.Somut olayda;

talebin İİK 72 maddesi ile HMK 389 ve devamı maddelerinin bir arada değerlendirilmesi gerekir. Dava konusu sözleşme içeriği kapsamında dava konusu çeklerin teminat senedi olarak kabulü gerekip gerekmediği hususu yapılacak yargılama neticesi toplanıp değerlendirilecek delillerle belirlenecektir.Dava konusu sözleşme, çek çıkış bordroları, çekler ve tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde, dosyanın geldiği aşama itibariyle davacının haklılığı yönünden yaklaşık ispat koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmış ve ilk derece mahkemesinin, ara kararında bir isabetsizlik bulunmadığından ihtiyati tedbir isteyen/davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı/ihtiyati tedbir isteyen vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 44,40- TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 35,90- TL harcın mahsubu ile bakiye 8,50- TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine ,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.07/03/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/256379 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.