Bonoya dayalı ihtiyati hacizde protesto süresi, yetki ve ödeme yeri itirazları
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/280 E. 2019/306 K. · · İlk derece: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiHak düşürücü süreİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Belirli bir günde veya düzenlenme/görülme tarihinden belirli bir süre sonra ödenmesi şartını içeren bonoya dayalı ödememe protestosunun, ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde (resmi tatiller de hesaba dahil edilerek) çekilmiş olması halinde protesto usulüne uygun kabul edilir ve lehdara ayrıca başvuru şartı aranmaz. Bonoya dayalı ihtiyati haciz isteminde yetkili mahkeme, öncelikle bonoda gösterilen ödeme yeri mahkemesidir; ödeme yerinin sonradan eklendiği iddiası, protesto evrakına eklenen suretin tam örnek olmaması nedeniyle tek başına ispat aracı olarak yeterli görülmez, bu iddianın yazılı belge ile ispatı gerekir.
Ele alınan sorunlar
Protestonun süresinde çekilip çekilmediği ve lehdara başvuru şartı → ret
İddia: Senet lehdarına protesto çekilmediğinden müracaat hakkının kaybolduğu, protesto metninde TTK uyarınca bulunması gereken ödemeye davet yerinin bulunmadığı, bunun haksız protesto olduğu ve alacağın muaccel olmadığı ileri sürülmüştür.
Gerekçe: TTK'nın 714/3. maddesi gereği belirli bir günde veya düzenlenme yahut görülme tarihinden belirli bir süre sonra ödenmesi şartını içeren poliçeden (bonodan) dolayı çekilecek ödememe protestosunun, ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde çekilmesi zorunludur. Somut olayda bononun vade tarihi 17.8.2018 olup bunu izleyen ilk iş günü 20.8.2018, araya kurban bayramı ve hafta sonu tatili girmesi nedeniyle ikinci iş günü 27.8.2018'dir; protesto bu tarihte keşide edilmiştir. Protesto iki iş günü içinde şekli şartlara uygun olarak çekildiğinden lehdara başvuru şartının bulunmadığına ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
İhtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkeme → ret
İddia: Müvekkillerinin yerleşim yerinin İlk Derece Mahkemesi'nin yetkisinde olmadığı, bononun ödeme yerinin sonradan eklendiği, tanzim yerinin de mahkemenin yetki alanı dışında bulunduğu, tarafların tacir olduğuna dair belge bulunmadığından yetki şartının geçerli olmadığı ileri sürülmüştür.
Gerekçe: Bonoya dayalı ihtiyati haciz isteminde yetkili mahkeme; borçlunun yerleşim yeri, bonoda gösterilen ödeme yeri, ödeme yeri gösterilmemişse bononun düzenlendiği yer, ciranta aleyhine istenmişse cirantanın yerleşim yeri mahkemesidir. Dayanak bono örneği dosyaya ekli olup bononun yasanın öngördüğü zorunlu ve alternatif zorunlu unsurları mevcuttur. Tacir olmayan borçlular açısından HMK 17 gereği yetki şartı geçerli olmaz ise de, bonoda ödeme yeri İstanbul olarak yazılı olduğundan İstanbul mahkemeleri ihtiyati haciz kararı vermeye yetkilidir; muterizlerin yetkiye itirazları yerinde değildir. Ödeme yerinin sonradan eklendiği yönündeki itirazın yazılı belge ile ispatı gerekir; protesto evrakına ekli surette ödeme yerinin görünmemesi, bunun protestodan sonra eklendiğine karine teşkil etmez, zira ekli suret tam örnek olmayıp matbu evrak üzerine senedin unsurlarının yazıldığı bir örnektir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Bonoya dayalı ihtiyati haciz taleplerinde protesto süresinin hesaplanması (resmi tatillerin etkisi) ve yetkili mahkemenin bonoda gösterilen ödeme yerine göre belirlenmesi, ayrıca ödeme yerinin sonradan eklendiği iddiasının ispat yükü konusunda emsal değer taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Bonoya dayalı ihtiyati haciz isteminde yetkili mahkeme; borçlunun yerleşim yeri, bonoda gösterilen ödeme yeri, ödeme yeri gösterilmemişse bononun düzenlendiği yer, ciranta aleyhine istenmişse cirantanın yerleşim yeri mahkemesidir; bonoda ödeme yeri gösterilmişse o yer mahkemesi yetkilidir.
- Hak düşürücü süre
- Belirli bir günde veya düzenlenme/görülme tarihinden belirli bir süre sonra ödenmesi şartını içeren bonodan dolayı çekilecek ödememe protestosunun, ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde çekilmesi zorunludur.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ ödememe protestosu↗ bono↗ lehdara başvuru şartı↗ yetkili mahkeme↗ ödeme yeri↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/280
KARAR NO 2019/306
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 18/10/2018 (Ek Karar)
NUMARASI 2018/919 D. İş- 2018/906 Karar
TALEP İhtiyati Hacze İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/03/2019
İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin 18/10/2018 tarihli ek kararın ihtiyati hacze itiraz edenler vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz talep eden alacaklı-banka vekili her türlü hak ve alacaklarından fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 2.200.000-TL alacağına gerekirse uygun görülecek teminat karşılığında güvence altına alınabilmesi için borçluların menkul, gayrimenkul malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, alacaklının borçlulardan alacağı olan 2.200.000-TL'nin tahsilinin ifasını temin bakımından, vaki isteğin İ.İ.K.'nun 257. maddesi 1. fıkrasına uygun bulunduğu, alacağın rehinle temin edilmediği ve karşı tarafla üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı yeterli teminat da alındığı gerekçesiyle İcra İflas Kanunu'nda gösterilen muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine karar verilmiştir.
İTİRAZ
İtiraz edenler vekili; ihtiyati haciz talep eden bankanın yapmış olduğu ödememe protestosunda ödeme yerinin yazmadığını, ödeme yerinin sonradan eklendiğini, müvekkillerinin ödeme yerine ilişkin herhangi bir imzasının olmadığını, müvekkillerinin adreslerinin İlk Derece Mahkemesi'nin yetkisinde olmadığını, ödeme yeri sonradan eklenmiş bononun ödeme yeri olarak yerleşim yerindeki mahkemelerin yetkili olduğundan bahisle ve müvekkillerinin tacir sıfatı taşıdıklarına dair bir ibare de bulunmadığından bononun tanzim yerinin de mahkemenin yetkisi alanı dışında olduğundan atıfla mahkemenin yetkili olmadığını, hacze konu bononun aslının veya aslı gibi suretlerinin dosyada olmadığını, senet lehdarına protesto çekilmediğini, çekilen protesto evrağında ödeme yeri yazmadığından protestonun haksız hale gelerek alacağın muaccel olmadığını, haciz kararının gerekçesinin bulunmadığını beyanla ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
EK KARAR
Mahkemece 18/10/2018 tarihli ek karar ile; itiraz edenler vekilince ileri sürülen itiraz sebeplerinin İİK.'nın 265. maddesinde gösterilen sebeplerden olmadığı gerekçesiyle itiraz eden yanın itirazının reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati hacze itiraz edenler vekili; yetki itirazında bulunduklarını, protesto çekildiği anda bono metninde ödeme yerinin yer almadığını, davalı Şekerbank tarafından gönderilen noter onaylı senet (ödememe protestosu) metninde ödeme yerinin yer almadığının protesto evrakından açıkça görüleceğini, davalı tarafça usul ve yasaya aykırı olarak sonradan ödeme yerinin el yazısı yazılmak sureti ile eklendiğini, eklenen bu ödeme yerinde müvekkillerine ait parafın da bulunmadığını, ödeme yerini kabul etmediklerini, müvekkilinin bu ödeme yerinin yazılmamış yani protesto çekildiği andaki hali ile sorumlu olduğunu, tarafların tacir olduklarına ilişkin bir belgenin dosyada bulunmadığından söz konusu yetki sözleşmesinin geçerli olmadığını, senet lehtarına protesto çekmesinin zorunlu olup, lehdar protesto edilmediğinden müracaat hakkının kaybolduğunu, protesto metninde TTK uyarınca bulunması gereken ödemeye davet yerinin yer almadığını, bunun haksız protesto olduğunu, alacağın muaccel olmadığını, ihtiyati haciz kararlarının gerekçesinin olması gerektiğini, söz konusu kararda gerekçe bulunmadığını ve İİK.'nın 260 maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararının gerekçeli verilmesi gerektiğini belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
TTK nun 714-(3)maddesi gereği protesto belirli bir günde veya düzenlenme gününden ya da görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şartını içeren bir poliçeden dolayı çekilecek ödememe protestosunun ,ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde çekilmesi zorunludur.Somut olayda bononun 17.8.2018 vade tarihinden sonra ki ilk iş günü 20.8.2018 tarihi olduğu , araya kurban bayramı ve hafta sonu tatili girdiğinden ikinci iş günü de 27.8.2018 tarihi olup ,protestonun aynı tarihte keşide edildiği , protesto iki iş günü içerisinde şekli şartlara uygun yapıldığından lehdara başvuru şartı bulunmadığına ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Bonoya dayalı ihtiyati haciz isteminde; yetkili mahkeme, borçlunun yerleşim yeri, bonoda gösterilen ödeme yeri, bonoda ödeme yeri gösterilmemişse;
bononun düzenlendiği yer, ciranta aleyhine ihtiyati haciz isteniyorsa cirantanın yerleşim yeri mahkemesi ihtiyati haciz kararı vermeye yetkilidir. Dayanak bono örneğinin dosyaya ekli bulunduğu,bononun yasanın öngördüğü zorunlu ve alternatif zorunlu unsurlarının mevcut olduğu anlaşılmaktadır.Tacir bulunmayan borçlular açısından HMK 17 gereği yetki şartı geçerli olmaz ise de ;bono da ödeme yeri İstanbul olarak yazılıdır.Bu sebeble İstanbul Mahkemeleri ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olduğundan muterizlerin yetkiye itirazları yerinde bulunmamaktadır. Ödeme yerinin sonradan eklendiği yönündeki itirazın da yazılı belge ile ispatı gerekip protesto evrakına ekli surette görünmemesi protestodan sonra eklendiğine karine teşkil etmemektedir.
Zira ekli suret tam örnek olmayıp matbu evrak üzerine senedin unsurlarının yazıldığı bir örnektir. Muterizlerin itiraz ve istinaf nedenleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Muterizler vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 44,40- TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 35,90- TLnin mahsubu ile bakiye 8,50- TLnin muterizlerden alınarak hazineye gelir kaydına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 07/03/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/256375 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi