6102TTK Türk Ticaret Kanunu

İcra dairesinin yetkisine itiraz halinde önce icra dairesi yetkisi incelenir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/9 E. 2019/82 K. · · İlk derece: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Mahkemenin nitelemesi: Ticari satım

Gerekçe özeti

İtirazın iptali davasının açılabilmesi için icra takibinin yetkili icra dairesinde başlatılmış olması dava şartıdır; borçlunun icra dairesinin yetkisine itiraz etmesi halinde mahkeme, İİK 50. madde gözetilerek öncelikle bu yetki itirazını incelemelidir. Taraflar arasında HMK 17. madde kapsamında geçerli bir yetki sözleşmesi yoksa ve alacaklı tarafça tek taraflı düzenlenip borçlunun imzasını taşımayan faturadaki yetki şartı bağlayıcı değilse, genel yetki kuralları (HMK 6. madde) uygulanır ve takibin davalının yerleşim yeri veya davacının yerleşim yeri icra dairesi dışında başka bir icra dairesinde yapılmış olması, davanın dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddini gerektirir.

Ele alınan sorunlar

İcra dairesinin yetkisine itirazın öncelikle incelenmesi gerekliliği → kabul

İddia: Davacı vekili, İİK 50. madde uyarınca HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerinin kıyasen uygulanacağını, ticari satım ilişkisinden doğan takipte sözleşmenin kurulduğu/ifa yeri olan İstanbul'un da yetkili olduğunu, mahkemenin salt genel yetki kuralına atıfla yetindiğini ve aradaki hukuki ilişkinin niteliğini araştırmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: İtirazın iptali davasının görülebilmesinin ön koşulu, takibin yetkili icra dairesinde yapılmış olmasıdır. İcra dairesinin ve mahkemenin yetkisine itiraz edildiği hallerde, İİK 50. madde gözetilerek öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itirazın incelenmesi gerekir. Somut olayda ticari satıma ilişkin kesin bir yetki kuralı bulunmamakla birlikte, icra dairesinin yetkisine açıkça itiraz edildiğinden bu husus öncelikle incelenip karara bağlanmalıdır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Genel yetkili icra dairesinin tespiti ve tek taraflı faturadaki yetki şartının geçersizliği → ret

İddia: Davacı vekili, takibe dayanak fatura ve sevk irsaliyesinde sözleşmenin kurulduğu yerin İstanbul olarak göründüğünü, HMK 10. madde ve BK 89. madde uyarınca borcun ifa yeri olan alacaklı şirket adresi mahkemelerinin de yetkili olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davacı şirket adresi Esenyurt/İstanbul, davalı şirket adresi ise Çorlu/Tekirdağ'dır; her ikisi de tacir olan taraflar arasında HMK 17. madde kapsamında yapılmış geçerli bir yetki sözleşmesi bulunmamaktadır. Dava para alacağına ilişkin olup davacının yerleşim yeri mahkeme ve icra daireleri de yetkili olsa da, davacı alacaklı icra takibini kendi yerleşim yeri olan Bakırköy icra dairelerinde yapmayıp yetkisiz olan İstanbul icra dairesinde yapmıştır. HMK 6. madde gereğince genel yetkili icra dairesi davalının yerleşim yeri olan Çorlu icra daireleridir. Ayrıca davacı tarafça tek taraflı düzenlenen ve davalı imzası bulunmayan faturada yazılı yetki şartı geçerli değildir. Dolayısıyla davacı alacaklının icra takibini Çorlu veya Bakırköy icra dairelerinde yapması gerekirken yetkisiz İstanbul icra dairesinde yapması ve davalının itiraz dilekçesinde yetkili icra dairesi olarak Çorlu'yu göstermiş olması nedeniyle davalının icra dairesinin yetkisine itirazı yerinde görülmüş, dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddine yönelik hükme karşı ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

İtirazın iptali davalarında icra dairesinin yetkisine itiraz edilmesi halinde mahkemenin öncelikle bu itirazı incelemesi gerektiği ve alacaklı tarafça tek taraflı düzenlenen faturadaki yetki şartının borçluyu bağlamayacağı yönündeki tespitler, benzer uyuşmazlıklarda bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
İtirazın iptali davasında, taraflar arasında HMK 17. madde kapsamında geçerli bir yetki sözleşmesi bulunmadığı ve alacaklı tarafça tek taraflı düzenlenen faturadaki yetki şartı borçluyu bağlamadığı hallerde, genel yetki kuralı gereğince davalının yerleşim yeri icra dairesi (veya davacının yerleşim yeri icra dairesi) yetkilidir; takibin bunların dışında bir icra dairesinde yapılmış olması dava şartı eksikliği oluşturur.
Dava şartı
itirazın iptali davasında takibin yetkili icra dairesinde yapılmış olması

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali davası icra dairesinin yetkisine itiraz dava şartı genel yetki kuralı yetki sözleşmesi tek taraflı fatura ile yetki şartı

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 50 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 17HMK 6HMK 114/2HMK 115

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/9

KARAR NO 2019/82

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 12/10/2017

NUMARASI 2016/1039 Esas 2017/680 Karar

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 24/01/2019

Davanın usulden reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkil şirketin alacağının tahsili için İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas numaralı dosyası ile borçlu hakkında icra takibi yapıldığını, Borçlu şirketin 15.06.2015 tarih, 811591 nolu ve son ödeme tarihi 12.11.2015 olan faturayı mallarla birlikte müvekkil şirket adresinden teslim aldığını ve bedellerin tahsil edilemediğini, bedelin zamanında ödenmemesi dolayısıyla müvekkil şirket arada geçen zaman için takibe konu faturalardan olan 13.01.2016 tarihli vade farkı faturasını düzenleyerek borçlu şirkete gönderdiğini, borçlu şirketin faturayı teslim aldığını, yasal süresi içinde fatura içeriğine itiraz etmediklerini, ancak kötü niyetli olarak davalının süresi içinde yetkiye, borçlu olmadığını iddia ederek borca, faize ve ferilerine itiraz ederek takibi durdurduğunu belirterek ;

yetkiye, borca, faize ve ferilere ilişkin itirazın iptaline, kötüniyetli borçlu şirket aleyhine %20 İcra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; İstanbul ...İcra Müdürlüğü’nün ... E. numaralı dosyası ile aleyhine yürütülen haksız icra takibine itirazını konu alan itirazın iptali davasında yetkili yer icra dairesi olan Çorlu İcra Dairesinin yetkili olduğunu, bu nedenle takibin ve davanın yetkisiz mahkemede açıldığını ,açılan davaya karşı yasal süresi içinde sundukları yetki itirazının kabulü ile davanın yetki yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonucu ; “yapılan incelemede davacı şirket merkezinin ". ...Esenyurt/İstanbul" davalı şirket merkezinin "...Tekirdağ" olduğu ,taraflar arasında yapılan ve kabul edilen HMK 17 mad anlamında geçerli bir yetki sözleşmesi bulunmadığı,bu nedenle genel yetki kuralı gereğince davalı şirket merkezinin bulunduğu yer icra dairelerinin yetkili olacağı,davalı icra takip dosyasında yetki itirazında bulunduğu ve yetkili icra dairesini bildirdiği,itirazın iptali davasının dava şartı yetkili icra dairesinde ilamsız icra takibinin yapılması olduğu ,davalı borçlu nun yetki itirazı bu nedenle yerinde görülerek yetkili olan icra dairesinde icra tekibi yapılmadığından ,dava şartı yokluğundan HMK 114/2 ve 115 maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; İİK 50.maddesi uyarınca HMK’nun yetkiye ilişkin hükümlerinin kıyas yolu ile uygulanacağının düzenlendiği, ilgili maddenin 2.cümlesi ile kanunda özel bir yetkilendirme düzenlendiğini, somut olayda iki ticari şirket arasında yapılan ticari satımın bedelinin ifa edilmemesi dolayısıyla başlanan bir icra takibi olduğuna göre ortada bir satım sözleşmesinin olduğunun açık olduğunu, takibe dayanak olarak sunulan fatura ve sevk irsaliyesinde de sözleşmenin kurulduğu yer olarak İstanbul görüldüğünü, sözleşmenin kurulduğu yerin de ifanın gerçekleştiği yer olduğunu,salt genel yetki kuralına atıfla yetinilerek aradaki hukuki ilişkinin niteliğinin araştırılmadığını, icra takiplerinde sözleşmeden doğan borçlarda bir diğer yetki kuralının da HMK 10.maddesi uyarınca borcun ifa yeri olduğunu, HMK 10 ve BK 89 maddesi uyarınca alacaklı şirketin adresinin mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Elde ki dava fatura alacağına ilişkin takipte itirazın iptali davası olup; İstanbul ...İcra Dairesinde başlatılan takibe karşı davalı borçlu ikametgahının Çorlu’da bulunduğunu bildirerek İcra Dairesinin yetkisine ve borca itiraz etmiştir. Ayrıca cevap dilekçesiyle mahkemenin yetkisine itiraz etmiştir.İtirazın iptali davasının görülebilmesinin ön koşulu yetkili icra dairesinde takip yapılmasıdır.İcra dairesinin ve mahkemenin yetkisine itiraz edildiği durumlarda mahkemece İİK.nun 50.maddesi gözetilerek öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itiraz incelenmelidir. Somut olayda ; ticari satıma ilişkin kesin yetki kuralı söz konusu değil ise de icra dairesinin yetkisine açıkça itiraz bulunduğundan mahkemece öncelikle incelenerek karara bağlanması gerekmektedir.Davacı şirket adresinin Esenyurt/ İstanbul olduğu, davalı şirket adresinin ise Çorlu/ Tekirdağ olduğu, her ikisi de tacir olan taraflar arasında HMK 17.

maddesi kapsamında yapılmış geçerli bir yetki sözleşmesi bulunmadığı, davaya konu talep para alacağına ilişkin olup davacının yerleşim yeri mahkeme ve icra daireleri de yetkili olsa da, davacı alacaklının icra takibini kendi yerleşim yeri adresinde bulunan Bakırköy icra dairelerinde yapmayıp İstanbul icra dairesinde yaptığı, HMK 6 maddesi gereğince genel yetkili icra dairesinin Çorlu İcra Daireleri olduğu,ayrıca davacı tarafça tek taraflı düzenlenen ve davalı imzası bulunmayan faturada yazılı yetki şartının geçerli olmadığı, dolayısıyla davacı alacaklının icra takibini Çorlu veya Bakırköy icra dairelerinde yapması gerekirken yetkisiz olan İstanbul icra dairesinde yaptığı, davalı tarafça itiraz dilekçesinde yetkili icra dairesi olarak Çorlu'nun gösterildiği, davalının icra dairesinin yetkisine itirazı yerinde olduğundan dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddine yönelik hükme karşı ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden ;

davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 44,40- TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 35,90- TLnin mahsubu ile bakiye 8,50- TL nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, hükümden sonra davalı yan gider avansından karşılanan 23,50- TL posta masrafının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 24/01/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/256209 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.