6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Çekte lehdarın meşru hamil sayılarak ihtiyati haciz talebinin kabulü

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/367 E. 2019/375 K. · · İlk derece: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ EmsalHak düşürücü süreİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Çek

Gerekçe özeti

Çekte lehdar konumunda olan kişi, çeki daha sonra üçüncü şahıslara ciro etmiş olsa bile, çek aslını elinde bulunduruyorsa yetkili ve meşru hamil sayılır ve İİK 257/1 ile 258/1 uyarınca çekten kaynaklanan alacağı için keşideci aleyhine ihtiyati haciz talebinde bulunabilir; çekin cirolanmış olması tek başına meşru hamil sıfatını ortadan kaldırmaz.

Ele alınan sorunlar

Çekte lehdarın meşru hamil sıfatını taşıyıp taşımadığı ve ihtiyati haciz talebinin şartları → kabul

İddia: İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili, çekte lehdar konumunda olan müvekkilinin keşideci aleyhine ihtiyati haciz talep edebileceğini, senedin arkasında müvekkilinin cirosunun bulunmasının ihtiyati haciz talebine engel teşkil etmediğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Gerekçe: İİK 257/1 uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK 258/1'in 2. cümlesine göre alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermekle mecburdur; bu kapsamda ihtiyati haciz talep eden kişinin İİK 257/1 anlamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadesinin geldiğini yaklaşık ispat etmesi gerekir. Somut olayda dava konusu çekte ihtiyati haciz talep eden taraf lehdar, borçlu ise keşidecidir; çek daha sonra farklı şahıs/firmalara ciro edilmiş olsa da, çek aslını elinde bulunduran lehdarın yetkili ve meşru hamil olduğu kabul edilmelidir. Bu nedenle ihtiyati haciz talebinin haklı olduğu gözetilerek talebin kabulü gerekirken, ilk derece mahkemesince yazılı şekilde reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Çekte lehdarın, senedi ciro etmiş olmasına rağmen çek aslını elinde bulundurması halinde yetkili ve meşru hamil sayılacağı ve bu sıfatla keşideci aleyhine ihtiyati haciz talep edebileceği yönündeki değerlendirme, benzer uyuşmazlıklarda emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Hak düşürücü süre
İİK'nın 261. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içinde infaz edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkmış sayılır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz meşru hamil ciro lehdar yaklaşık ispat

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257/1İİK 258/1İİK 261 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-2HMK 362/1-f

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/367

KARAR NO 2019/375

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 14/01/2019

NUMARASI 2019/67 D. İş- 2019/71 Karar

TALEP İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 18/03/2019

İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddine yönelik olarak verilen kararın ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili, borçlu şirketin .....

4. Levent Şubesine ait 22/11/2018 tarihli 25.000-TL bedelli bir çek keşide ederek müvekkiline verdiğini, ancak bankaya ibraz edilen çekin karşılıksız çıktığını ve yapılan başvuruların olumsuz sonuçlandığını, alacağın muaccel olduğunu ve rehinle temin edilmediğini ileri sürerek 25.000-TL alacağın tahsilini teminen borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile 3.şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin 14/01/2019 tarihli kararı ile, ihtiyati haciz talep eden tarafın çekin meşru hamili olmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; çekte lehdar konumunda olan müvekkilinin keşideci aleyhine ihtiyati haciz talep edebileceğini, senedin arkasında müvekkilinin cirosunun bulunmasının ihtiyati haciz talebine engel teşkil etmediğini belirterek kararın kaldırılmasını ve ihtiyati hacze karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Talep, çeke dayalı olarak ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesinin 14/01/2019 tarihli kararı ile yukarıda açıklanan gerekçelerle ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmiştir.İİK'nın 257.maddesindeki şartların oluşması gerekir. İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.İİK'nın 258/1. Maddesinin 2. Cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. Maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.

Somut olayda dava konusu çekte, ihtiyati haciz talep eden taraf lehdar, borçlu ise keşideci olup, çek daha sonra farklı şahıs/firmalara ciro edilmiş ise de, çek aslını elinde bulunduran lehdarın yetkili ve meşru hamil olduğunun kabulü gerekir.O halde ihtiyati haciz talebinin haklı olduğu gözetilerek talebin kabulü gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.Yukarıda açıklanan nedenlerle, ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle, İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 14/01/2019 Tarihli 2019/67 D.İş.-2019/71 K. sayılı kararının HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;"25.000- TL alacak yönünden alacağın % 15 'ine tekabül eden 3.750- TL teminat (nakit veya kesin-süresiz teminat mektubu) karşılığında İİK.'nin 257/1 maddesi gereğince borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarın İcra İflas Kanunun koyduğu sınırlar içinde İHTİYATEN HACZİNE, İİK'nın 261. maddesi uyarınca on gün içinde infaz edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkmış sayılmasına, ”İlk derece yargılamasına ilişkin olarak: "Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 606- TL vekalet ücretinin borçludan alınarak alacaklıya ödenmesine, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Teminatın tamamlanması, tamamlandığında kararın icra dairesine gönderilmesine dair işlemlerin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" İhtiyati haciz isteyen alacaklı tarafça yatırılan 44,40- TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,İhtiyati haciz isteyen alacaklı tarafça karşılanan toplam 37,50-TL istinaf yargılama giderinin borçludan alınarak alacaklıya ödenmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle HMK 362/1-f maddesi uyarınca kesin olarak karar verildi.

18/03/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/255433 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.