İhtiyati hacze itirazda 7 günlük süre haczin uygulandığı tarihten işler
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/332 E. 2019/254 K. · · İlk derece: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ EmsalGörev ve yetkiHak düşürücü süreİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
İhtiyati haczin huzurla uygulandığı hallerde itiraz süresi haczin tatbiki tarihinden itibaren işler; bu süre içinde yapılan itiraz süresinde kabul edilir. Çekten kaynaklanan alacaklarda ihtiyati haciz yönünden yetkili mahkeme, borçlunun yerleşim yeri, birden fazla borçlu varsa bunlardan birinin yerleşim yeri, çekin keşide yeri veya muhatap banka şubesinin bulunduğu yer mahkemesidir; kambiyo senedinden doğan alacak aranacak alacak niteliğinde olduğundan TBK 89/1 uygulanmaz. Çeke ilişkin ödemeden men kararı verilmiş olması ihtiyati haczin devamına engel oluşturmaz; çekin çalınmış olduğu veya imzanın sahte olduğu yönündeki itirazlar İİK 265'te sayılan itiraz nedenlerinden olmayıp ancak menfi tespit davasında ileri sürülebilir.
Ele alınan sorunlar
İtirazın 7 günlük süre içinde yapılıp yapılmadığı → kabul
İddia: İhtiyati hacze itiraz eden vekili, itirazın 7 günlük yasal sürede yapıldığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: İİK 265/1 uyarınca huzurla yapılan hacizlerde itiraz süresi haczin tatbiki tarihinden itibaren yedi gündür. Somut olayda ihtiyati haczin 13/09/2018 tarihinde borçlu huzurunda uygulandığı, itirazın ise 20/09/2018 tarihinde yapıldığı anlaşılmakla itirazın 7 günlük yasal süre içinde yapıldığı sonucuna varılmış, ilk derece mahkemesinin aksi yöndeki (süre red) kararında isabet görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Yetki itirazı → ret
İddia: Borçlu vekili, şirket merkezinin Bursa'da bulunması nedeniyle Bursa Mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: İİK 258. madde uyarınca ihtiyati hacize İİK 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir; İİK 50. madde ise yetki konusunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için TBK 89/1 (818 sayılı BK 73/1) hükmü uygulanamaz. Çekten kaynaklanan borçta alacaklı; borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu varsa bunlardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap banka şubesinin bulunduğu yerde ihtiyati haciz talep edebilir. Talebe konu çekin keşide yeri İstanbul olduğundan yetki itirazı yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Ödemeden men kararının ihtiyati hacze etkisi ve diğer itiraz nedenleri → ret
İddia: Borçlu vekili; alacaklıya borcunun olmadığını, çekin işyerinden çalındığını, buna ilişkin ceza davasının derdest olduğunu, imzanın sahte olduğunu, zayi nedeniyle iptal davası açıldığını ve ödemeden men kararı verildiğini, dolayısıyla ihtiyati haciz sebeplerinin bulunmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Çeke ilişkin olarak mahkemece ödemeden men yasağı kararı verilmiş olması ihtiyati hacze engel değildir. Borçlunun diğer itiraz nedenleri de İİK 265. maddesinde sayılan nedenlerden olmadığından yerinde görülmemiştir. Çekin çalıntı olduğu ve ciro imzalarının sahte olduğu yönündeki itirazlar ancak borçlu tarafça açılacak menfi tespit davasında ileri sürülebilecektir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararda; ihtiyati hacze itiraz süresinin huzurla yapılan hacizlerde haczin tatbiki tarihinden başladığı, çekten kaynaklanan alacaklarda ihtiyati haciz yönünden yetki kurallarının nasıl belirleneceği ve ödemeden men kararının ihtiyati hacze engel olmadığı ile çalıntı/sahte imza itirazlarının menfi tespit davasında ileri sürülmesi gerektiği hususlarında BAM'ın kendi muhakemesiyle oluşturduğu tespitler yer almakta olup bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Çekten kaynaklanan borçta ihtiyati haciz yönünden yetkili mahkeme; borçlunun yerleşim yeri, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri, çekin keşide yeri veya muhatap banka şubesinin bulunduğu yer mahkemesidir.
- Hak düşürücü süre
- İİK 265/1 uyarınca ihtiyati hacze itiraz; huzurla yapılan hacizlerde haczin tatbiki tarihinden, aksi halde haciz tutanağının tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde yapılmalıdır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ ihtiyati hacze itiraz↗ itiraz süresi↗ yetkili mahkeme↗ ödemeden men kararı↗ menfi tespit davası↗ kambiyo senedi↗ aranacak alacak↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/332
KARAR NO 2019/254
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 11/12/2018 (Ek Karar)
NUMARASI 2018/970 D. İş-2018/953 Karar
TALEP İhtiyati Hacze İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 28/02/2019
İhtiyati haciz kararına itirazın reddine yönelik 11/12/2018 tarihli ek kararın ihtiyati hacze itiraz eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz isteyen vekili, 10.000-TL bedelli çeke dayalı alacağının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
KARAR
Mahkemenin 07/09/2018 tarihli kararı ile talep kabul edilerek 10.000- TL alacağı teminen ihtiyati haciz kararı verilmiştir.
İTİRAZ
Borçlu ..........San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili 20/09/2018 tarihli itiraz dilekçesinde, ihtiyati haciz kararından 13/09/2018 tarihinde yapılan haciz ile haberdar olduklarını, müvekkili şirket merkezinin Bursada bulunması nedeniyle Bursa Mahkemelerinin yetkili olduğunu, ayrıca müvekkilinin yerleşik güçlü bir firma olduğunu, bugüne kadar çekinin yazılmadığını,alacaklıya borcunun olmadığını, söz konusu çekin müvekkili işyerinde çalındığını, buna ilişkin ceza davasının derdest olduğunu, müvekkili adına atılan imzanın sahte olduğunu, zayii nedeniyle iptal davası açıldığını ve ödemeden men kararı verildiğini,ihtiyati haciz sebeplerinin bulunmadığını belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
İTİRAZA CEVAP
Alacaklı vekili, çekin keşide yerinin İstanbul olduğunu, yetki itirazının yerinde olmadığını, ayrıca borçlu itiraz nedenlerinin İİK 265.maddesinde sayılan nedenlerden olmadığını belirterek itirazın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ
Mahkemece, ihtiyati haczin 13/09/2018 tarihinde borçlu yanın huzurunda uygulandığı, buna göre itirazın süresinde olmadığı gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati hacze itiraz eden vekili özetle; itirazın 7 günlük sürede yapıldığını, yetki itirazlarının devam ettiğini, alacaklıya borcunun olmadığını, söz konusu çekin müvekkili işyerinde çalındığını, buna ilişkin ceza davasının derdest olduğunu, müvekkili adına atılan imzanın sahte olduğunu, zayii nedeniyle iptal davası açıldığını ve mahkemece ödemeden men kararı verildiğini, dolayısıyla ihtiyati haciz sebeplerinin bulunmadığını belirterek itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE
Talep, çeke dayalı olarak verilen ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir.İİK 265/1 maddesi “Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.” şeklinde düzenlenmiştir.Somut olayda, UYAP üzerinden incelenen icra dosyası içeriğinden anlaşıldığı ve ilk derece mahkemesinin de kabulünde olduğu üzere ihtiyati haczin 13/09/2018 tarihinde borçlu huzurunda uygulandığı, itirazın ise 20/09/2018 tarihinde yani 7 günlük yasal sürede yapıldığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesinin aksi yöndeki kararında isabet görülmemiştir.Öte yandan İİK'nın 258.
maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1. (818 Sayılı BK'nın 73/1) hükmü uygulanamaz. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, muhatap banka şubesinin bulunduğu yerde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.
Somut olayda talebe konu çekin keşide yerinin İstanbul olması nedeniyle yetki itirazı yerinde görülmemiştir.Bununla birlikte çeke ilişkin olarak mahkemece ödemeden men yasağı kararı verilmiş olması ihtiyati hacze engel olmadığı gibi, borçlunun diğer itiraz nedenleri de İİK 265.maddesinde sayılan nedenlerden olmadığından yerinde görülmemiştir. Çekin çalıntı olduğu ve ciro imzalarının sahte olduğu yönündeki itirazlar ancak borçlu tarafça açılacak Menfi Tespit davasında ileri sürülebilecektir. İhtiyati hacze itirazın süre yönünden reddi yönündeki kararı isabetli olmayıp, itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile hükmün kaldırılmasına ve yerinde görülmeyen itirazın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden borçlu ..........Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE, İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/12/2018 tarihli 2018/970 D. İş- 2018/953 Karar sayılı ek kararının HMK.'nun 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Yerinde olmayan itirazın REDDİNE"İlk derece yargılamasına ilişkin olarak: “Alacaklı vekili için takdir olunan 750- TL vekalet ücretinin itiraz eden borçlu taraftan alınıp, alacaklıya verilmesine,İtiraz eden tarafça yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,”44,40- TL peşin istinaf harcının talep halinde itiraz edene iadesine,Kararın niteliği gereği itiraz eden borçlu tarafça yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 362.f maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi.
28/02/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/255217 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi