Konusuz kalan davada feragat nedeniyle davalı yararına vekalet ücreti takdir edilemez
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/609 E. 2019/508 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun kabulü ve ilk derece kararının kaldırılmasıKesinlik belirsiz
★ Emsal
Gerekçe özeti
Davanın konusuz kalması nedeniyle davacının feragat beyanında bulunduğu ve davalının bu beyanı kabul ettiği hallerde, HMK 331(1) uyarınca yargılama giderine (vekalet ücreti dahil) dava açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre hükmedilir. Feragatin, davalının dava konusu talebi (örneğin çeklerin iadesi) karşılaması nedeniyle yapıldığı ortaya çıkıyorsa, dava tarihi itibariyle davalı haksız kabul edilir ve konusuz kalan bu davada, salt feragat beyanına dayanılarak davalı yararına vekalet ücretine hükmedilemez.
Ele alınan sorunlar
Konusuz kalan davada feragat nedeniyle davalı yararına vekalet ücreti takdir edilip edilemeyeceği → kısmi kabul
İddia: Davacı vekili, davaya konu çeklerin davalı tarafça dava açıldıktan sonra müvekkiline iade edildiğini, davanın açılmasına davalının sebebiyet verdiğini, bu nedenle davalı yararına değil davacı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Dava İİK 72. madde uyarınca açılmış menfi tespit-istirdat davasıdır. Davacı vekili, davalının çekleri iade etmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığını bildirerek feragat beyanında bulunmuş, davalı vekili de bu beyanı kabul etmiştir. HMK 331(1) uyarınca, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine gerek olmayan hallerde hakim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderine hükmeder. Davanın konusuz kaldığının kabulü ile birlikte istemle bağlılık gereği feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir. Kural olarak feragat halinde davalı yararına vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirse de, feragatin çeklerin geri alınması (yani davalının talebi karşılaması) nedeniyle yapıldığı davacı vekili tarafça açıklanmış ve davalı vekili buna karşı çıkmayıp kabul etmiştir. Bu durumda, menfi tespit davasında çeklerin iadesinin gerçekleşmiş olması nedeniyle konusuz kalan davada yargılama giderinin takdiri bakımından dava tarihi itibariyle davalının haksız olduğu sonucuna varılmaktadır. Konusuz kalan davaya ilişkin feragat beyanı sunulmuş olması nedeniyle davalı yararına vekalet ücreti takdir edilmesi mümkün değildir. Ancak ilk derece mahkemesinin davacı yararına da vekalet ücreti takdirine ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir; zira davanın konusuz kaldığına ilişkin beyan ilk derecede değerlendirilmediğinden hükmün davalı yararına vekalet ücreti takdirine ilişkin bendi kaldırılmış, davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmiştir.
Gerekçe kaynağı: düzeltme
Emsal değeri
Davanın konusuz kalması sonucu yapılan feragat beyanlarında, salt 'feragat' nedeniyle davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığı; HMK 331(1) uyarınca dava tarihindeki haklılık durumunun esas alınması gerektiği yönünde emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
menfi tespit davası↗ konusuz kalma↗ feragat↗ yargılama gideri↗ vekalet ücreti↗ istemle bağlılık↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/609
KARAR NO 2019/508
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 22/11/2017
NUMARASI 2017/633 E.-2017/1177 K.
DAVA
Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARHİ 09/04/2019
İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkili şirketin toplu yemek işi ile iştigal ettiğini, davalının müvekkiline ellerinde yüklü miktarda kuru baklagiller ve sair kuru yemek malzemesi olduğunu bunları uygun fiyata müvekkiline satabileceklerini beyan ettiğini, fiyatın müvekkiline cazip geldiğini, taraflar arasında şifahi bir anlaşma söz konusu olduğunu, davalının müvekkiline gelerek satmayı taahhüt ettikleri malları üçüncü şahıslardan alacağını, malın alımı konusunda üçüncü kişilerle anlaştığını, fakat mal sahiplerinin bu malları vermek için kendilerinden güvenilir şahısların müşteri çek veya senet vermesini istediğini söylediğini, müvekkilinin keşide ettiği çekleri davalı tarafa verdiğini, davalının bu çekleri ciro edip çekleri malları satın alacağı yerlere vereceğini ve malları satın alıp kendisine getireceğini beyan ettikten sonra ayrıldığını, bu olaydan uzun bir süre sonra davalının malları müvekkiline teslim etmediğini, çekleri davalıdan istediğini ancak davalının her defasında çeşitli bahanelerle müvekkilini oyaladığını, bu nedenle çeklerin ödenmesinin tedbiren durdurulmasına, 75.000,- TL toplam bedeli olan çeklerle ilgili olarak müvekkilinin davalı tarafa bir borcunun bulunmadığının tespitine, davalıya ödenen 325.000,- TL'nin ödene tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek ticari reeskont avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin dosyaya vekaletname sunduğu, ancak davaya cevap vermediği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, MHK'nın 307. maddesine göre; feragatın usulüne uygun, süresinde ve tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri hususta olduğu gerekçesiyle davanın vaki feragat nedeniyle reddine, koşulları bulunmadığından İİK 72. madde gereğince tazminata hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiş,davalı yararına dava değerinden 1/2 oranında hesaplanan 14.975-TLnispi vekalet ücretine hükmedilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davalı tarafın çeklere konu malları müvekkiline teslim edemediğini, davanın açılmasını müteakiben davaya konu çekleri müvekkiline iade ettiğini, davanın açılmasına tamamen davalı tarafın sebebiyet verdiğini bu nedenle de davalı tarafın lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin tamamen hukuka aykırı olduğunu, tam aksine müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek hukuka aykırı kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, İİK 72.madde uyarınca açılmışmenfi tespit -istirdat davasıdır.Davacı vekilinin ön inceleme duruşmasından önce 14.11.2017 tarihli mahkemeye gönderdiği dilekçe davalı tarafın davaya konu çekleri müvekkiline iade ettiği ,bu nedenle davanın konusuz kaldığını ,konusuz kalan davadan feragat ettiklerini bildirmiştir.Davalı vekili de ;
21. 11.2017 tarihli dilekçe ile duruşmaya mazereti nedeniyle katılamayacağını, davacının feragata ilişkin beyanını kabul ettiklerini ,yokluğunda karar verilmesini uyap üzerinden gönderdiği dilekçe ile bildirmiştir. HMK 331(1) maddesinde ;davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek olmayan hallerde ,hakim davanın açıldığı tarihte ki tarafların hakkılılık durumlarına göre yargılama giderini takdir ve hükmeder.Davacı vekili davanın konusu kalmadığını bildirerek davadan feragat beyanını mahkemeye bildirmiş ,davalı vekili de bu beyanı kabul ettiğini mahkemeye bildirmiştir.Buna göre davanın konusuz kaldığının kabulü ,ancak istemle bağlılık gereği feragat nedeniyle davanın reddi gerekmektedir.Her ne kadar davadan feragat halinde kural olarak davalı yararına vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirse de ;feragatın çeklerin geri alınması nedeniyle yapıldığı davacı vekili tarafından açıklanmış ,davalı vekili de bu beyana karşedeniyle yapıldığı davacı vekili tarafından açıklanmış ,davalı vekili de bu beyana karşı çıkmamış kabul etmiştir.Bu sebeble açılan menfii tesbit davasında çeklerin iadesinin kabulü sözkonusu olduğundan ,konusuz kalan dava da yargılama giderinin takdiri bakımından dava tarihi itibariyle davalının haksız olduğu sonucuna varılmaktadır.
Konusuz kalan davaya ilişkin olarak feragat beyanı sunulması nedeniyle de davacı yararına vekalet ücreti takdir edilmesi sözkonusu olmayacağından davacı vekilinin davacı yararına vekalet ücreti takdiri gerektiğine ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.Davacı vekilinin davanın konusuz kaldığına ilişkin beyanının değerlendirilmediği anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusu kısmen kabul edilerek hükmün davalı yararına vekalet ücreti takdirine ilişkin 4 bendinin kaldırılmasına ,davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE, Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/11/2017 Tarih 2017/633 Esas 2017/1177 Karar sayılı hükmün davalı yararına vekalet ücreti takdirine ilişkin 4. bendinin HMK.'nın 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Davacı vekilinin Feragat beyanı davanın konusuz kalması nedeniyle vaki olduğundan davalı yararına vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA"İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 35- TL peşin istinaf karar harcının kendisine iadesine,Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.
09/04/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/255102 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi