CMR'de ağır kusur bulunmadıkça taşıyıcı sorumluluğu sınırlıdır
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/530 E. 2021/692 K. · · İlk derece: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Uluslararası Eşya Taşıma (CMR) mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Uluslararası karayolu eşya taşımasında CMR hükümlerinin uygulandığı hallerde, taşıyıcının veya fiili taşıyıcının/adamlarının bilerek kötü hareket sayılabilecek kasıt veya kasta eşdeğer ağır kusuru (CMR 29) ispatlanmadıkça, malın kaybından kaynaklanan zarar CMR 23/3 uyarınca kilogram başına sınırlı sorumluluk esasına göre hesaplanır; sınırsız sorumluluğa geçiş için sadece zararın meydana gelmiş olması yeterli değildir, taşıyıcının somut olayda ağır kusurlu davrandığının kanıtlanması gerekir.
Ele alınan sorunlar
Taşıyıcının ağır kusurlu olup olmadığı ve sorumluluğun sınırlı mı sınırsız mı olacağı → ret
İddia: Davacı vekili, davalının ağır kusurlu olduğunu, hırsızlığın meydana geldiği yerin araç beklemesi için uygun ve elverişli olmadığını, sürücünün uyumasının da hırsızlığa etken olduğunu, bu nedenle CMR 29 maddesi gereğince davalının sınırsız sorumlu olması gerektiğini, zararın tamamının tazmin edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Taşımanın güzergahı itibariyle CMR hükümleri uygulanır. CMR Konvansiyonu'na göre taşıyıcı emtiayı tam ve sağlam teslim etmekle yükümlü olup malların kayıp, hasar veya gecikmesinden sorumludur; bu sorumluluk kural olarak tam tazmin esasına değil, taşınan değerin iadesine yöneliktir. Sorumluluk kapsamı esas olarak CMR 23-28. maddelerde düzenlenmiş, 23/5 ve 29. maddelerdeki haller ise sınırlı sorumluluğun istisnasını oluşturur. CMR 29 uyarınca ağır kusurun varlığı halinde taşıyıcı, sorumluluğu sınırlayan veya ispat yükünü karşı tarafa yükleyen hükümlerden yararlanamaz ve tüm zarardan sorumlu olur. Davalının akdi taşıyıcı sıfatı ihtilafsızdır; taşıma fiilen ihbar olunan tarafından gerçekleştirilmiş olup CMR 3 uyarınca davalı, ifa yardımcısı olan fiili taşıyıcının veya adamlarının yol açacağı zararlardan kendi kusuru gibi sorumludur. Dosyadaki delillere göre, taşıyıcının aracını bekleme için park ettiği alanın beklemeye elverişli olduğu, fiili taşıyıcı sürücüsünün araçtan ayrılmayıp araç içinde sıra beklerken hırsızlığın meydana geldiği, olay hakkında kolluğa suç duyurusunda bulunulup tutanak tutulduğu ve Cumhuriyet Başsavcılığında adli soruşturma başlatıldığı anlaşılmakla, davalı ağır kusurlu kabul edilemez. Araç sürücüsünün CMR 29 kapsamında bilerek kötü hareket sayılabilecek kasıt veya kasta eşdeğer bir kusurla hareket etmediği sonucuna varılmıştır; bu nedenle zarar, CMR 23/3 maddesi gereğince sınırlı sorumluluk esasına göre kilogram başına 8,33 SDR ile sınırlı olarak hesaplanmalıdır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
CMR kapsamındaki uluslararası taşımalarda hırsızlık nedeniyle oluşan zararlarda taşıyıcının ağır kusurunun (CMR 29) nasıl değerlendirileceğine ve bu değerlendirmenin sınırlı sorumluluk esasının (CMR 23/3) uygulanıp uygulanmayacağını nasıl belirlediğine ilişkin bölgesel ikna edici bir örnek oluşturmaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
CMR Konvansiyonu↗ sınırlı sorumluluk↗ ağır kusur↗ fiili taşıyıcı↗ akdi taşıyıcı↗ ifa yardımcısı↗ SDR↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/530
KARAR NO 2021/692
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 11/12/2018
NUMARASI 2017/615 Esas-2018/1297 Karar
DAVA
Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/05/2021
Davanın kısmen kabulüne yönelik kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, davalının 152 adet testere emtiasının Fransadan Türkiyeye taşımasını 27.12.2016 tarihli navlun teklifi ile üstlendiği, davalının anlaşmalı taşıyıcısı ihbar olunan ... tarafından ... -... plakalı taşıtla taşıması sırasında 65 adedinin zayi olduğu,hırsızlık olayının ... Tesisleri ile ... arasında ... sokak üzerinde taşıt sabit iken ve içinde araç sürücüsü bulunurken vuku bulduğu, davalının tüm taşıma süresinde yükü muhafaza ile yükümlü olduğu,birim bedeli 160 euro olan testereler sebebi ile 65 adet için 10.790-euro zarar meydana geldiğini, zayi olan emtia için 837- TL taşıma masrafının da ödenmesi gerektiğini belirterek bu miktarın haksız eylem tarihinden itibaren tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili , dava konusu taşıma işini üstlenen ve bu taşıma esnasında meydana gelecek her türlü zarardan sorumlu olan alt taşıyıcı ... Ltd.Şti olduğu,CMR konvansiyonu ve TTK gereğince taşıyıcının sınırlı sorumluluğunun söz konusu olduğu,tazminat hesaplamasında sınırlı sorumluluk hususunun davacı tarafından dikkate alınmadığını, davacının faize ilişkin talebinin CMR konvansiyonuna aykırı olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece toplanan deliller ve yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda CMR 17 maddesi gereğince davalı şirketin sorumlu olması dolayısı ile davalı şirketin çalıştırdığı adam ve ifa yardımcılarının meydana gelen hırsızlık olayında CMR 29 kapsamında sınırsız sorumluluğa yol açabilecek kast ve kasta eş değer kusurları bulunmadığı,CMR 23/3 maddesi kapsamında yapılan tazminat hesaplamasına göre davacı şirketin çalınan mallardan kaynaklı karar tarihi baz alınarak 2.969,85- SDR karşılığı 3.612,02 -euro zararı ve 887-TL taşıma masrafı bulunduğundan ,davanın kısmen kabulü ile davalının 3.612 euro ve 887-TL nin temerrüt tarihi 20.03.2017 tarihinden itibaren yıllık % 5 temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ
Davacı vekili ,mahkemece tazminat hesaplamasında CMR 23 maddesi esas alınarak tazminat hesabı yapılmasının hatalı olduğunu, taşıyıcının sorumluluğunun eşyanın teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde eşyanın ziya ve hasarından sorumlu olduğunu,hırsızlığın meydana geldiği yerin araç beklemesi için uygun ve elverişli olmadığını, araç söförünün uyuyor olmasının da hırsızlık olayına etken olduğunu ,CMR 23 maddesinin uygulama alanı bulunmadığını,CMR 29 maddesi gereğince sorumlu olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava konusu olayda; uluslararası taşıma sırasında meydana gelen zararın tazmini davalı taşıyıcıdan talep edilmekle ,taşımanın güzergahı itibariyle CMR hükümleri uygulanacaktır. CMR Konvansiyonu hükümlerine göre taşıyıcı, taşıdığı emtiayı tam ve sağlam olarak alıcısına teslim ile yükümlüdür. Malların kısmen veya tamamen kaybından veya hasarından veya gecikmesinden sorumludur. Bu sorumluluk, kural olarak tam tazmin esasına değil, taşıyıcıya teslim edilen değerin iadesine yöneliktir. CMR Konvansiyonu'nda sorumluluk kapsamı, esas itibariyle 23-28. maddelerde düzenlenmiştir. Ancak, 23.5 ve 29. maddelerinde açıklanan haller, sınırlı sorumluluk kuralının istisnasını oluşturmaktadır. CMR 29. maddesi hükmüne göre, ağır kusurun varlığı halinde taşıyıcı, bu konvansiyonun taşıyıcının sorumluluğunu kaldıran, sınırlayan veya ispat yükünü diğer tarafa yükleyen hükümlerinden yararlanamayacaktır.
Bu halde, taşıyıcı tüm zararlardan sorumlu olacaktır. Davalının akdi taşıyıcı sıfatını haiz olduğu ihtilafsız olup,taşıma fiilen ihbar olunan tarafından gerçekleştirilmiştir.CMR 3 maddesi gereği davalı -ifa yardımcısı olan fiili taşıyıcı firmasının veya adamlarının yol açacağı zararlardan kendi zarar vermiş gibi sorumludur.Davacıya ait testere cinsi emtia faturada 152 adet olmasına rağmen 65 adet eksik olmak üzere 87 adet olarak davacıya 16.03.2017 tarihinde teslim edilmiştir. Zayi olan eşyaya ilişkin hırsızlık olayı 14.03.2017 tarihinde sabah saatlerinde meydana gelmiştir.Taşıyıcının bekleme için aracını park ettiği alanın beklemeye elverişli alan olduğu ve fiili taşıyıcı sürücüsünün araçtan ayrılmayarak araç içinde sıra beklerken hırsızlığın meydana geldiği, bu konuda kolluğa suç duyurunda bulunulduğu ve tutanakların tutulduğu,Cumhuriyet Başsavcılığında adli soruşturmaya başlandığı mevcut delillere göre davalı ağır kusurlu kabul edilemeyecektir.
Araç sürücüsünün CMR 29 maddesi kapsamında bilerek kötü hareket sayılabilecek, kasıt veya kasta eşdeğer bir kusur ile hareket etmediği,davacı zararının CMR 23/3 maddesi maddesi gereğince sınırlı sorumluluk esasına göre kg başına 8,33 SDR ile sınırlı olarakhesaplanması gerekmektedir. İlk derece mahkemesince davalının hafif kusurlu kabul edilerek sınırlı sorumluluk esasına göre yapılan hesaplamaya göre hüküm verilmesinde isabetsizlik yoktur.Davacı vekilinin davalının ağır kusurlu olduğu,zararın tamamının davalıdan tahsiline yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.İstinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 59,30-TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 44,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 14,90-TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.17/05/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/254387 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi