Sigorta hasar tazminatı davasında görev: tüketici mahkemesi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/626 E. 2021/731 K. · · İlk derece: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Davacının nitelemesi: Sigorta tazminatı ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Sigorta
Sınır kaydı: sınır-aday → 18/19/46/57 (tüketici) — Sınır Cetveli / Negatif Alan
Gerekçe özeti
Taraflardan birinin ticari veya mesleki amaçla hareket eden sigorta şirketi, diğerinin ise özel amaçlarla hareket eden gerçek kişi (tüketici) olduğu sigorta sözleşmesinden kaynaklanan alacak davalarında, 6502 sayılı Kanunun 2, 3 ve 3(1) maddeleri gereğince uyuşmazlık tüketici işlemi niteliğindedir; aynı Kanunun 73. ve 83/2. maddeleri gereğince görevli mahkeme, işlemin başka kanunlarda özel olarak düzenlenmiş olmasından bağımsız olarak Tüketici Mahkemesidir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkin olduğundan bu husus istinaf sebebi ileri sürülmese de BAM tarafından re'sen gözetilir.
Ele alınan sorunlar
Sigortalı tekne sahibi ile sigortacı arasındaki alacak davasında görevli mahkemenin belirlenmesi → kabul
Gerekçe: 6502 sayılı Kanunun 2. maddesi bu kanunun her türlü tüketici işlemini ve tüketiciye yönelik uygulamaları kapsadığını, 3. maddesi ise sigorta sözleşmeleri dahil olmak üzere kurulan her türlü sözleşme ve işlemin tüketici işlemi sayıldığını düzenlemektedir. Aynı kanunun 3(1) bendine göre ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan sözleşme ve hukuki işlemler kanun kapsamındadır. Davalı ticari/mesleki amaçlarla hareket eden sigorta şirketi, davacı ise özel tekne sahibi tüketici olduğundan uyuşmazlık tüketici işlemi niteliğindedir. 6502 sayılı Kanunun 73. maddesi tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamaların tüketici mahkemelerinde görüleceğini, 83/2. maddesi ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile diğer kanunlarda düzenleme bulunmasının bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve kanunun göreve ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğini açıkça düzenlemektedir. Bu nedenle uyuşmazlığa bakma görevi Tüketici Mahkemelerine aittir; İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi eldeki davaya bakmakla görevsizdir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken davanın esası hakkında karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Sigorta şirketi ile özel tekne sahibi (tüketici) arasındaki sigorta alacağı davalarında görevli mahkemenin, sözleşmenin sigorta hukukuna ilişkin olmasına bakılmaksızın 6502 sayılı Kanun'un 73. ve 83/2. maddeleri gereğince Tüketici Mahkemesi olduğu yönündeki tespiti nedeniyle emsal niteliktedir; bu tespit görev hususunun kamu düzenine ilişkin olup re'sen gözetilmesi gerektiğini de teyit etmektedir.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- Sigorta şirketi ile tüketici sıfatını taşıyan gerçek kişi arasındaki sigorta sözleşmesinden kaynaklanan alacak davalarında, 6502 sayılı Kanunun 73. ve 83/2. maddeleri gereğince görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir; sözleşmenin başka bir kanunda (örn. Türk Ticaret Kanunu) özel olarak düzenlenmiş olması bu sonucu değiştirmez.
- Dava şartı
- görev (HMK 114/1-c)
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
tüketici işlemi↗ görev↗ kamu düzeni↗ dava şartı↗ usulden ret↗ sigorta sözleşmesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/626
KARAR NO 2021/731
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 06/11/2018
NUMARASI 2018/169 Esas-2018/420 Karar
DAVA
Alacak
İSTİNAF KARAR TARİHİ 18/05/2021
Davanın kabulüne dair kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili,davacıya ait motoryat tipi ... isimli teknenin davalı sigortacı tarafından sigortalandığını, iskele ana makina hasarının teminata dahil edildiği ni,teknenin periyodik bakımlarının düzenli olarak yetkili servis tarafından yapıldığını, tekne kaptanının sevk ve idaresinde iken 14.10.2017 tarihinde seyir halinde iken iskele makina arızası nedeni ile hasarlandığını ve teknik serviste tamire alındığını, servis raporunda motora ait kompresör kasnağının milinin koparak kayışları parçaladığını, gergilere ve avare rulmanlara zarar verdiğini, kayışların kopması sebebi ile motor suyu devridaim yapamadığı için motorun hararet yaptığını, 30.10.2017 tarihli eksper raporuna göre hasarın teminat kapsamında olduğunu, hasar bedelinin ödenmesinin davalıya ihtar edildiğini,davalı tarafından ödeme yapılmadığı belirtilerek KDV dahil 7.874,49 euro hasardan 2.000-euro muafiyet düşülerek kalan 5.870-euronun ve 5.900-TL esksper ücretinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili,davacı tarafça talep edilen hasarın teminat kapsamında olmadığını,davacıya ait teknenin azami sürati 17 mil/saatten fazla olduğundan Speed Boat Clauses kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini,davacı tarafından iddia edilen hasara neyin sebep olduğunun bilinmediğini, hasardan 2,5 ay sonra davalıya ihbar yapılmasının , davalı tarafından tespit yapılmasına engel olduğunu,davalı şirketin onayı olmadan alınan eksper ücretinden de sorumlu olmadıklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; davacıya ait teknede hasarın ortaya çıkmasında makina ve ekipmanların rutin bakımının eksik yapılmadığı,düzenli yapıldığı, tekne kaptanı yada gemi adamlarının hasara sebebiyet verecek kusuru bulunmadığı, yetkili servis tarafından yapılan işler ve parçaların hasara uyumlu ve makul olduğu, taraflar arasında düzenlenen poliçe kapsamında kaldığı, TTK 1452 atfı ile 1409 md.sine göre rizikonun teminat dışında kaldığının sigortacı tarafından kanıtlanması gerektiğinden sigorta muafiyet bedeli düşüldükten sonra davanın 5.870-Euro alacağı bulunduğuve TTK 1426 /1 maddesi uyarınca tazminatın belirlenmesi amacı ile yapılan makul giderlerinde sigortalı adına ödenmesi gerektiğinden 5.870 euro ve 5.900-TL eksper ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ
Davalı vekili ,davacının ticari amaçlı taşıması esnasındaki hasarın teminat kapsamında olmadığını, teknenin sahibi veya kaptanı nezdinde kullanıldığı takdirde sigortalandığını, davacının tekneyi Yunan Adalarındaki turda kullandığını,Enstitü Yat Klozunun 3.2 maddesinde "Davacının sigortacılarla anlaşmadıkça yalnız özel zevk ve amaçlar için kullanılması veya kiraya verilmemesi veya bir hizmet karşılığı olarak kullandırılmaması ile yükümlü olduğunu, davacının tekneyi ticari amaçlı tur için kullandığının sabit olduğunu, Enstitü Yat Klozu 19.maddesinde teminat koşullarının belirlendiğini,dava konusu hasarın bu koşulları taşımadığını,hükmedilen faizin fahiş olduğunu , yasal faiz ile sorumlu olması gerektiğinden kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, davacıya ait teknenin seyir halinde iken makine arızası nedeni ile hasarlanmasından dolayı meydana gelen hasarın tazmini istemine ilişkindir.Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6502 sayılı kanunun 2. maddesinde; "bu kanunun her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar” denilmekte, aynı kanunun 3. maddesinde “tüketici işlemi; eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dahil olmak üzere kurulan her türlü sözleşme ve işlemi ifade eder” şeklinde yeniden tanımlanmıştır. Aynı kanunun 3(1)bendinde ise mal veya hizmet piyasalarında ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan her türlü sözleşme ve hukukî işlemin kanun kapsamına (m.2) alınmış olduğu anlaşılmaktadır.
Davalı ticari ve mesleki amaçlarla hareket eden sigorta şirketi, davacı ise özel tekne sahibi tüketicidir. 6502 sayılı Kanunun; tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamaların tüketici mahkemelerinde çözümünü öngören 73. maddesi hükmü ile “taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile diğer kanunlarda düzenleme olması bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu kanunun göreve ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğini” düzenleyen 83/2. maddesinin açık hükmü nedeniyle somut uyuşmazlığa bakma görevi Tüketici Mahkemelerinin görev alanına girmiştir.Buna göre somut olayda İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi eldeki davaya bakmakta görevsizdir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir.Mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken davanın esası hakkında karar verilmesi doğru görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle HMK 114/1-c maddesi gereğince usulden reddine,dosyanın görevli bulunan İstanbul Anadolu Tüketici Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/169 Esas-2018/420 Karar sayılı ve 06/11/2018 tarihli hükmünün, HMK.'nun 353(1)a-3 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Davanın, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c bendinde düzenlenen mahkemenin görevli olması ile ilgili dava şartı yokluğu nedeniyle aynı yasanın 115/2 fıkrası gereğince USULDEN REDDİNE, 6100 Sayılı H.M.K.'nın 20. maddesi uyarınca gerekçeli iş bu kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içinde ilk derece mahkemesinden, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini taraflardan biri talep etmediği takdirde, DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verileceğinin ihtarına."Dosyanın gönderme işlemlerinin ikmali için kararı veren mahkemeye gönderilmesine Davalı tarafından yatırılan 571-TL peşin istinaf karar harcının kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda H.M.K.'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.18/05/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/254330 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi