Yangında zayi olan ticari defterler: öğrenme tarihi tespiti
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/948 E. 2019/680 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalHak düşürücü süre
Gerekçe özeti
TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi talebinde 15 günlük hak düşürücü sürenin başlangıcı, zarara ilişkin somut ve resmi bir tespitin (örneğin yetkili kurumca düzenlenen olay/yangın raporu) mevcut olduğu tarihtir; ilgilinin zararı bu tarihte öğrendiğinin kabulü gerekir ve bu tarihten itibaren 15 gün içinde dava açılmaması halinde zayi belgesi talebi hak düşürücü süre nedeniyle reddedilir.
Ele alınan sorunlar
TTK 82/7 uyarınca zayi olduğunun öğrenilme tarihinin belirlenmesi ve 15 günlük hak düşürücü sürenin geçip geçmediği → ret
İddia: Davacı vekili, yalnızca yangın tarihinin esas alınmasının TTK 82/7 maddesine aykırı olduğunu; deponun büyüklüğü ve yangın sonrası güvenlik gerekleri nedeniyle inceleme yapılabilmesinin ancak 05/03/2019 tarihinde mümkün olduğunu, zayi durumunun bu tarihte öğrenildiğini ve davanın bu tarihten itibaren süresinde açıldığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: TTK 82/7 uyarınca, saklanması gereken ticari defter ve belgelerin yangın gibi bir afet nedeniyle zayi olması halinde, ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içinde zayi belgesi talep edilmesi gerekir. Dosya kapsamında, yangının meydana geldiği gün kontrol altına alındığı ve itfaiye müdürlüğünce 14/02/2019 tarihli yangın raporunun tanzim edildiği görülmüştür. Davacının en geç bu rapor tarihinde zayi durumunu öğrendiğinin kabulü gerekir. Dava ise 15/03/2019 tarihinde açılmış olup, öğrenme tarihinden itibaren 15 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra zayi belgesi talep edildiği anlaşıldığından, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararda, TTK 82/7'deki 15 günlük hak düşürücü sürenin başlangıcı olarak salt olay tarihi değil, zararın somut biçimde tespit edildiği resmi belge (yangın raporu) tarihinin esas alınması ilkesi benimsenmiştir; bu, zayi belgesi davalarında öğrenme tarihinin nasıl belirleneceği konusunda emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Hak düşürücü süre
- TTK 82/7 uyarınca, ticari defter ve belgelerin yangın gibi bir afet sonucu zayi olması halinde, zayi belgesi talebi, ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içinde açılmalıdır; bu süre geçirildiğinde talep hak düşürücü süre nedeniyle reddedilir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi belgesi↗ hak düşürücü süre↗ ticari defter ve belgelerin zıyaı↗ TTK 82/7↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/948
KARAR NO 2019/680
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 18/03/2019
NUMARASI 2019/174 Esas 2019/306 Karar
DAVA
Zayi Belgesi Verilmesi
İSTİNAF KARAR TARİHİ 14/05/2019
Davanın reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 05/11/2018 tarihinde şirket merkezi ".. Mahallesi, ... Caddesi No. ... ... İstanbul" adresinden "... Mah. ... Sok. No. ... .... İstanbul" adresine taşındığını, bu taşınma sırasında müvekkili şirkete ait bazı ticari defter, fatura ve sair belgeler Silivri' de ki depoya bir kısmı şirket merkezine taşındığını, müvekkili şirkete ait " ...Mah. ... Cad. No. ... ... İstanbul" adresindeki depoda 08/02/2019 tarihinde yangın felaketi meydana geldiğini, 05/03/2019 tarihinde yapılan incelemeleri ve araştırmaları neticesinde bulunamayan ticari defter, fatura ve sair belgelerin yaşanan yangın felaketi nedeniyle zayi olduğunun tespit edildiğini, 08/02/2019 tarihli yangın nedeni ile 2009-2010-2011-2012-2013-2014-2015-2016 yıllarına ait olmak üzere, alış-satış faturaları, alış-satış irsaliyeleri, envanter defteri, büyük defter, yevmiye defteri yanan yangın nedeniyle tümüyle zayi olduğunu, yangın nedeniyle belirtilen defter ve belgelerin zayi olduğundan, TTK madde 82/7 uyarınca öğrenilme tarihi olan 06/03/2018 tarihinden itibaren yasal süre içerisinde ayrıntılı olarak belirtilen yıllara ait defter, fatura ve sair belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacının 08/02/2019 tarihinde ziyadan haberdar olduğu, ancak davayı 15/03/2019 tarihinde açmış olması nedeniyle TTK 82/7 maddesinde düzenlenen 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde dava açılmadığından davanın hakdüşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; mahkemece yalnızca yangın tarihinin esas alınmasının TTK 82/7 madde hükmüne açıkça aykırı olduğunu, söz konusu yangın felaketinin vahameti, söz konusu deponun büyüklüğü ve yangın sonrası güvenliğinin sağlanması sonrasında inceleme yapılabildiğini, köpük ve su ile ıslanan alanda yapılan araştırmalar neticesinde 05/03/2019 tarihinde ticari defter ve belgelerin zayi olduğunun ancak belirlenebildiğini bu nedenlerle kararın kaldırılarak TTK 82/7 maddesi uyarınca öğrenilme tarihi olan 05/03/2019 tarihinden itibaren yasal süre içerisinde açılan davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
6102 Sayılı TTK 82/7 madde uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğraması halinde ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde zayii belgesi verilmesinin talep olunması gerekmektedir.Dosya kapsamı incelendiğinde; 08/02/2019 tarihinde meydana gelen yangının aynı gün kontrol altına alındığı ,İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanlığı Anadolu Yakası İtfaiye Müdürlüğünün 14/02/2019 tarihli yangın raporu tanzim edildiği ,zayi belgesi talep eden davacının en geç bu tarihte zayi durumunu öğrendiğinin kabulü gerektiği, davanın ise 15/03/2019 tarihinde açıldığı gözönüne alındığında somut olayda davacının olayı öğrendiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra zayi belgesi talep ettiği anlaşıldığından davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından hükme yönelik ileri sürülen istinaf sebebleri yerinde görülmeyerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 14/05/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/254120 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi