6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Rehinli alacaklının rehin konusu araç üzerinde ihtiyati haciz talebinde hukuki yararı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1085 E. 2019/793 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)İhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Sigorta

Gerekçe özeti

Rehinle temin edilmiş bir para alacağının alacaklısı, İİK 45/1 uyarınca öncelikle sadece rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir; rehin bedeli borcu ödemeye yetmezse kalan alacak için haciz veya iflas yoluna başvurabilir. Rehin hakkı sahibinin, rehin konusu malda riziko gerçekleşmesi halinde ödenecek sigorta tazminatı üzerindeki hakkı yasadan doğduğundan, ayrıca bir sözleşme hükmüne gerek kalmaksızın devam eder. Bu durumda rehin konusu mal üzerinde ayrıca ihtiyati haciz talep edilmesinde alacaklının hukuki yararı bulunmaz.

Ele alınan sorunlar

Rehinle temin edilmiş alacak için ayrıca ihtiyati haciz talep edilebilir mi → ret

İddia: Davacı vekili, fatura ve irsaliyelerin varlığının ihtiyati haciz için yeterli olduğunu, alacağın muaccel olduğunu, ticari ilişkinin taraflarca kabul edildiğini, borçlunun mal kaçırma ihtimalinin bulunduğunu ve ara kararın gerekçesiz olduğunu ileri sürerek ihtiyati haciz talebinin kabulünü istemiştir.

Gerekçe: İİK 257/1 uyarınca ihtiyati haciz, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısına tanınan bir haktır. İİK 45/1 gereği, rehinle temin edilmiş bir alacağın alacaklısı borçlu iflasa tabi olsa bile öncelikle yalnızca rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir; rehin bedeli borcu ödemeye yetmezse kalan alacak için haciz veya iflas yoluna gidilebilir. Somut olayda davacının rehin hakkı, noterde düzenlenen rehin sözleşmesiyle kurulmuş ve trafik kaydına işlenmiştir. Rehin hakkı sahibinin, rehinli eşyada riziko gerçekleşmesi halinde ödenecek sigorta tazminatı üzerindeki hakkı yasadan kaynaklanır ve bu nedenle rehin sözleşmesinde ayrıca bir anlaşma yapılmasına gerek yoktur; bu husus ilgili kanun maddesinde açıkça düzenlenmiştir. Bu nedenle rehin hakkı sahibi davacının, rehin konusu araç üzerinde ayrıca ihtiyati haciz talep etmesinde hukuki yararı bulunmamaktadır. Borçlu yönünden öncelikle rehin yoluyla takibin sonuçlandırılması, kalan alacak varsa ancak bundan sonra ilamsız takip yapılması gerekmektedir. Bu nedenlerle İİK 45 uyarınca ihtiyati haciz/tedbir isteminin reddine ilişkin ilk derece mahkemesi kararında isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Rehinle temin edilmiş bir alacak için, rehin konusu malın kendisi üzerinde ayrıca ihtiyati haciz talep edilemeyeceğine ve rehin hakkının sigorta tazminatı üzerinde yasal olarak devam edeceğine ilişkin tespit bakımından emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Dava şartı
Rehin konusu mal üzerinde ayrıca ihtiyati haciz talep edilmesinde hukuki yarar bulunmadığı tespit edilmiştir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz menkul rehni rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip hukuki yarar sigorta tazminatı üzerinde rehin hakkının devamı

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257/1İİK 258/1İİK 45/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1085

KARAR NO 2019/793

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 02/01/2019 (Ara Karar)

NUMARASI 2018/904 Esas

İHTİYATİ HACİZ TALEP EDEN

TALEP İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 12/06/2019

İlk derece mahkemesince verilen 02/01/2019 tarihli ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Davacı vekili, 07.12.2017 tanzim 10.01.2018 vade tarihli ... seri ... fatura nolu 830,73-TL bedelli irsaliye faturanın 593,59-TL'lik kısmı ve diğer faturaların ise tamamının rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibe ve faiz hesabına konu edildiğini, rehinli bulunan ... plaka numaralı aracın sigorta bedelinin tahsil edilmesi ve ayrıca pert olması gibi durumlarda hurda olarak satılması ihtimalinin bulunduğunu iddia ederek borçlular hakkında borca yeter tutarda taşınır ve taşınmaz malları ile 3.kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın alacak (itirazın iptali) davası vasfında olup alacağın varlığı ve miktarı hususunun yargılamaya gerektirdiği ve davacının İstanbul Kartal ....Noterliğinin 29.08.2017 tarihli ... yevmiye numaralı taşıt rehin sözleşmesinin daini mürtehini sıfatını taşıma sebebiyle davacı vekilinin ihtiyati haciz taleplerinin reddine, dava konusu olmayan sigorta poliçelerinden doğan haklara tedbir konulması talebinin HMK 389.ve devamı maddeleri gereğince reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı-ihtiyati haciz isteyen vekili; Yargıtay içtihatları uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için fatura ve irsaliyelerin dahi varlığının yeterli olduğunu, faturalar, sevk irsaliyeleri, sipariş formları ve yükleme listeleri, faturalar, yazışmalar, ticari defter ve belgeler, İstanbul Kartal ....Noterliğinin 29/08/2017 Tarih ve ... yevmiye nolu taşıt rehin sözleşmesi sunulduğunu, TTK 1530.maddesi gereğince alacağın muaccel olduğunu, mal ve hizmet tedariki kapsamında bir ticari ilişkinin söz konusu olduğunun tarafların kabulünde olduğunu, borçlunun mal kaçırma ihtimalinin mevcut olduğunu, mahkeme ara kararının gerekçeli olmadığını, bu nedenlerle ara kararın kaldırılarak ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İhtiyati haciz kararı verilmesinin koşulları İİK'nın 257/1. maddesinde düzenlenmiş olup , Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczini talep edebilir.İİK'nın 258/1. Maddesinin 2. Cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur."İİK’nun 45/1 maddesi “Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir. Ancak rehinin tutarı borcu ödemeğe yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoliyle takip edebilir.” hükmünü içermektedir."Somutolayda davacı /ihtiyati haciz isteyen vekili ...

plakalı araç üzerinde tanınan menkul rehninin paraya çevrilmesi için başlattığı takibe vaki itirazın iptali davasında aracın trafik kazası neticesinde hasara uğrayabileceği gerekçesiyle ihtiyati haciz talep etmektedir. Rehin sözleşmesi noterde düzenlenmiş olup davacının rehin hakkı trafik kaydında mevcut olup ,rehin hakkı sahibinin, borçlu malikten alacağı rehinli eşyada riziko gerçekleşmesi durumunda  ödenecek sigorta tazminatı üzerinde de devam edecektir. Rehin hakkı sahibine tanınan bu hak yasadan kaynaklanması nedeniyle rehin sözleşmesinde rehin hakkının sigorta tazminatı üzerinde devam edeceği konusunda özel bir anlaşma yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Rehin hakkı sahibine tanınan bu özel hak hangi sigorta tazminatlarında tanınacağı hususu da 1456.

Maddesinde açıkça gösterilmiştir. Bu sebeble aracın rehin hakkı sahibi davacının araç üzerinde ayrıca ihtiyati haciz talebinde hukuki yararı bulunmamaktadır. Borçlu yönünden öncelikle rehin yoluyla takibin sonlandırılıp ,kalan alacak olursa ilamsız takip yapılması gerektiğinden İİK 45.mad gereği ihtiyati haciz-tedbir isteminin reddine ilişkin ilk derece mahkemesi kararında isabetsizlik bulunmadığından ileri sürülen istinaf sebepleri yerinde görülmemiş,davacı ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı-ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.12/06/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/253057 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.