6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Rehinli alacaklının ihtiyati haciz talebinde hukuki yarar yokluğu

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1089 E. 2019/784 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)İhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Sigorta

Davacının nitelemesi: Rehinli Alacak mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Rehinle temin edilmiş bir alacağın alacaklısı, rehin konusu malın riziko (örneğin kaza) sonucu hasara uğraması ihtimaline karşı, o mal üzerinde ayrıca ihtiyati haciz talep edemez; çünkü rehin hakkı yasadan kaynaklanan biçimde rizikonun gerçekleşmesi halinde ödenecek sigorta tazminatı üzerinde de devam eder ve alacaklının bu yönde sigorta şirketine başvuru imkanı bulunur. Ayrıca İİK 45 uyarınca rehinle temin edilmiş alacağın alacaklısı öncelikle rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapmak, kalan alacak için ise ilamsız/iflas yoluna başvurmak zorundadır; bu koşullar altında rehin konusu mal üzerinde ihtiyati haciz talebinde hukuki yarar bulunmaz.

Ele alınan sorunlar

Rehinli alacaklının, rehin konusu araç üzerinde ayrıca ihtiyati haciz talep etmesinde hukuki yararın bulunup bulunmadığı → ret

İddia: Davacı vekili, Yargıtay içtihatları uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için fatura ve irsaliyelerin varlığının yeterli olduğunu, faturalar, sevk irsaliyeleri, sipariş formları, yükleme listeleri, yazışmalar ile ticari defter ve belgelerin sunulduğunu, TTK 1530. madde gereği alacağın muaccel olduğunu, tarafların ticari ilişkiyi kabul ettiğini, borçlunun mal kaçırma ihtimalinin bulunduğunu ve ilk derece ara kararının gerekçesiz olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılıp ihtiyati haciz talebinin kabulünü istemiştir.

Gerekçe: Rehin sözleşmesi noterde düzenlenmiş olup davacının rehin hakkı trafik kaydında mevcuttur; rehin hakkı sahibinin, borçlu malikten alacağı rehinli eşyada riziko gerçekleşmesi durumunda ödenecek sigorta tazminatı üzerinde de rehin hakkı devam eder. Bu hak yasadan kaynaklandığından, rehin hakkının sigorta tazminatı üzerinde devam edeceği konusunda sözleşmede özel bir anlaşma yapılmasına gerek yoktur. Bu nedenle aracın rehin hakkı sahibi olan davacının, araç üzerinde ayrıca ihtiyati haciz talep etmesinde hukuki yararı bulunmamaktadır. Borçlu yönünden öncelikle rehin yoluyla takibin sonlandırılıp, kalan alacak olması halinde ilamsız takip yapılması gerektiğinden İİK 45. madde gereği ve sigorta tazminatı için sigorta şirketine başvuru imkanı bulunduğundan, ihtiyati haciz/tedbir isteminin reddine ilişkin ilk derece mahkemesi kararında isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Rehinle temin edilmiş alacağın alacaklısının, rehin konusu mal üzerinde ayrıca ihtiyati haciz talep etmesinde hukuki yararın bulunmadığı ve rehin hakkının riziko halinde sigorta tazminatı üzerinde devam ettiği yönündeki değerlendirme, benzer rehinli alacak-ihtiyati haciz uyuşmazlıklarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Dava şartı
Rehinle temin edilmiş alacağın alacaklısının, rehin konusu mal üzerinde ayrıca ihtiyati haciz talep etmesinde hukuki yarar bulunmadığı

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz rehin hakkı hukuki yarar sigorta tazminatı üzerinde rehin hakkının devamı rehinle temin edilmiş alacak

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257/1İİK 258/1İİK 45/1 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1089

KARAR NO 2019/784

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 11/01/2019 (Ara Karar)

NUMARASI 2018/903 Esas

TALEP İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 12/06/2019

İlk derece mahkemesince verilen 11/01/2019 tarihli ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Davacı vekili, İstanbul Anadolu ....İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasına vaki itirazlarının iptali ile rehinli bulunan ... Plaka numaralı aracın üzerine İstanbul Kartal .... Noterliğinin 29/08/2017 tarihli ve ... yevmiye nolu taşıt rehini sözleşmesi ile konan rehnin paraya çevrilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı taraf, rehne konu aracın kaza yapması sebebiyle ihtiyati haciz talep etmiş ise de sigorta şirketine başvurma imkanı bulunduğu, ihtiyati haciz talebinin, rehinle temin edilmiş bir alacağa ilişkin olması ve rehne konu aracın kazası sebebiyle sigortaya başvurma imkanı bulunduğu gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı-ihtiyati haciz isteyen vekili; Yargıtay içtihatları uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için fatura ve irsaliyelerin dahi varlığının yeterli olduğunu, faturalar, sevk irsaliyeleri, sipariş formları ve yükleme listeleri, faturalar, yazışmalar, ticari defter ve belgelerin sunulduğunu, TTK 1530.maddesi gereğince alacağın muaccel olduğunu, mal ve hizmet tedariki kapsamında bir ticari ilişkinin söz konusu olduğunun tarafların kabulünde olduğunu, borçlunun mal kaçırma ihtimalinin mevcut olduğunu, mahkeme ara kararının gerekçeli olmadığını, bu nedenlerle ara kararın kaldırılarak ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İhtiyati haciz kararı verilmesinin koşulları İİK'nın 257/1. maddesinde düzenlenmiş olup , Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczini talep edebilir.İİK'nın 258/1. Maddesinin 2. Cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur."İİK’nun 45/1 maddesi “Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir. Ancak rehinin tutarı borcu ödemeğe yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoliyle takip edebilir.” hükmünü içermektedir."Somut olayda davacı /ihtiyati haciz isteyen vekili ...

plakalı araç üzerinde tanınan menkul rehninin paraya çevrilmesi için başlattığı takibe vaki itirazın iptali davasında aracın trafik kazası neticesinde hasara uğrayabileceği gerekçesiyle ihtiyati haciz talep etmektedir. Rehin sözleşmesi noterde düzenlenmiş olup davacının rehin hakkı trafik kaydında mevcut olup ,rehin hakkı sahibinin, borçlu malikten alacağı rehinli eşyada riziko gerçekleşmesi durumunda  ödenecek sigorta tazminatı üzerinde de devam edecektir. Rehin hakkı sahibine tanınan bu hak yasadan kaynaklanması nedeniyle rehin sözleşmesinde rehin hakkının sigorta tazminatı üzerinde devam edeceği konusunda özel bir anlaşma yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Rehin hakkı sahibine tanınan bu özel hak hangi sigorta tazminatlarında tanınacağı hususu da 1456.

Maddesinde açıkça gösterilmiştir. Bu sebeble aracın rehin hakkı sahibi davacının araç üzerinde ayrıca ihtiyati haciz talebinde hukuki yararı bulunmamaktadır. Borçlu yönünden öncelikle rehin yoluyla takibin sonlandırılıp ,kalan alacak olursa ilamsız takip yapılması gerektiğinden İİK 45.mad gereği ve sigorta tazminatı için sigorta şirketine başvuru imkanı bulunduğundan ihtiyati haciz-tedbir isteminin reddine ilişkin ilk derece mahkemesi kararında isabetsizlik bulunmadığından ileri sürülen istinaf sebepleri yerinde görülmemiş,davacı ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı-ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 12/06/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/253056 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.