Yetkisiz mahkemece verilen ihtiyati haciz kararına itirazın kabulü
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1218 E. 2019/936 K. · · İlk derece: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ EmsalGörev ve yetkiHak düşürücü süreİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
İhtiyati hacze itiraz süresi, huzurda yapılan hacizlerde haczin tatbiki tarihinden, aksi halde haciz tutanağının borçluya tebliği tarihinden itibaren işlemeye başlar; ödeme emrinin tebliği tek başına ihtiyati hacizden haberdar olma anlamına gelmez ve dosyada haciz tutanağının tebliğine ilişkin belge bulunmadığında borçlunun haberdar olma tarihi, yetki itirazı davasını açtığı tarih olarak kabul edilir. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklarda ihtiyati haciz yönünden yetkili mahkeme, İİK 50 ve buna bağlı HMK yetki hükümleri uyarınca borçlunun yerleşim yeri, birden fazla borçlu varsa borçlulardan birinin yerleşim yeri veya bononun keşide yeri mahkemesidir; senette yetkili mahkeme kararlaştırılmışsa ve dava bu yer dışında açılmışsa, mahkemenin yetkisizliği nedeniyle ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerekir.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati hacze itirazın süresinde yapılıp yapılmadığı → kabul
İddia: İtiraz eden, ödeme emrinin tebliği ile ihtiyati hacizden haberdar olma tarihinin aynı olmadığını, ihtiyati hacze itiraz süresinin haciz tutanağının tebliği ile başladığını, hacizlere ilişkin kendisine tebliğ yapılmadığını, ihtiyati haciz kararından 26.03.2019 tarihinde haberdar olduğunu ileri sürerek itirazının süresinde olduğunu savunmuştur.
Gerekçe: İİK 265/1 uyarınca borçlu, huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. Dosya incelendiğinde icra takibinin başlatıldığı ve aynı tarihte ihtiyati haciz şerhinin işlendiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlunun bu tarihten sonra icra hukuk mahkemesine yetki itirazı davası açtığı ve dava dilekçesinde hacizlerden söz ettiği görülmüştür. Ödeme emri tebliğine ilişkin belgede ihtiyati haciz tutanağının borçluya gönderildiğine dair bir ibare bulunmadığı gibi, borçlunun dava tarihinden önce ihtiyati hacizden haberdar olduğuna ilişkin başkaca bilgi veya belge de bulunmamaktadır. Bu durumda borçlunun ihtiyati hacizden dava açtığı tarihte haberdar olduğunun ve itirazının süresinde olduğunun kabulü gerekir.
Gerekçe kaynağı: özgün
İhtiyati haciz kararını veren mahkemenin yetkili olup olmadığı → kabul
İddia: İtiraz eden, senetlerde Samsun Mahkemelerinin yetkili kılındığını, dolayısıyla İstanbul Mahkemelerinin yetkisiz olduğunu ileri sürerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: İİK 258. maddesi uyarınca ihtiyati hacze İİK 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir; İİK 50. madde ise para veya teminat borcu takibinde HMK'nın yetkiye dair hükümlerinin kıyasen uygulanacağını, ayrıca akdin yapıldığı icra dairesinin de yetkili olduğunu düzenler. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için TBK 89/1 hükmü uygulanamaz. Bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu varsa borçlulardan birinin yerleşim yerinde, ya da bononun keşide yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Somut olayda senetlerin düzenleme yerinin ve borçlu adresinin Samsun olduğu, uyuşmazlık halinde de Samsun Mahkemelerinin yetkili kılındığı, İstanbul Mahkemelerini yetkili kılacak bir durumun bulunmadığı görülmüştür. Bu durumda itiraz eden borçlunun yetki itirazında haklı olduğunun kabulü gerekir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
İhtiyati hacze itiraz süresinin başlangıcının ödeme emri tebliği değil haciz tutanağının tebliği veya buna eşdeğer haberdar olma tarihi olduğu ve kambiyo senetlerinden doğan alacaklarda ihtiyati haciz yönünden yetkili mahkemenin belirlenmesinde İİK 50 atfıyla HMK yetki hükümlerinin ve keşide yerinin esas alınacağı hususlarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- İhtiyati haciz talebinde, kambiyo senedinden (bono) doğan alacaklarda İİK 258 ve 50. maddeleri uyarınca yetkili mahkeme, HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerinin kıyasen uygulanmasıyla belirlenir; borçlunun yerleşim yeri, birden fazla borçlu varsa borçlulardan birinin yerleşim yeri veya bononun keşide yeri mahkemesi yetkilidir; kambiyo senedi alacağı aranacak alacak niteliğinde olduğundan TBK 89/1 hükmü uygulanmaz.
- Hak düşürücü süre
- İİK 265/1 uyarınca borçlu, huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki tarihinden, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde ihtiyati haciz kararına itiraz edebilir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ ihtiyati hacze itiraz↗ itiraz süresi↗ haciz tutanağının tebliği↗ yetkili mahkeme↗ bono↗ kambiyo senedi↗ keşide yeri↗ yetki itirazı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/1218
KARAR NO 2019/936
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 16/05/2019 (Ek Karar)
NUMARASI 2019/459D. İş- 2019/492 Karar
TALEP İhtiyati Hacze İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 01/07/2019
İhtiyati hacze itirazın reddine yönelik olarak verilen ek kararın ihtiyati hacze itiraz eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz isteyen vekili, müvekkilinin alacaklı olduğu bonoların vadelerinde ödenmediğini ileri sürerek 50.000-TL alacağı teminen borçlu hakkında ihtiyati haciz isteminde bulunmuş, talep uygun görülerek ilk derece mahkemesinin 15.03.2019 tarihli 2019/459 D..İş. 2019/492 K. sayılı kararıyla ihtiyati haciz kararı verilmiştir.
İTİRAZ
İhtiyati hacze itiraz eden vekili, müvekkilinin ihtiyati haciz kararından 26.03.2019 tarihinde haberdar olduğunu, yasal sürede mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, senetlerde Samsun Mahkemelerinin yetkili kılındığını, dolayısıyla Samsun Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
EK KARAR
İlk derece Mahkemesinin 16.05.2019 tarihli ek kararı ile, icra takip dosyası ile İstanbul 18. İcra Hukuk Mahkemesi' nin 2019/276 E- 2019/342 K sayılı 08.04.2019 tarihli kararı incelendiğinde, yetki itirazına ilişkin davanın 25.03.2019 tarihinde açıldığının, ayrıca itiraz edenin ihtiyati hacizden 21.03.2019 tarihinde haberdar olduğunun görüldüğü, ihtiyati hacze itirazın ise yasal süreden sonra 01.04.2019 tarihinde yapıldığı gerekçesiyle itirazın süresinde olmaması nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İtiraz eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; icra takibinde ödeme emrinin müvekkiline 21.03.2019 tarihinde tebliğ edildiğini, 25.03.2019 tarihinde taraflarında İstanbul 18.İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/276 E. sayılı dosyası ile yetkisizliğe ilişkin itiraz yapılıp dava açıldığını ve mahkemece Samsun İcra Dairelerinin yetkili olduğuna karar verildiğini, 25.03.2019 tarihinde davanın açıldığı dolayısıyla 21.03.2019 tarihinde ödeme emri ile ihtiyati hacizden haberdar oldukları iddiasını kabul etmediklerini, zira icra dairesinin yetkisine itiraz ödeme emrinin tebliği ile başlarken ihtiyati hacze itiraz süresinin haciz tutanağının tebliği ile başladığını, müvekkiline ait araç ve hesaplara haciz şerhi konulduğunu, ancak bu hacizlere ilişkin tebliğ yapılmadığını, taraflarının özel çaba ve gayretleri sayesinde 26.03.2019 tarihinde ihtiyati haciz kararından haberdar olunduğunu belirterek ek kararın kaldırılmasını ve itirazın kabulünü istemiştir.
GEREKÇE
Talep,İİK 265 vd. maddeleri kapsamında ihtiyati hacze itiraza ilişkindir.İİK 265/1.maddesi “Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.” şeklinde düzenlenmiştir.Somut olayda İstanbul ...İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile İstanbul 18.İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/276 E. sayılı dosyası incelendiğinde, icra takibinin 18.03.2019 tarihinde başlatıldığı, aynı tarihte borçlunun aracı üzerine ihtiyati haciz şerhi işlendiği, ödeme emrinin 21.03.2019 tarihinde borçluya tebliğ edildiği, borçlunun 25.03.2019 tarihinde icra hukuk mahkemesine dava açarak icra dairesinin yetkisine itiraz ettiği, dava dilekçesinde aracına ve banka hesabına konulan hacizlerden söz ettiği görülmüştür.
Öte yandan ödeme emrinin tebliğine ilişkin belgede ihtiyati haciz tutanağının borçluya gönderildiğine dair bir ibareye rastlanılmadığı gibi, dosya kapsamında borçlunun 25.03.2019 tarihinden önce ihtiyati hacizden haberdar olduğuna ilişkin başkaca bir bilgi veya belgeye de rastlanılmamıştır. O halde borçlunun ihtiyati hacizden 25.03.2019 tarihinde haberdar olduğunun ve buna göre itirazının süresinde olduğunun kabulü gerekir(Yargıtay 19.Hukuk Dairesi’nin 16.10.2012 tarihli 2012/11459 E., 2012/15120 K. sayılı emsal kararı).Bununla birlikte, borçlu mahkemenin yetkisine itiraz etmiş olduğundan bu yönde inceleme yapmak gerekirse; İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50.
maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1. (818 Sayılı BK'nın 73/1) hükmü uygulanamaz. Bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, bononun keşide yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.
Somut olayda, senetlerin düzenleme yerinin ve borçlu adresinin Samsun olduğu, uyuşmazlık halinde de Samsun Mahkemelerinin yetkili kılındığı,İstanbul Mahkemelerini yetkili kılacak bir durumun söz konusu olmadığı görülmüş olup, bu durumda itiraz eden borçlunun yetki itirazında haklı olduğunun kabulü gerekmiş, açıklanan nedenlerle itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ek kararın kaldırılarak itirazın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle,İtiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/459 D.İş 2019/492 Karar sayılı 16/05/2019 tarihli ek kararının HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "İhtiyati hacze itirazın kabulü ile;İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/459 D.İş 2019/492 Karar sayılı 15.03.2019 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına,” İlk derece yargılamasına ilişkin olarak: 750- TL vekalet ücreti ile 9-TL yargılama giderinin alacaklıdan alınarak itiraz eden ... ödenmesine, 44,40- TL peşin istinaf harcının talep halinde itiraz edene iadesine,30-TL istinaf yargılama giderinin alacaklıdan alınarak itiraz edene ödenmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362.f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
01. 07.2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/252624 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi