6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Görevsiz mahkemece verilen ihtiyati haciz kararına itiraz

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1238 E. 2019/983 K. · · İlk derece: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)

Gerekçe özeti

İhtiyati haciz talebinin dayandığı ilişkinin niteliği (işçi-işveren ilişkisi, teminat senedi iddiası) gözönüne alındığında, senede dayalı görünse de uyuşmazlığın esasen iş ilişkisinden kaynaklanan bir alacağa dayandığı anlaşılıyorsa, kambiyo senedine dayalı ihtiyati haciz istemini inceleyen asliye ticaret mahkemesi görevsizdir. Görevsizlik itiraz üzerine veya re'sen incelenebilir; görevsizlik tespit edildiğinde itirazı inceleyen mahkeme ihtiyati haciz kararını kaldırmakla yetinmeli, dosyanın esas davanın görüldüğü mahkemeye gönderilmesine karar verilemez; esas dava ihtiyati haciz kararına itirazdan sonra açılmışsa bu husus sonucu değiştirmez.

Ele alınan sorunlar

İhtiyati haciz kararını veren mahkemenin görevli olup olmadığı → kabul

İddia: Muteriz vekili, ihtiyati haczin şartlarının oluşmadığını, itirazın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, esas davanın İstanbul 15. İş Mahkemesi'nin menfi tespit dosyasına gönderilmesini istemiştir.

Gerekçe: İİK 258'de ihtiyati haciz için hangi mahkemenin görevli olduğuna dair açık bir düzenleme bulunmadığından, görev hususunda HMK'nın göreve ilişkin hükümleri uygulanır. Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olduğundan, kendisinden ihtiyati haciz talep edilen mahkeme, re'sen ya da itiraz üzerine görevli olup olmadığını inceleyebilir. Dosyaya sunulan SGK hizmet döküm cetvellerinden, senedin tanzim tarihinden itibaren borçlunun alacaklının işyerinde SGK'lı olarak çalıştığı, taraflar arasında işçi-işveren ilişkisi bulunduğu anlaşılmaktadır. Muteriz borçlu işçi, takibe konu senedin işe girişte teminat olarak alındığı iddiasıyla itiraz etmiş ve bu iddiayla İş Mahkemesi'nde menfi tespit davası açmıştır; ayrıca ihtiyati tedbir talebi de İş Mahkemesi'nce incelenip karara bağlanmıştır. İddianın ileri sürülüş biçimi gözönüne alındığında, ihtiyati haciz istemini incelemeye Asliye Ticaret Mahkemesi görevli değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Görevsizlik tespiti halinde dosyanın esas davanın görüldüğü mahkemeye gönderilip gönderilemeyeceği → ret

İddia: Muteriz vekili, ihtiyati haciz kararına itirazın incelenmek üzere esas davanın görüldüğü İstanbul 15. İş Mahkemesi'nin menfi tespit dosyasına gönderilmesini talep etmiştir.

Gerekçe: Menfi tespite ilişkin dava, ihtiyati haciz kararına itiraz tarihinden daha sonraki bir tarihte açıldığından, itirazın ihtiyati haciz kararını veren mahkeme tarafından incelenmesi gerekmektedir. İhtiyati hacze itiraz edenin itirazını inceleyen mahkeme görevsiz olduğunu tespit ettiğinde, ihtiyati haciz kararını kaldırmakla yetinmelidir; ihtiyati haciz istemine dair dilekçeyi ayakta tutacak şekilde değişik iş dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilemez.

Gerekçe kaynağı: özgün

İlk derece mahkemesinin itirazı İİK 265 kapsamındaki sebeplerden görüp reddetmesinin yerinde olup olmadığı → kabul

Gerekçe: İhtiyati haciz kararı veren asliye ticaret mahkemesinin görevsiz bulunması nedeniyle itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının görevsizlik nedeniyle kaldırılması gerekirken, İİK 265 maddeye dayalı itiraz nedenlerinden olmadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kararda, kambiyo senedine dayalı gözüken ancak esasen işçi-işveren ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda asliye ticaret mahkemesinin ihtiyati haciz istemini incelemeye görevli olmadığına ve görevsizlik tespitinde mahkemenin dosyayı esas davanın görüldüğü mahkemeye gönderemeyip kararı kaldırmakla yetinmesi gerektiğine ilişkin tespitler bakımından bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
İşçi-işveren ilişkisinden kaynaklanan ve senede dayalı gibi görünse de esasen bu ilişkiye dayanan uyuşmazlıklarda ihtiyati haciz istemini incelemeye asliye ticaret mahkemesi görevli değildir; görev kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkeme bunu re'sen veya itiraz üzerine inceleyebilir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz ihtiyati hacze itiraz görev kamu düzeni menfi tespit davası kambiyo senedi teminat senedi işçi-işveren ilişkisi

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 258İİK 265İİK 72/3 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-2HMK 362(1)-f

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1238

KARAR NO 2019/983

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 04/04/2019 (Ek Karar)

NUMARASI 2019/361 D.İş 2019/384 Karar

TALEP İhtiyati Hacze İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 10/07/2019

İlk derece mahkemesince verilen 04/04/2019 tarihli ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın itiraz eden borçlu vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili; borçlu tarafından müvekkiline verilen 22/02/2017 tanzim, 20/02/2019 vade tarihli ve 110.000- USD bedelli senet tanzim edildiği, senedin vadesi geçtği halde borçlu tarafından müvekkiline ödenmediğini, 110.000,- USD alacağının tahsili için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İTİRAZ

İlk Derece Mahkemesinin 2019/361 D. İş ve 27/02/2019 tarihli ihtiyati haciz kararıyla, talep uygun görüldüğünden, 110.000,- USD karşılığı 584.529,- TL alacak için teminat karşılığı ihtiyati haciz kararı verilmiş, borçlu muteriz vekili müvekkilinin kılavuz kaptan olup, davalı şirkette Deniz İş Kanunu'na bağlı olarak çalıştığına ilişkin 05/09/2017 işe giriş tarihi itibariyle başladığı, işe başlar iken doldurulmaya müsait kambiyo senedi niteliğine haiz olmayan senet imzalattırıldığını, borçlunun 13/02/2019 tarihli ihtarname ile iş akdini sonlandıracağını bildirmesini takiben İstanbul 8. İcra Dairesi'nin 2019/7231 sayılı dosyasında icraya konu ettiği, tanzim tarihi ile işe başlama tarihinin aynı olduğunu, işverenin bu miktarda bir borç verdiğinin düşünülemeyeceği, arabulucuya başvurduklarını bildirerek ihtiyati haciz kararına itiraz etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi'nce itiraz üzerine, davacının itirazlarının İİK 265 de sayılı itiraz sebeplerinden olmadığı, senedin sonradan doldurularak icraya konulduğu ve teminat senedi olduğu iddialarının yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Muteriz vekili, ihtiyati haczin şartlarının oluşmadığını, itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verildiğini, esas davanın İstanbul 15. İş Mahkemesi'nin 2019/128 Esas sayılı menfi tespit dosyasına gönderilmesini, dava sonuna kadar teminatın iade edilmemesine karar verilmesini istemiştir .

GEREKÇE

Dosyaya sunulan SGK hizmet döküm cetvellerinden senet tanzim tarihinden itibaren borçlunun alacaklının işyerinde SGK'lı olarak çalıştığı anlaşılmaktadır. Muteriz vekilinin sunduğu karar örneğine göre icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesine dair İstanbul 13. İş Mahkemesi'nin 2019/2 D. İş -2019/2 karar sayılı dosyasında yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi için İİK nun 72/3 maddesi kapsamında ihtiyati tedbir kararı belirtmiştir. Kambiyo senedine dayalı ihtiyati haciz istemi asliye ticaret mahkemesi tarafından incelenip karara bağlanmış ve senet tutarınca ihtiyati haciz kararı verilmiştir. İhtiyati haciz kararı için hangi mahkemenin görevli olduğu konusunda İİK.nun 258.maddesinde açık bir düzenleme bulunmamaktadır.

Anılan maddede sadece, genel olarak mahkemeden söz edildiğine göre, görev konusunda HMK.nun göreve ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Mahkemelerin görevi, kamu düzenine ilişkin olduğundan, kendisinden ihtiyati haciz talep edilen mahkeme, re’sen yada itiraz üzerine görevli olup olmadığını inceleyebilir. (Yargıtay 19 HD nin 2007/11636 e-2008/975 karar ve 8.2.2008 tarihli emsal kararı)Somut olayda ibraz olunan hizmet sözleşmesi, SGK kayıtlarına göre taraflar arasında işçi ve işveren ilişkisi bulunduğu, muteriz borçlu işçi tarafından takibe konu edilen senedin işe girişte teminat olarak alındığı iddiasıyla itiraz edildiği , bu iddialarla da İstanbul 15. İş Mahkemesinin 2019/128 esas sayılı dosyasında menfi tesbit davası açıldığı, açılan menfi tesbit davasından evvel ihtiyati tedbir talebinin de İş Mahkemesince incelenip karara bağlandığı anlaşılmaktadır.Somut olayda da iddianın ileri sürülüş biçimi gözönüne alındığında ihtiyati haciz istemini incelemeye Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olmadığı sonucuna varılmaktadır.(Yargıtay 19.HD nin 10/12/2015 tarih 2015/978 e-2015/10616 k,2016/16912 e,2017/7131 k sayılı ve 19/10/2017 tarihli emsal kararı)Menfi tesbite ilişkin dava ihtiyati haciz kararına itiraz tarihinden daha sonraki bir tarihte açıldığından itirazın ihtiyati haciz kararı veren mahkeme tarafından incelenmesi gerekmektedir.

Muteriz borçlu vekilinin ihtiyati haciz kararına itirazın incelenmek üzere esas davanın görüldüğü İstanbul 15. İş Mahkemesi'nin 2019/128 Esas sayılı menfi tespit dosyasına gönderilmesi istemi yerinde bulunmamaktadır. Öte yandan ihtiyati hacze itiraz edenin itirazını inceleyen mahkeme görevsiz olduğunu tesbit ile birlikte ihtiyati haciz kararını kaldırmakla yetinmelidir.İhtiyati haciz istemine dair dilekçeyi ayakta tutacak şekilde değişik iş dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesine de karar verilemez. Buna göre ihtiyati haciz kararı veren asliye ticaret mahkemesinin görevsiz bulunması nedeniyle itirazın kabulu ile ihtiyati haciz kararının görevsizlik nedeniyle kaldırılması gerekirken,İİK 265 maddeye dayalı itiraz nedenlerinden olmayan itirazların reddine karar verilmesi yerinde görülmemiş, ihtiyati hacze itirazı reddine ilişkin kararın kaldırılmasına , ihtiyati hacze itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İtiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/361 D. İş-2019/384 Karar sayılı ve 04/04/2019 tarihli ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin kararının, HMK.'nun 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "İhtiyati hacze itirazın görevsizlik nedeniyle KABULÜNE; 27/02/2019 tarihli ihtiyati haciz kararının KALDIRILMASINA"İstinaf yoluna başvuran borçlu tarafından yatırılan 44,40- TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.10/07/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/252101 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.