6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Gayri nakdi (teminat) alacaklar için ihtiyati haciz talep edilemez

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1618 E. 2019/1117 K. · · İlk derece: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Çek

Gerekçe özeti

Teminat mektubu bedeli veya çek kanuni karşılık tutarı gibi gayri nakdi (teminat) alacaklar için, risk gerçekleşip bankaca ödeme yapılmadıkça ve rücu hakkı doğmadıkça alacak muaccel hale gelmediğinden, İİK 257 kapsamında sadece para alacakları için mümkün olan ihtiyati haciz kararı verilemez; bu tür alacaklar yönünden genel haciz yoluyla ilamsız takip mümkün olsa da ihtiyati haciz talep edilemez. Ayrıca bir ipotek, kimin borcunu teminat altına alıyorsa o borçlunun/borçluların borcundan düşülür; bu düşüm, ipoteğin kapsadığı birden fazla borçlu (asıl borçlu ve müteselsil kefil) bulunması halinde mükerrerlik oluşturmaz.

Ele alınan sorunlar

Gayri nakdi (teminat mektubu/çek karşılığı) alacak yönünden ihtiyati haciz talebinin reddi → ret

İddia: Alacaklı vekili, genel kredi ve teminat sözleşmeleri uyarınca gayri nakdi alacak bedellerinin depo edilmesi talebinin yasal olduğunu, yerleşik Yargıtay içtihatlarının bu yönde olduğunu ve ihtiyati haciz talebinin kabulü için kanaat edinilmesinin yeterli olduğunu ileri sürerek bu kısmın kaldırılıp gayri nakdi alacak yönünden de talebin kabulünü istemiştir.

Gerekçe: Bankanın teminat mektubu verilmesini sağlamak amacıyla yaptığı gayri nakdi kredi sözleşmesinden doğan borç, doğrudan nakit çıkışı değil bir riskin üstlenilmesi niteliğindedir; risk gerçekleşip banka muhataba ödeme yapmadıkça (mektup bedeli tazmin edilmedikçe) bankanın müşterisine rücu hakkı doğmaz ve takip yapılamaz. İİK 257. maddesinde yapılan değişiklikle madde başlığı ve metni "para borcu" olarak sınırlandırılmıştır; bu nedenle teminat alacakları için genel haciz yoluyla ilamsız takip yapılabilirse de ihtiyati haciz kararı verilemez, çünkü ihtiyati haciz icra işlemi değil özel geçici hukuki koruma müessesesi olup ancak İİK 257 şartları çerçevesinde ve sadece para alacakları için öngörülmüştür. Teminatın depo edilmesi için ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğinden, gayri nakdi alacağın muaccel olmadığı gerekçesiyle bu kısımda talebin reddi isabetlidir.

Gerekçe kaynağı: özgün

İpotek bedelinin müteselsil kefilin borcundan düşülmesinin mükerrerlik oluşturup oluşturmadığı → ret

İddia: Alacaklı banka, ipotek bedelinin hem asıl borçlu hem de müteselsil kefil şirketin borcundan düşülmesinin mükerrer olacağını, bu nedenle söz konusu düşümün hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: İpotek kimlerin borcunu teminat altına alıyorsa, o borçluların borcundan düşülmesi mükerrerlik oluşturmaz. 21.10.2016 tarihli resmi senedin incelenmesinde, asıl borçluya ait taşınmaz üzerinde verilen ipoteğin, asıl borçlu şirket yanında müteselsil kefil şirketin asaleten ve kefaleten doğmuş ve doğacak borçlarını da teminat altına aldığı anlaşıldığından, İİK 45. madde gereği ipotek miktarının bu borçtan düşülmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Belgelendirilmeyen 45,67-TL alacak yönünden talebin reddi → ret

Gerekçe: İlk derece mahkemesince taleple bağlı kalınarak, belgelendirilmeyen ancak ihtarda yer alan 45,67-TL alacak tüm borçlular için nakit alacaktan düşülmüştür. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

Gayri nakdi (teminat) alacaklar için ihtiyati haciz talep edilemeyeceği yönündeki tespit, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu kararına dayanılarak kurulmuş özgün bir gerekçedir ve bu tür taleplerde emsal niteliği taşır. İpotek bedelinin birden fazla borçlunun (asıl borçlu ve kefil) borcundan düşülmesinin mükerrerlik oluşturmayacağı yönündeki tespit de somut olay bağlamında değerlendirilmiş özgün bir gerekçedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz gayri nakdi alacak teminat mektubu muacceliyet içtihadı birleştirme kararı ipotek müteselsil kefalet İİK 45 İİK 257

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257İİK 45 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-1HMK 362(1)-f

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/1618

KARAR NO 2019/1117

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 20/06/2019

NUMARASI 2019/920 D.İş 2019/939 Karar

TALEP İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/09/2019

İlk derece mahkemesince verilen 20/06/2019 tarihli ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulüne ilişkin kararın alacaklı ihtiyati haciz isteyen vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Alacaklı vekili, müvekkilinin borçlulardan ibraz edilen kredi sözleşmesi nedeniyle alacaklı olduğunu belirtilerek ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, İhtiyati haciz talebine konu 3.827.789,60-TL gayri nakdi alacak yönünden; ihtiyati haciz bir icra işlemi olmayıp, özel geçici hukuki koruma müessesi olduğu, ancak İİK 257.maddesindeki şartlar çerçevesinde sadece para alacakları için öngörüldüğünden, teminat alacağı niteliğindeki gayrinakti alacaklar (depo edilmesi) yönünden ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğinden ( Yargıtay İçtihatları Birleştirme Hukuk Genel kurulu'nun 27/12/2017 tarihli, 2016/1 E., 2017/6 K.sayılı kararı) 3.827.789,60-TL gayri nakdi alacak yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine, İhtiyati haciz talebine konu 45,67-TL alacak yönünden; alacağa ilişkin herhangi belge sunulmadığı ve alacağın delillendirilmediğinden 45,67-TL alacak yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine, Borçlu ....

Tic. A. Ş. borcun 709.729,90-TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile, müteselsil kefil Borçlu ... Tic. A. Ş. borcun 1.459.729,90-TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile, diğer borçlular ..., ...Tic. A. Ş. ise nakit alacağın tamamı olan 3.059.729,90-TL'den sorumlu olmak kaydı ile ; talebin İ.İ.K'nun 257. ve devamı maddeleri gereğince yerinde olduğu gerekçesiyle talebin kısmen kabulü ile, alacaklının iddia ettiği yukarıda belirtilen alacak miktarı ile sınırlı olmak kaydıyla, borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Alacaklı vekili; müvekkili banka ile borçlular arasında akdedilen genel kredi ve teminat sözleşmeleri uyarınca müvekkili bankanın gayrinakit alacak bedellerinin depo talebinin yasal olduğunu, yerleşik Yargıtay içtihatlarının da bu yönde olduğunu, ihtiyati haciz talebinin kabulü bakımından kanaat edinmiş olmasının yeterli olduğunu, müteselsil kefillerden .... Tic. A.Ş. Yönünden ihtiyati haciz talebinin kısmen reddine dair kararın hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle kısmen kararının kaldırılmasına, nakit alacağın tamamı olan 3.059.775,57 TL yönünden kabulüne, tüm borçlular hakkında toplam 3.828.789,90 TL gayri nakit alacak yönünden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep konusu gayrinakit alacaklar meri teminat mektup bedelleri ve çek kanuni karşılık tutarından ibarettir. Konuya ilişkin Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulunun 27.12.2018 tarih 2016/1 esas 2017/6 karar sayılı ilamında; "Bankanın teminat mektubu verilmesini sağlamak amacıyla yapılan gayri nakdi kredi sözleşmesinden doğan borcunun doğrudan nakit çıkışı yapılması değil, bir riskin üstlenilmesi niteliğinde olduğu; risk gerçekleşip bankaca muhataba ödeme yapılmadıkça, diğer deyişle mektup bedeli tazmin edilmedikçe bankanın müşterisine rücu etmesinin de söz konusu olamayacağı anlaşılmaktadır. Mektup bedeli tazmin edilmeden ve rücu hakkı doğmadan takip yapılamaz (Bank. K. m.48).İİK’nun 257’nci maddesinde 17.07.2003 gün ve 4949 sayılı Kanunun 59’uncu maddesiyle yapılan değişiklikte, madde başlığı “İhtiyatî haciz” iken “İhtiyatî haciz şartları”;

birinci fıkrasında yer alan “borcun” ibaresi, “para borcunun” şeklinde değiştirilmiştir. Bu değişiklik göstermektedir ki, teminat alacakları için İcra ve İflas Kanunu’nun 42’nci maddesi gereğince genel haciz yolu ile ilamsız takip yapılabilir ise de ihtiyati haciz kararı verilemez. Çünkü İcra ve İflas Kanunu’nun 257’nci maddesinde ihtiyati haciz, sadece “para alacakları” için öngörülmüştür. İhtiyati haciz; “icra işlemi” değil, özel geçici hukuki koruma müessesesi olduğundan, ancak İcra ve İflas Kanunu’nun 257’nci maddesindeki şartlar çerçevesinde karar verilebilir. O hâlde, teminatın “depo edilmesi” için ihtiyati haciz kararı verilemez."denilmiştir. İlk derece mahkemesince gayrinakit alacak için gerekçesi yukarıda yazılı bağlayıcı bulunan içtihadı birleştirme kararı uyarınca alacağın muaccel olmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.İlk derece mahkemesince taleple bağlı kalınarak belgelendirilmeyen ancak ihtarda yer alan 45,67-TL alacak tüm borçlular için nakit alacaktan düşülerek ,ayrıca 1.600.000-TL ipotek bedeli müteselsil kefil ...

Tic. A.Ş. borcundan düşülerek kalan alacak için ihtiyati haciz kararı verilmiştir.Alacaklı banka ipotek bedelinin asıl borçlu ile birlikte müteselsil kefil .... Tic. A.Ş.nin borcundan da düşülmesinin mükerrir olacağını ileri sürmekte ise de ipotek kimlerin borcunu teminat altına alıyorsa o borçluların borcundan düşülmesi mükerrir olmayacaktır.

21. 10.2016 tarihli resmi senedin incelenmesinde asıl borçluya ait taşınmaz üzerinde ipotek verildiği ,asıl borçlu ....AŞ yanında ,....AŞ nin asaleten ve kefaleten doğmuş ve doğacak borçlarını teminat altına aldığı anlaşılmakla İİK nun 45.madde gereği ipotek miktarının borçtan düşülmesinde isabetsizlik yoktur.Alacaklı banka vekilinin kararın ihtiyati haciz isteminin reddine ilişkin kısmına yönelik ileri sürdüğü istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Alacaklı ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,İstinaf yoluna başvuran alacaklı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 17/09/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/250618 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.