Çeke dayalı ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1646 E. 2019/1267 K. · · İlk derece: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Kambiyo senedine (çeke) dayalı ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme, İİK 50 ve HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine göre borçlunun yerleşim yeri, çekin keşide yeri veya muhatap bankanın bulunduğu (ödeme) yer mahkemesidir; bu tür aranacak borç niteliğindeki alacaklarda alacaklının ikametgahı mahkemesi yetkili değildir.
Ele alınan sorunlar
Çeke dayalı ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkemenin tespiti → ret
İddia: Alacaklı vekili, çekin süresinde bankaya ibraz edildiğini, çekin karşılıksız kalması nedeniyle çeke bağlı borcun götürülecek borç haline dönüştüğünü, bu nedenle alacaklının ikametgahı olan İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: İhtiyati hacze itiraz İİK 265. maddesinde düzenlenmiş olup, borçlu veya menfaati ihlal edilen üçüncü kişiler ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı itiraz edebilir; mahkeme gösterilen sebeplere hasren inceleme yaparak itirazı kabul veya reddeder. İİK 258. maddesine göre ihtiyati hacze İİK 50. maddeye göre yetkili mahkemece karar verilir; yetkili mahkemenin belirlenmesinde HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıf yapılmaktadır. Talep çeke dayalı olduğundan, ihtiyati haciz isteyen, talebini borçlu/borçluların yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap bankanın bulunduğu (ödeme) yerde ileri sürebilecektir. Somut olayda çekin keşide yeri, muhatap bankanın bulunduğu yer ve borçlu keşidecinin adresi Düziçi, itiraz eden borçlunun adresi ise Malatya'da olduğundan, ihtiyati haciz kararını veren mahkeme, niteliği itibariyle aranacak borçlardan olan kambiyo senedinden kaynaklanan alacağa dayalı ihtiyati haciz isteminde yetkili değildir; alacaklının ikametgahı mahkemesi bu tür taleplerde yetkili bulunmamaktadır. Düziçi veya Malatya mahkemelerinden ihtiyati haciz talep edilebilecekken yetkisiz yerde talepte bulunulduğundan, ilk derece mahkemesinin itiraz eden borçlu yönünden yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haczin yetkisizlik nedeniyle kaldırılmasına ilişkin kararı yerindedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Çeke dayalı ihtiyati haciz taleplerinde yetkili mahkemenin belirlenmesi (keşide yeri, muhatap banka yeri, borçlu yerleşim yeri) ve alacaklının ikametgahının yetki bağlamayacağı yönünden emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Çeke dayalı ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme; borçlunun yerleşim yeri, çekin keşide yeri veya muhatap bankanın bulunduğu (ödeme) yer mahkemesidir; alacaklının ikametgahı mahkemesi bu tür taleplerde yetkili değildir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ yetki itirazı↗ çek↗ aranacak borç↗ kambiyo senedi↗ İİK 265↗ İİK 258↗ İİK 50↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/1646
KARAR NO 2019/1267
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 13/06/2019 Tarihli Ek Karar
NUMARASI 2019/680 D.İş 2019/694 Karar
TALEP İhtiyati Haciz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 10/10/2019
İlk derece mahkemesince verilen 13/06/2019 tarihli ihtiyati haciz kararının yetki yönünden kaldırılmasına ilişkin ek kararın ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TALEP
Alacaklı vekili, borçlunun keşide ederek, diğer borçluya vermiş olduğu ve müvekkili şirkete tevdi edilen ... Bank Düziçi/Osmaniye Şubesine ait ... seri nolu 30/09/2018 keşide tarihli 100.000-TL bedelli çekin yasal süresinde yetkili banka şubesine ibraz edildiğini, karşılığının olmadığını öğrenilmesi üzerine karşılıksız şerhi alındığını, borcun ödenmediğini, mal kaçırma ihtimali bulunduğunu, bu nedenle çek hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
İHTİYATİ HACİZ KARARI
Mahkemece 25/04/2019 tarihli kararı ile, talebin kabulüne karar verilerek borçlular aleyhine 100.000-TL alacağın tahsilinin teminen %15 teminat ile taşınır, taşınmaz mal varlıkları ve 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar vermiştir.
İTİRAZ
Muteriz ... Ltd. Şti. Vekili; ihtiyati haciz talep edilen çekin keşide yerinin Gaziantep olduğunu, çeki keşide edenin adresinin Osmaniye olduğunu, müvekkili şirketin adresinin Malatya olduğunu, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemenin Malatya Mahkemeleri olduğunu, yetkiye itiraz ettiklerini, müvekkili firmanın maddi sıkıntısı olmadığını, mal kaçırma ve kaçma ihtimalinin bulunmadığını ileri sürerek dilekçesinde belirttiği diğer nedenlerle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
EK KARAR
İtiraz üzerine mahkemece, ihtiyati haciz talebine dayanak belge çek olup, ihtiyati haciz talebi yönünden yetkinin; çekin keşide yerine, muhatap banka adresine ve keşidecinin ikametgahına göre belirlenmesi gerektiği, buna göre ihtiyati hacze konu çekle ilgili muhatap banka, keşide yeri ve keşidecinin yerleşim yeri ile ihtiyati hacze itiraz eden borçlu ... Ltd. Şti'nin yerleşim yeri birlikte değerlendirildiğinde İİK 265/1. maddesine göre itiraz eden bu borçlu yönünden yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Alacaklı vekili; müvekkilinin çeki süresi içerisinde bankaya ibraz ederek Ticaret Kanunu gereğince üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğini, çek karşılıksız kalmakla çeke bağlı borcun Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere götürülecek borç haline dönüştüğünü, alacaklı müvekkilinin ikametgah mahkemesi olan İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, bu nedenlerle ihtiyati haciz kararının itiraz eden yönünden kaldırılması kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
İhtiyati hacze İtiraz ise İİK'nın 265. maddesinde düzenlenmiş olup; Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.Menfaati ihlâl edilen üçüncü kişiler de ihtiyatî haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir.Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder.Talep, çeke dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkindir.İİK'nun 258.maddesine göre ihtiyati hacze, 50. Maddeye göre yetkili mahkemece karar verileceği, yetkili mahkemenin belirlenmesi konusunda HMK'nun yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmaktadır.Talep çeke dayalı olduğundan ihtiyati haciz talep eden ihtiyati haciz talebini borçlu-borçluların yerleşim yerinde,çekin keşide yerinde,muhatap bankanın bulunduğu yer(ödeme yeri)de ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir.Somut olayda;
çekin keşide yeri,muhatap bankanın bulunduğu yer ve borçlu ...ın adresi Düziçi , .... Ltd. Şti.'nin ise Malatya bulunduğu, ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin ;niteliği itibariyle aranacak borçlardan olan kambiyo senedinden kaynaklanan alacağa dayalı ihtiyati haciz isteminde yetkili olmadığı ,ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü üzere alacaklının ikametgahı mahkemesi yetkili bulunmamaktadır.Düziçi veya Malatya mahkemelerinden ihtiyati haciz talep edilebilecekken yetkisiz yerde ihtiyati haciz talep edildiğinden ilk derece mahkemesinin muteriz borçlu yönünden yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haczin yetkisizlik nedeniyle kaldırılmasına ilişkin ek karara yönelik istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,İstinaf yoluna başvuran alacaklı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, istinaf aşamasında muteriz .... Ltd. Şti. gider avansından karşılanan 16,20- TL posta masrafının alacaklıdan alınarak muteriz .... Ltd. Şti.'ne ödenmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 10/10/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/249474 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi