Kambiyo senedinden doğan ihtiyati hacizde yetkili mahkeme
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1859 E. 2019/1260 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: Yetki mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Kambiyo senedinden (çek) kaynaklanan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olup, bu alacaklar için TBK 89/1 hükmü uygulanmaz; ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme İİK 50 ve HMK'nın yetkiye ilişkin hükümleri kıyasen uygulanarak, borçlunun yerleşim yeri, çekin keşide yeri, ödeme yeri veya muhatap banka şubesinin bulunduğu yer mahkemesidir. Taraflardan biri ile üçüncü bir kişi arasında akdedilen sözleşmedeki yetki şartı, sözleşmede taraf olmayan borçluyu bağlamaz.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati haciz talebinde yetkili mahkemenin belirlenmesi → ret
İddia: Alacaklı vekili, taraflar arasındaki Hazır Beton Satış Sözleşmesi'nin 10. maddesinde İstanbul Anadolu Mahkemeleri ve İcra Daireleri'nin yetkili kılındığını, davalı şirket yetkilisinin çekte ciranta olduğunu, bu nedenle yetkisizlik kararının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: İİK 258. madde uyarınca ihtiyati hacze İİK 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir; İİK 50. madde ise para veya teminat borcu için takipte HMK'nın yetkiye dair hükümlerinin kıyasen uygulanacağını, ayrıca takibe esas akdin yapıldığı icra dairesinin de yetkili olduğunu düzenler. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan, bu alacaklar için TBK 89/1 (BK 73/1) hükmü uygulanamaz; dolayısıyla alacaklının yerleşim yeri mahkemesi yetkili değildir. Çekten kaynaklanan borç için alacaklı, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu varsa borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap banka şubesinin bulunduğu yerde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Somut olayda borçluların yerleşim yeri, çekin keşide yeri, ödeme yeri ve muhatap bankanın bulunduğu yerin Antalya olduğu tespit edilmiştir. Taraflar arasında yetki sözleşmesi bulunduğu ileri sürülerek sunulan sözleşme, ihtiyati haciz talep eden ile itiraz eden şirketin yetkilisinin bizzat taraf olduğu başka bir şirket (üçüncü kişi) arasında düzenlenmiş olup, ihtiyati hacze itiraz eden şirket bu sözleşmede taraf değildir; bu nedenle sözleşmedeki yetki koşulu itiraz eden şirketi bağlamaz. Sonuç olarak, ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeniyle kaldırılmasına ilişkin ek karar yerinde bulunmuş, buna yönelik istinaf sebepleri reddedilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kambiyo senedinden doğan aranacak alacaklarda ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkemenin İİK 50 ve HMK'nın yetkiye ilişkin hükümleri kıyasen uygulanarak belirleneceği ve TBK 89/1'in uygulanamayacağı, ayrıca yetki sözleşmesinin sözleşmede taraf olmayan kişiyi bağlamayacağı hususunda emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Kambiyo senedinden (çek) doğan aranacak alacaklarda ihtiyati haciz talebinde, İİK 50 ve HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerinin kıyasen uygulanması sonucu, alacaklı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu varsa borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap banka şubesinin bulunduğu yerde talepte bulunabilir; aranacak alacak niteliğindeki bu tür alacaklar için TBK 89/1 uygulanmaz.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ yetkili mahkeme↗ aranacak alacak↗ kambiyo senedi↗ yetki sözleşmesi↗ sözleşmenin nisbiliği↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/1859
KARAR NO 2019/1260
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 02/07/2019 (Ek Karar)
NUMARASI 2019/332 D. İş- 2019/332 Karar
TALEP İhtiyati Haciz Kararına İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 10/10/2019
İtirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin ek kararın alacaklı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TALEP
İhtiyati haciz talep eden alacaklı; borçluların müvekkiline vermiş olduğu 19.000- TL'lik çekin süresi içinde bankaya ibraz edildiğini, karşılıksız şerhi yazıldığını, rehinle de teminat altına alınmayan alacak için İİK.'nın 257. maddesi gereğince, 19.000- TL için tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile 3.kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İHTİYATİ HACİZ KARARI
Mahkemece, alacaklının, talep dayanağı belgede yer verilen ve tutarı gösterilen alacak bakımından vaki isteği, İcra ve İflas Kanunun 257. maddesinin l. fıkrasına uygun görüldüğü, aleyhine ihtiyati haciz istenilen ile üçüncü kişilerin muhtemel zarar ve ziyanlarını karşılamak üzere alacağın, %15 oranında nakit veya kesin ve süresiz banka teminat mektubu ibraz olunduğunda, borçluların menkul, gayrimenkul malları ve üçüncü şahıslarda olan hak ve alacaklarının borç tutarı ile sınırlı olmak kaydıyla ve İcra ve İflas Kanununda muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine karar verilmiştir.
İTİRAZ
İhtiyati hacze itiraz eden ...Sanayi Ve Ticaret ltd.şti vekili; genel yetki kuralları gereğince ihtiyati haciz başvurularında yetkili mahkemenin, aleyhine ihtiyati haciz istenen borçlunun ikametgahının bulunduğu mahkeme olduğunu, davalı şirketin kanuni ikametgahının, karşı tarafın dilekçesinde de görüleceği üzere Antalya olduğunu, bu nedenle yetkili mahkemenin Antalya Mahkemeleri olduğunu, ihtiyati haciz talebine dayanak çek borcunun aranılacak borçlardan olduğu, herhangi bir sözleşmenin var olmadığını, dolayısı ile mahkemenin yetkisizliğini ortadan kaldıracak herhangi bir durumun söz konusu olmadığını,borçlu şirketin bugüne kadar 6.676.000- TL çek borcu ödendiğini, mal kaçırma iddiasının tutarsız olduğunu belirterek,ihtiyati haciz kararının öncelikle yetkisizlik ile sonrasında esastan iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İTİRAZ ÜZERİNE EK KARAR
Mahkemece; talebin kambiyo senedine dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkin olup, hacze itiraz eden borçlunun yerleşim yerinin Muratpaşa/Antalya olduğu, ihtiyati hacze konu çek incelendiğinde çekin keşide yerinin, ödeme yerinin, muhatap bankanın bulunduğu yerin, diğer borçlunun yerleşim yerinin Antalya olduğu, her ne kadar ihtiyati haciz talep eden taraflar arasında yetki sözleşmesi olduğunu beyan ederek sözleşme sunulsa da sunulan "Hazır Beton Satış Sözleşmesi" başlıklı sözleşmenin ihtiyati haciz talep edenle ... İnşaat/... arasında düzenlendiği, ihtiyati hacze itiraz eden şirketin sözleşmede taraf olmadığı, dolayısıyla sözleşme hükümlerinin itiraz eden şirketi bağlamayacağı, dolayısıyla mahkemenin yetkisiz olduğu gerekçesiyle;
....Limited Şirketi yönünden 2019/332 D.İş sayılı 10/04/2019 tarihli ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın kabulüne, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran alacaklı vekili; müvekkili şirketin davalı şirket ve yetkilisi ile Hazır Beton Satış Sözleşmesi'ni imzaladığını, davalı şirket yetkilisinin aynı zamanda, ihtiyati hacze konu çekte ciranta olduğunu, sözleşmenin konusunun satın alınacak hazır betonun, ...'ın yetkilisi olduğu şirketin çekleri ile ödenmesi olduğunu, ilgili sözleşmenin 10. maddesinde anlaşmazlıkların çözümü madde başlığı altında çözüm yerleri belirtildiğini, bundan kaynaklı olarak yetkisizlik durumunun söz konusu olmadığını, sözleşmede İstanbul Anadolu Mahkemeleri ve İcra Daireleri'nin yetkili kılındığını, ihtiyati haciz başvurusunun sözleşmeye göre yetkili İstanbul Anadolu Mahkemelerine yapıldığını, bu nedenle yetkisizlik nedeniyle itirazın kabulune karar verilmesinin yerinde olmadığını belirterek kararın kaldırılarak itirazın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1. (818 Sayılı BK'nın 73/1) hükmü uygulanamaz. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, muhatap banka şubesinin bulunduğu yerde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.
Somut olayda; borçluların yerleşim yerinin Muratpaşa/Antalya olduğu, ihtiyati hacze konu çekin keşide yerinin, ödeme yerinin, muhatap bankanın bulunduğu yerin Antalya olduğu, her ne kadar ihtiyati haciz talep eden taraflar arasında yetki sözleşmesi olduğunu beyan ederek sözleşme sunsa da; sözleşmenin ihtiyati haciz talep edenle ... İnşaat/... arasında düzenlendiği, ihtiyati hacze itiraz eden şirketin sözleşmede taraf olmadığı, dolayısıyla sözleşmenin yetki koşuluna ilişkin hükümlerinin itiraz eden şirketi bağlamayacağı anlaşıldığından ihtiyati haciz kararının mahkemenin yetkisizliği nedeniyle kaldırılmasına ilişkin ek karara yönelik istinaf nedenleri yerinde olmadığından ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nun 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 10/10/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/249470 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi