Kambiyo senedindeki yetki sözleşmesi tacir olmayan borçluyu bağlamaz
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1989 E. 2019/1406 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: Yetkiye İtiraz mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Kambiyo senedinde yer alan yetki kayıtlı şart, HMK'nın 17. maddesi uyarınca ancak tacirler ve kamu tüzel kişileri arasında geçerli bir yetki sözleşmesi oluşturur; itiraz eden borçlunun tacir olmadığı (gerçek kişi olduğu) tespit edilirse bu yetki kaydı borçluyu bağlamaz. Bu durumda kambiyo senedinden doğan alacak aranacak alacak niteliğinde kabul edilir ve ihtiyati haciz talebini incelemeye, düzenleme/ödeme yeri veya borçlunun ikametgahının bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir.
Ele alınan sorunlar
Bonodaki yetki kayıtlı şartının tacir olmayan borçluları bağlayıp bağlamayacağı → kabul
İddia: Alacaklı vekili, HMK 17. madde gereği yetki sözleşmesinin geçerli olabilmesi için tarafların tacir olması gerektiğini, mahkemece bu husus incelenmeksizin yetki şartının geçerli kabul edildiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: HMK'nın 17. maddesi uyarınca yetki sözleşmesi sadece tacirler ve kamu tüzel kişileri tarafından yapılabilir. İtiraz eden borçluların tacir olduğuna ilişkin dosyada delil bulunmadığı, İTO sorgulamasında tacir kaydına rastlanmadığı, adı geçenlerin lehdar şirketin ortakları olduğu belirlenmiştir. İtiraz eden borçluların gerçek kişi oluşu ve HMK 17. madde hükmü gözetildiğinde, ihtiyati haczin dayanağı bonoda yer alan yetkiye ilişkin düzenleme geçerli bir yetki sözleşmesi niteliğinde değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Geçerli yetki sözleşmesi bulunmadığında ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkemenin tespiti → kabul
Gerekçe: Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olup, bu türden alacaklar yönünden düzenleme ve ödeme yeri ile borçlunun ikametgahının bulunduğu yer mahkemeleri ihtiyati haciz kararı vermeye yetkilidir. Senedin düzenleme yeri İstanbul ise de, ihtiyati hacze itiraz eden borçluların yerleşim yerlerinin İstanbul Anadolu Adliyesi yargı alanında bulunduğu tespit edildiğinden, ilk derece mahkemesi ihtiyati haczi incelemeye yetkilidir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Yetkisizlik nedeniyle ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin ek kararın hukuka uygunluğu → kabul
Gerekçe: Geçerli olmayan yetki sözleşmesine dayanılarak yetkisizlik nedeniyle ihtiyati haciz kararının kaldırılması doğru görülmemiştir; ilk derece mahkemesi ihtiyati haczi incelemeye yetkili olduğundan yetkiye ilişkin itirazın reddi gerekmektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kambiyo senedindeki yetki kaydının, tarafların tacir olmaması halinde HMK 17 uyarınca geçersiz sayılacağı ve bu durumda aranacak alacak niteliğindeki kambiyo senedi alacaklarında borçlunun ikametgahı veya senedin düzenleme/ödeme yerinin yetki tayininde esas alınacağı yönünden emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Kambiyo senedinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olup, bu türden alacaklar yönünden düzenleme ve ödeme yeri ile borçlunun ikametgahının bulunduğu yer mahkemeleri ihtiyati haciz kararı vermeye yetkilidir; senette yer alan yetki kaydı, taraflar tacir değilse HMK 17 uyarınca geçerli bir yetki sözleşmesi oluşturmaz ve borçluyu bağlamaz.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ yetki sözleşmesi↗ aranacak alacak↗ tacir↗ kambiyo senedi↗ yetkiye itiraz↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/1989
KARAR NO 2019/1406
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 07/08/2019 Tarihli Ek Karar
NUMARASI 2019/523 D.İş 2019/528 Karar
TALEP İhtiyati Haciz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/11/2019
İhtiyati haciz kararına itiraz üzerine verilen 07/08/2019 tarihli ihtiyati hacze itirazın kabulüne ilişkin ek kararın alacaklı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
Alacaklı vekili, müvekkili bankanın borçlularından ...San. ve Tic. Ltd.Şti.'nin tahsilinde ve tahsil edildiği nispette kredi borçlarına mahsup edilmek üzere düzenlenen 12/06/2019 vade tarihli, 3.500.000-TL bedelli bononun ciro edilerek müvekkili bankaya teslim edildiğini, bononun vadesi gelmesine rağmen ödenmediğini, borçlu şirket hakkında geçici mühlet kararı ile 28/07/2019 tarihine kadar tedbir kararı verildiğini, senet borçluları aleyhine icra takibi yapıldığını, ... San. ve Tic. Ltd.Şti. için bu aşamada hakkında tüm başvuru ve takip hakları saklı kalmak kaydıyla ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 2.250.000-TL alacağın tahsilini teminen, ...ve ... menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece 2.250.000,-TL alacağın %15'ine tekabül eden 337.500,-TL teminat karşılığında İİK.'nin 257/1 maddesi gereğince borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarın İcra İflas Kanunun koyduğu sınırlar içinde ihtiyaten haczine karar verilmiştir.
İTİRAZ
İhtiyati hacze itiraz eden vekili ; ihtiyati haciz talep eden tarafın öncelikle İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına karşı yetki yönünden dava açıldığını, ihtiyati haciz talep eden bankanın ihtiyati haciz kararı aldığını, talebe konu kambiyo senedinde yetkili mahkemelerin İstanbul Mahkemeleri olduğunu belirterek; ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeniyle kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
EK KARAR
İtiraz üzerine mahkemece 07/08/2019 tarihli ek karar ile; taraflarca yasal düzenlemenin aksinin kararlaştırıldığına dair bir belge sunulmadığı, karara konu senette İstanbul Mahkemeleri yetkili kılınıp ihtiyati haciz talebinin yetkili kılınan İstanbul Çağlayan Mahkemelerinden talep edilebileceği, mahkemenin yetkisiz olduğu gerekçesiyle itiraz eden tarafın yetki yönünden itirazının kabulü ile buna bağlı olarak ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili ile;itiraz eden Av. ... borçlular adına vekaleti bulunmadığını, itiraza ilişkin yeterli inceleme yapılmadığından karar verildiğini, HMK 17.madde gereği yetki sözleşmesinin geçerli olabilmesi için tacirler arasında yapılması gerektiğini, mahkemece senetlerin taraflarının tacir olup olmadığı incelenmeksizin yetki şartının geçerli kabul edildiğini, HMK 18.maddesi uyarınca yetki sözleşmesinde uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişkinin belirli veya belirlenebilir olması gerektiğini,borçlu tarafından yapılan ihtiyati hacze itirazın süresinde olmadığını belirterek ek kararın kaldırılarak ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
İİK'nun 258/1 maddesi uyarınca ihtiyati hacze yetkili mahkeme tarafından karar verilir.İİK'nun 265. Maddesinde mahkemenin yetkisine, ihtiyati haczin dayandığı nedenlere ve teminata karşı 7 gün içinde itiraz edilebileceği düzenlenmiştir.Talebe konu bonoda borçlu-keşideciler ..., alacaklı-lehdar ise ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.olup lehdarın cirosu nedeniyle alacaklı ... A.Ş. yetkili hamildir. 6100 sayılı HMK'nın 17. maddesi uyarınca sadece tacirler ve kamu tüzel kişileri tarafından yetki sözleşmesi yapılabilir. İtiraz eden borçluların tacir olduğuna ilişkin dosyada delil bulunmadığı gibi, ihtiyati hacize itiraz edenlerin yapılan İTO sorgulamasında tacir kaydı bulunamamış ,adı geçenlerin lehdarın ortakları olduğu belirlenmiştir.
İhtiyati hacze itiraz eden borçluların gerçek kişi oluşu ve HMK'nın 17. maddesi hükmü gözetildiğinde ihtiyati haczin dayanağı bonoda yer alan yetkiye ilişkin düzenleme geçerli bir yetki sözleşmesi değildir.Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar, aranacak alacak niteliğinde olup bu türden alacaklar yönünden düzenleme ve ödeme yeri ile borçlunun ikametgahının bulunduğu yer mahkemeleri ihtiyati haciz kararı vermeye yetkilidir. Senedin düzenleme yeri İstanbul ise de İhtiyati hacze itiraz eden borçluların yerleşim yerlerinin; ... Kartal/İstanbul, ...Üsküdar/İstanbul, ... Beykoz/İstanbul olduğu, İstanbul Anadolu Adliyesinin yargı alanında bulunduğu, ilk derece mahkemesinin ihtiyati haczi incelemeye yetkili olduğundan yetkiye ilişkin itirazın reddi gerekirken , geçerli olmayan yetki sözleşmesine dayanılarak yetkisizlik nedeniyle ihtiyati haciz kararının kaldırılması doğru görülmemiş, alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ek kararın kaldırılmasına ve yerinde olmayan itirazın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Alacaklı banka vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul Anadolu 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/523 D.İş 2019/528 Karar sayılı 07/08/2019 tarihli ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin 7.8.2019 tarihli ek kararın HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "İhtiyati hacze itirazın REDDİNE"İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ;606-TL maktu vekalet ücreti ile 59,40- TL posta masrafının muteriz borçlulardan müteselsilen alınarak alacaklıya ödenmesine, Alacaklı banka tarafından yatırılan 44,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
07/11/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/248829 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi