Yetkili mahkemeyi bildirmeyen yetki itirazı geçersizdir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1907 E. 2019/1355 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiusul emsali
Davacının nitelemesi: Yetki İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Yetkinin kesin olmadığı davalarda yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi veya birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi açıkça bildirmek zorundadır; bu bildirim yapılmadan yalnızca davalıların yerleşim yerlerinin belirtilmesi, itirazı usulüne uygun kılmaz ve mahkemece dikkate alınamaz. Ayrıca yetki itirazında bulunmayan/cevap vermeyen davalı yönünden yetkisizlik kararı verilecekse bunun gerekçesi ayrıca açıklanmalıdır.
Ele alınan sorunlar
Yetki itirazının usulüne uygunluğu (yetkili mahkemenin bildirilmemesi) → kabul
İddia: Davacı vekili, davalı ....Tic. Ltd. Şti.'nin yetki itirazında yetkili mahkemeyi açıkça bildirmediğini, bu nedenle itirazın usulüne uygun olmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: HMK 19/2 m. uyarınca yetkinin kesin olmadığı davalarda yetki itirazında bulunan tarafın yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirmesi gerekir, aksi halde itiraz dikkate alınmaz. Somut olayda davalı vekili, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, HMK 6. ve 7. m. uyarınca davalılardan herhangi birinin yerleşim yeri mahkemesinde davanın açılabileceğini ve davalıların yerleşim yerlerinin İstanbul Bağcılar ve Arnavutköy olduğunu belirtmekle yetinmiş, ancak yetkili mahkemeyi veya yetkili mahkemelerden seçtiği mahkemeyi açıkça bildirmemiştir. Bu durumda itirazın usulüne uygun olmadığı dikkate alınarak işin esasına girilip karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle yetkisizlik kararı verilmesi isabetsizdir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Cevap vermeyen davalı yönünden yetkisizlik kararının gerekçesizliği → kabul
İddia: Davacı vekili, diğer davalının yetki itirazında bulunmadığını ve taraflar için kanundan doğan ortak yetki hususunun bulunmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Yetki ilk itirazında bulunmayan diğer davalı yönünden hangi gerekçeyle yetkisizlik kararı verildiği açıklanmamıştır; bu husus da doğru görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
HMK 19/2 uyarınca yetki itirazında bulunan tarafın yetkili mahkemeyi veya seçtiği yetkili mahkemeyi açıkça bildirmesi gerektiği, bildirmediği takdirde itirazın usulüne uygun sayılamayacağı hususunda bölgesel ikna edici bir emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- HMK 19/2 m. uyarınca yetkinin kesin olmadığı davalarda yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi ya da birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi açıkça bildirmek zorundadır; bildirmediği takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yetki itirazı↗ yetkili mahkemenin bildirilmesi↗ çek istirdatı↗ yetkisizlik kararı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/1907
KARAR NO 2019/1355
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 23/05/2019
NUMARASI 2018/306 Esas- 2019/463 Karar
DAVA
Çek İstirdatı
İSTİNAF KARAR TARİHİ 04/11/2019
Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili, keşidecisi ...Ltd. Şti. olan çeki müvekkilinin hamil olarak elinde bulundurmakta iken zayii ettiğini, muhtemelen düşürmek suretiyle kaybettiğini, zayii nedeniyle çek iptali davası açıldığını ve sonrasında davalı ....Tic. Ltd. Şti. tarafından icra takibine konu edildiğinin öğrenildiğini, oysa müvekkilinin bu şirketle ticari ilişkisinin bulunmadığını ileri sürerek çekin istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı ...Tic. Ltd. Şti. vekili, davanın yetkisiz mahkemede açılmış olması nedeniyle yetki itirazında bulunduklarını, HMK 6.m. uyarınca davalının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğunu, davalıların yerleşim yerlerinin ise İstanbul Bağcılar ve Arnavutköy olduğunu, HMK 7.m. uyarınca davalılardan herhangi birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılması gerektiğini, davalıların her ikisinin yerleşim yerinin de İstanbul Avrupa yakasında olduğunu, ayrıca çekin ciro silsilesinde yer almayan davacının taraf sıfatının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.Diğer davalı, davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davalı İleri Bilgisayar... Ltd. Şti. vekilince yasal sürede yetki ilk itirazında bulunulduğu, yetkili mahkemenin müvekkilinin adresi olan İstanbul Adliyesi olduğunun belirttiği,çek istirdadı davasının yetki hususunda genel hükümlere tabi olduğu, davalının yetki ilk itirazında haklı olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine, karar kesinleştiğinde yasal sürede talep halinde dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
1- Davalı ...Ltd. Şti.’nin yetki itirazında bulunmadığını ve taraflar için kanundan doğan ortak yetki hususunun da bulunmadığını,2-Davalı ....Ltd. Şti.’nin yetki itirazında ise açıkça yetkili mahkemenin bildirilmemiş olması nedeniyle itirazın usulüne uygun olmadığını, aynı davalının dilekçeler teatisi aşamasında sonra sunulan dilekçesinde ise Bakırköy Mahkemelerinin yetkili olduğunun bildirildiğini, dolayısıyla ilk derece mahkemesince her iki davalı yönünden de İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek hükmün kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE
Dava, TTK 792.m. uyarınca çek istirdatı istemine ilişkindir. Davalı ....Tic. Ltd. Şti. vekili yasal sürede mahkemenin yetkisine itiraz etmiş, diğer davalı ise davaya cevap vermemiştir.İlk derece mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçelerle her iki davalı yönünden de mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir. HMK’nun 19/2 m. “Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.” şeklinde düzenlenmiştir. Ne var ki somut olayda davalı ....Tic. Ltd. Şti. vekili yasal sürede sunduğu cevap dilekçesinde, davanın yetkisiz mahkemede açılmış olması nedeniyle yetki itirazında bulunduklarını, HMK 6.
ve 7.m. uyarınca davalılardan herhangi birinin yerleşim yeri mahkemesinde bu davanın açılabileceğini, davalıların yerleşim yerlerinin ise İstanbul Bağcılar ve Arnavutköy olduğunu, dolayısıyla her ikisinin yerleşim yerinin de İstanbul Avrupa yakasında olduğunu belirtmekle yetinmiş, ancak yetkili mahkemeyi veya yetkili mahkemelerden seçtiği mahkemeyi bildirmemiştir. O halde ilk derece mahkemesince davalı ...Tic. Ltd. Şti. vekilinin yetki itirazının usulüne uygun olmadığı dikkate alınarak işin esasına girilip bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi, yetki ilk itirazında bulunmayan diğer davalı yönünden hangi gerekçe ile yetkisizlik kararı verildiğinin açıklanmamış olması da doğru görülmemiştir.Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK 353(1)a-3 m.
uyarınca hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul Anadolu 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/05/2019 Tarihli 2018/306 Esas 2019/463 Karar sayılı hükmünün HMK 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE”İstinaf yoluna başvuran davacı tarafça yatırılan 44,40- TL istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 04/11/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/248474 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi