Çekten kaynaklanan ihtiyati hacizde yetki ve itiraz süresinin başlangıcı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/2038 E. 2019/1547 K. · · İlk derece: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiHak düşürücü süreİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Çekten kaynaklanan alacaklarda ihtiyati haciz talebinde bulunulabilecek yetkili yerler; borçlunun yerleşim yeri, birden fazla borçlu varsa bunlardan birinin yerleşim yeri, çekin keşide yeri veya muhatap banka şubesinin bulunduğu yerdir; kambiyo senedinden doğan alacak aranacak alacak niteliğinde olduğundan alacaklının yerleşim yeri bu kapsamda değildir. İhtiyati hacze itiraz süresi, haciz borçlunun bizzat huzurunda yapılmışsa haczin tatbiki tarihinden, aksi halde (örneğin haciz borçlunun çalışanı huzurunda yapılmışsa) tutanağın borçluya tebliği tarihinden itibaren işlemeye başlar; borçlunun haczi öğrenmiş olması bu süreyi başlatmaz.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati hacze itirazın süresinde olup olmadığı → ret
İddia: Alacaklı vekili, borçlunun adresinde çalışanı huzurunda fiili haciz yapıldığını, borçlunun bundan haberdar olmamasının mümkün olmadığını, bu nedenle itirazın süresinde olmadığını ve süre yönünden reddedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: İİK 265. maddeye göre borçlu, huzuruyla yapılan hacizlerde haczin tatbiki tarihinden, aksi halde tutanağın tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. Anılan madde, borçlu huzurunda yapılan hacizlerde sürenin haczin tatbiki ile başlayacağını düzenlemiş olup, borçlunun haczi öğrenmiş/haberdar olmuş sayılmasını değil, bizzat huzurda bulunmasını esas almıştır. Somut olayda haciz, borçlunun kendisi değil çalışanı huzurunda yapılmış olduğundan, bu durum borçlu huzurunda yapılan haciz sayılmaz; tutanağın borçluya tebliği gerekir. Tutanak tebliğ edilmediğinden itiraz süresi işlemeye başlamamıştır ve itiraz süresindedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Çekten kaynaklanan ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkemenin belirlenmesi → ret
Gerekçe: İİK 258. madde, ihtiyati hacze İİK 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceğini düzenlemiş; İİK 50. madde de para/teminat borcuna ilişkin takiplerde HMK'nın yetkiye dair hükümlerinin kıyasen uygulanacağını, takibe esas akdin yapıldığı icra dairesinin de yetkili olduğunu öngörmüştür. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan, bu alacaklar için TBK 89/1 (818 sayılı BK 73/1) hükmü uygulanmaz. Çekten kaynaklanan borçlarda alacaklı; borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu varsa borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap banka şubesinin bulunduğu yerde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Somut olayda çekin keşide yeri, borçlunun adresi ve muhatap bankanın adresi Gebze olduğundan, İstanbul'da yapılan talep yönünden yetki itirazının kabulü isabetlidir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararda hem çekten kaynaklanan ihtiyati haciz taleplerinde yetkili mahkemenin belirlenme esasları hem de borçlunun çalışanı huzurunda yapılan haczin itiraz süresinin başlangıcı bakımından borçlu huzurunda yapılmış haciz sayılmayacağı yönünde genel kural niteliğinde tespitler yer almaktadır; bölgesel ikna edici emsal değeri taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Çekten kaynaklanan ihtiyati haciz talebinde; borçlunun yerleşim yeri, birden fazla borçlu varsa bunlardan birinin yerleşim yeri, çekin keşide yeri veya muhatap banka şubesinin bulunduğu yer mahkemeleri yetkilidir; kambiyo senedinden doğan alacak aranacak alacak niteliğinde olduğundan alacaklının yerleşim yeri yetki bakımından esas alınamaz.
- Hak düşürücü süre
- İhtiyati hacze itiraz süresi, haciz borçlunun huzurunda yapılmışsa haczin tatbiki tarihinden, aksi halde haciz tutanağının borçluya tebliği tarihinden itibaren yedi gündür (İİK 265).
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ yetki itirazı↗ İİK 265↗ kambiyo senedi↗ aranacak alacak↗ itiraz süresi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/2038
KARAR NO 2019/1547
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 11/07/2019 (Ek Karar)
NUMARASI 2019/843 D. İş- 2019/852 Karar
TALEP İhtiyati Haciz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 05/12/2019
İhtiyati haciz kararına itiraz üzerine verilen 11/07/2019 tarihli yetki itirazının kabulüne ilişkin ek kararın ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz isteyen vekili; borçluların müvekkiline vermiş oldukları Gebze Çarşı Şubesi 11/05/2019 keşide tarihli ... çek numaralı 50.000- TL bedelli çekin karşılığı olmadığından yazdırıldığını, rehinle de teminat altına alınmayan alacak için İİK.'nın 257. maddesinin aradığı şartların gerçekleştiğini, bu nedenlerle ödenmeyen 50.000- TL'lik tutar için ihtiyati haciz talebinde bulunduklarını, İstanbul .... İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasıyla takibe geçildiğini belirterek borçluların menkul, gayrimenkul malları ve 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, alacaklının borçlulardan alacağı olan 50.000-TL alınmasının temini bakımından vaki isteği İİK'nın 257. maddesinin 1. fıkrasına uygun bulunduğu, alacağın rehinle temin edilmediği ve diğer taraflarla üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı kafi teminat (%15) mukabilinde adı geçen borçlular ... ve ....limited şirketi için; borçluların malları ile alacaklarının; İcra ve İflas Kanununda muayyen tahditler dairesinde, ihtiyaten haczine karar verilmiştir.
İTİRAZ
İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili; müvekkilinin keşidecisi olduğu 11/05/2019 keşide tarihli, 13/05/2019 ibraz tarihli 50.000-TL bedelli, ... ait, ... Seri nolu çekin mahkemeye kanıt olarak sunulduğunu, söz konusu çekle ilgili olarak İstanbul .... İcra Dairesinin .... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, icra takibine yetki yönünden itirazlarının İstanbul 20. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/486 E. Sayılı dosyasına sunulduğunu, davaya konu çek sebebiyle müvekkili hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, söz konusu ihtiyati haciz kararının verilebilmesi için gereken şartların oluşmadığını, müvekkilinin Çayırova/Kocaeli adresinde ikamet ettiğini, alacaklı tarafından ihtiyati haciz talebinde belirtilen adresin Çayırova adresi olduğunu, müvekkilinin tacir olmadığını, mernis'e kayıtlı adresinin belirtilen adres olduğunu, yetkili mahkemenin Gebze Mahkemeleri olduğunu,takibe konu çekin keşide yerinin de Gebze olduğunu, yetkili mahkemenin yine Gebze olduğunu,yetkisiz mahkemede verilmiş olan ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
EK KARAR
Mahkemece; ihtiyati haciz talep edenin adresinin Bahçelievler/ İstanbul olduğu, borçlu ...'ın adresinin Gebze/Kocaeli (Gebze yetki alanında) , çekin keşide yerinin Gebze olduğu, muhatap bankanın Gebze olduğu gerekçesiyle çekişme konusu çek olduğu için;itiraz edenin yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili;borçlunun itirazının süresinde olmadığını, ihtiyati haciz kararının İstanbul .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden uygulandığını, borçlunun adresinde 29/05/2019 tarihinde borçlunun çalışanı olduğunu beyan eden ... huzurunda fiili haciz yapıldığını, borçlunun adresinde çalışanı huzurunda yapılan fiili hacizden haberdar olmamasının mümkün olmadığı,itirazın süre yönünden reddi gerekirken kabulü yönünde karar verilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi'nin ihtiyati hacze itirazın kabulü yönünde verdiği kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
İhtiyati hacze itiraz İİK'nın 265. maddesinde düzenlenmiş olup; Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuruyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde tutanağın tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder.Öte yandan İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda HUMKnun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur.
Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1. (818 Sayılı BK'nın 73/1) hükmü uygulanamaz. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, muhatap banka şubesinin bulunduğu yerde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Borçlunun adresinde 29/05/2019 tarihinde borçlunun çalışanı olduğunu beyan eden ... huzurunda fiili haciz yapılmıştır.İİK 265.maddesi borçlu huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki ile sürenin başlayacağının düzenlemiş, haberdar olmasını düzenlememiştir. Tutanak tebliğ edilmediğinden borçlu çalışanı huzurunda yapılan haciz ile itiraz süresi işlemeye başlamayacaktır.Süre tebliğ ile başlayacağından itiraz süresindedir.Somut olayda talebe konu çekin keşide yerinin,borçlunun adresi,muhatap bankanın adresinin Gebze olması nedeniyle yetki itirazının kabulü yönündeki kararda isabetsizlik olmadığından, alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz isteyen/alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 05/12/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/248361 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi