Dava konusu edilmeyen alacağa ilişkin teminatlar hakkında ihtiyati tedbir istenemez
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1985 E. 2019/1469 K. · · İlk derece: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
İhtiyati tedbir kararı, HMK'nın 389. maddesi uyarınca ancak uyuşmazlık konusu hak hakkında verilebilir; dava dilekçesinde talep konusu edilmeyen, davaya dayanak ticari ilişkiden ayrı bir hususa (örneğin dava konusu olmayan teminat senedi/mektubunun nakde çevrilmemesi) ilişkin ihtiyati tedbir istenemez. Bu durumda talebin HMK 390/3 uyarınca somutlaştırılmadığı gerekçesi isabetsiz olsa da, talebin dava konusu edilmeyen bir menfi tespit isteğine ilişkin olması nedeniyle ret sonucu doğru kabul edilir.
Ele alınan sorunlar
Dava konusu olmayan teminatlar hakkında ihtiyati tedbir talep edilip edilemeyeceği → ret
İddia: Davacı vekili, taraflar arasındaki acentelik sözleşmesi ilişkisinde davalının kendi kusurundan kaynaklanan komisyon iadesi talebiyle davacıyı tehdit ve taciz ettiğini, verilen teminat mektubu ve teminat senedinin icrai işleme konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: HMK'nın 389. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir, uyuşmazlık konusu hak bakımından, hakkın elde edilmesinin zorlaşacağı veya imkansız hale geleceği ya da ciddi bir zarar doğacağı endişesi bulunan hallerde verilebilir. Kanun'un 391. maddesinin gerekçesinde belirtildiği üzere ihtiyati tedbirde asıl olan, tedbire esas bir hakkın bulunması ve bir tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır. Dava dilekçesi incelendiğinde, davanın konusunun sözleşmenin davalı tarafça haksız feshinden kaynaklanan portföy tazminatı, kâr kaybına ilişkin maddi tazminat ve manevi tazminat istemlerine ilişkin olduğu, dava içeriğinde davacı tarafından davalıya verilen teminat senedi veya teminat mektubuyla ilişkilendirilebilecek bir talebin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Davaya dayanak ticari ilişkide dava konusu edilmeyen hususlara ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilemez. Davacının ihtiyati tedbir istemi, davacı tarafından davalıya verilen teminatların nakde çevrilmemesi ve icrai işleme konu edilmemesine ilişkin olup, bu talebin HMK'nın 390/3. maddesi gereği somutlaştırılmadığına dayanan ilk derece gerekçesinde isabet bulunmamaktadır; ancak ihtiyati tedbir talebi, dava konusu edilmeyen menfi tespit isteklerine ilişkin olduğundan, sonucu itibariyle doğru olan ret kararına yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: düzeltme
Emsal değeri
Kararda, ihtiyati tedbirin ancak dava konusu edilen uyuşmazlık hakkında istenebileceği, dava dilekçesinde talep konusu edilmeyen bir hususa (teminat senedi/mektubunun nakde çevrilmemesi gibi) ilişkin tedbir talep edilemeyeceği ilkesi vurgulanmıştır; bu tespit benzer usuli uyuşmazlıklarda yol gösterici niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir↗ geçici hukuki koruma↗ uyuşmazlık konusu hak↗ somutlaştırma↗ menfi tespit↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/1985
KARAR NO 2019/1469
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 17/06/2019 (Ara Karar)
NUMARASI 2017/826 Esas
TALEP İhtiyati Tedbir
İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/11/2019
İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TALEP
Davacı vekili, davaya konu sözleşmeye istinaden davacının davalıya 50.000-TL teminat senedi ile 5.000-TL bedelli teminat mektubu verdiğini, davalının kendi kusuruyla sebebiyet verdiği sözleşmenin feshine karşı oluşan komisyon iadeleri hakkında müvekkilini sürekli olarak teminat mektubu ve teminat senedini bozdurma hususunda hukuken tehdit ve taciz etmek suretiyle komisyon iadesi talep ettiğini, istenilen bedelin davalının kendi kusurundan kaynaklandığını belirterek 5.000-TL'lik teminat mektubu ile 50.000-TL bedelli teminat senedi hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin somut olmadığı, hangi tedbirin talep edildiği belirtilmediğinden, HMK. 391/1-c maddesi gereği ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; taraflar arasındaki ilişkinin acentelik sözleşmesinden kaynaklanan bir ilişki olup, dava konusu alacak netleşmeden veya sonuçlanmadan davalının sürekli olarak davacıyı taciz etmesi karşısında tedbirin reddine karar verilmesinin hakkaniyete son derece aykırı olduğunu, davalının tehdit ve hukuki tacizine ilişkin tüm yazışma ve cari hesapları mahkemeye sunduklarını belirterek, 13/04/2017 tarihli, ... mektup nolu 5.000- TL'lik teminat mektubu ile 08/02/2016 düzenleme tarihli 50.000,- TL bedelli teminat senedi hakkında herhangi bir icrai işleme konu edilmemesi hususunda ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
6100 sayılı HMK'nın onuncu kısmı "Geçici Hukuki Korumalar" başlığı altında ihtiyati tedbir müessesini düzenlemiştir. Aynı Yasa'nın “İhtiyati Tedbirin Şartları” başlıklı 389. maddesinin birinci fıkrasında "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir" hükmü düzenlendikten sonra 391. maddesinde İhtiyati Tedbir kararının hem maddi hem şekli içereceği düzenlenmiştir. Madde gerekçesinde “İhtiyatî Tedbirde asıl olan, ihtiyatî tedbire esas olan bir hakkın bulunması ve bir ihtiyatî tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır.
Bunlar ihtiyatî tedbirin temel şartlarını oluştururlar. Maddede bu iki hususa yer verilmiş ihtiyatî tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyatî tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir.” açıklaması yer almaktadır. İhtiyati tedbir kararı, yasal düzenlemeye göre “uyuşmazlık konusu hakkında” verilebilecektir. Dava dilekçesinin incelenmesin de ; davalının acentesi bulunan davacı tarafından sözleşmenin davalı tarafından haksız feshedildiğinden bahisle portföy tazminatı ,uğranılan kar kaybına ilişkin maddi tazminat ve manevi tazminat talebine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.Dava dilekçesi içeriğinde ilişkide davacı tarafından davalıya verilen teminat senedi veya teminat mektubuyla ilişkilendirilebilecek bir talep bulunmamaktadır.Davaya dayanak ticari ilişkide dava konusu edilmeyen hususlara ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilemez.Davacı vekilinin ihtiyati tedbir istemi elde ki davada ki ticari ilişki neticesi davalıya davacı tarafından verilmiş bulunan teminatların nakde çevrilmemesi ve icrai işleme konu edilmemesine ilişkin olup taleplerinin HMK'nun 390/3.
Madde gereği somutlaştırılmadığına ilişkin gerekçe de isabet yok ise de ihtiyati tedbir talebinin dava konusu edilmeyen menfi tesbit isteklerine ilişkin olduğu anlaşılmakla sonucu itibariyle doğru olan istemin reddine ilişkin ara kararına yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiş davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 25/11/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/248019 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi