6102TTK Türk Ticaret Kanunu

İşyeri satışı ticari niteliktedir, görevli mahkeme ATM'dir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1455 E. 2019/1595 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalGörev ve yetkiusul emsali

Davacının nitelemesi: Görev İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Eczacı, tacir sıfatını taşır ve eczacının işyeri niteliğindeki bir taşınmazı satın almasına ilişkin satış sözleşmesi ticari satış niteliğindedir; bu tür uyuşmazlıklarda görev, sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanılsa da kamu düzenine ilişkin olduğundan re'sen gözetilir ve Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir.

Ele alınan sorunlar

İşyeri satışından kaynaklanan alacak davasında görevli mahkemenin tespiti → kabul

Gerekçe: TTK 3 ve 14. maddeleri uyarınca eczacı, iktisadi faaliyeti nakdi sermayeden ziyade bedeni çalışmasına dayanmadığından ve kazancı geçimini sağlamaya yetecek derecede az olmadığından esnaf sayılmaz; eczaneyi ticari işletme olarak işlettiğinden tacirdir. 6197 sayılı Kanun'un 19. maddesindeki eczacının mesleği dışında ticaret yapamayacağı yönündeki düzenleme kamu sağlığı amaçlıdır ve eczacının tacir olma niteliğini ortadan kaldırmaz. Taraflar arasındaki satış sözleşmesi, davalı tarafından inşa edilen projede bulunan bir bağımsız bölümün (işyeri/dükkan niteliğinde olması gerekirken tapuda ofis olarak kayıtlı) satışına ilişkindir. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulaması uyarınca işyeri satışlarına ilişkin sözleşmeler ticari satış niteliğindedir; görev kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece re'sen gözetilmelidir. Bu durumda uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görev alanına girdiği; sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak davası olduğu ve ticari dava niteliğinde bulunmadığı gerekçesiyle verilen görevsizlik kararı doğru değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Eczacının tacir sıfatı taşıdığı ve eczacı tarafından işyeri niteliğindeki taşınmaz alımına ilişkin satış sözleşmesinin ticari satış sayılacağı, bu nedenle görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu yönündeki tespit, benzer nitelikteki görev uyuşmazlıklarında bölgesel emsal değeri taşımaktadır.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
İşyeri (dükkan/ofis) niteliğindeki taşınmazın satışına ilişkin uyuşmazlıklarda, satış sözleşmesi ticari satış niteliğinde olduğundan görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
tacir eczacı ticari işletme ticari satış görev kamu düzeni sebepsiz zenginleşme

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 3TTK 14 · 6197 sayılı Kanun — 6197 sayılı Kanun 19

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1455

KARAR NO 2019/1595

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 10/04/2019

NUMARASI 2019/353 Esas 2019/315 Karar

DAVA

Alacak (Taşınmaz Alım-Satımı Kaynaklı)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 19/12/2019

Görevsizliğe ilişkin hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili ; Davacıların evli olup, davalı şirketin kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile inşaatı ve satışını üstlendiği "... Mah. ... ada ... parsel" sayılı alan üzerinde yer alan "..." isimli gayrimenkul projesinden 50 m² dükkan ve 32 m²'den oluşan taşınmazı satın almak üzere davalı ile anlaştıklarını,29/12/2015 tarihli "Taşınmaz Satışı Ve Kaparo Tutanağı" başlıklı belge imzalandığını, belgede satış bedelinin 1.000.000-TL + KDV olarak belirlendiğini, taraflar arasında yapılan görüşmeler sonucunda satış bedelinin 950.000-TL olması konusunda mutabık kaldıklarını ve 950.000-TL'nin davalıya ödendiğini, davalıya 22/01/2018 tarihinde müvekkillerine gönderilen e-postada müvekkillerine devredilmesi planlanan 61 nolu dükkanın tapusunun gönderildiğini, tapu kaydında taşınmaz niteliğinin "Ofis" olarak belirtildiğini, baştan beri devri yapılacak taşınmazın dükkan niteliğinde olduğu hususunda taraflar arasında anlaşma olmasına rağmen devri yapılacak olan taşınmazın tapu kaydında ofis niteliğinde olması nedeni ile müvekkillerinin ödemiş oldukları paranın iadesini talep ettiklerini ancak davalı tarafça geri ödeme yapılmayacağının ifade edildiğini, müvekkili ...

eczacı olup, satın alınan taşınmazda eczane açmayı planladığını, ofis niteliğindeki bir taşınmaz içerisinde 12/04/2014 tarih ve 28970 sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiş olan Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik gereği eczane açmasının mümkün olmadığını belirterek davalı tarafa yaptıkları toplam 950.000,-TL ödemenin, her bir ödemenin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davacıların ikametgah adresi ve davalı müvekkilinin ticaret merkez adresi Kadıköy/İstanbul olduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemelerinin olduğunu, bu sebeple yetki itirazında bulunduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dava konusunun sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak davası olması, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde olmamasından dolayı genel hükümlerin uygulanması gerektiğinden görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerkeçesiyle mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; davacı ...'nın davaya konu taşınmazı ve iptal edilen protokollere konu taşınmazları ticari amaçla almayı planladığını, önce müvekkili firmanın yaptığı ilk projeden daire ve işyeri satın almak üzere protokol yapıldığını, akabinde ikinci projeden işbu davaya konu işyeri satın almak üzere protokol yapıldığını, davacı ...'un dava açma ehliyeti bulunmadığından husumet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

“TTK.`nun 3. maddesi hükmü gereğince eczaneyi ilgilendiren bütün işlem, eylem ve işler ticari işler olduktan gayri eczacı da iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanmadığı ve kazancı da ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az bulunamayacağı cihetle aynı Kanunun 17. Maddesi hükmündeki tanıma uygun olarak esnaf da değildir ve ticari işletme olan eczaneyi işlettiğinden TTK.`nun 14. maddesi hükmü uyarınca tacirdir. 6197 sayılı Kanun`un 19.maddesinde, eczane sahibinin mesleği dışında bizzat ticaret yapamayacağının yazılı olması da sağlık yönünden kamu yararı amacına yönelik olup, eczacının eczane işletmekle tacir olması durumunu ve eczanenin ticari işletme olma niteliğini bertaraf edemez.

(Yrd.Dç.Dr.Burcu G.Özcan-Eczacının...sorumluluğu)Taraflar arasında satış sözleşmesi ; Davalı tarafından inşa edilen peramista isimli projede ki 61 nolu bağımsız bölümün satışına ilişkin olduğu , tapu kaydında taşınmaz niteliğinin "Ofis" olarak belirtildiği, uyuşmazlığın da dükkan niteliğinde olması gerekirken ,ofis olarak tapuya kayıt edilmesi nedeniyle çıktığı anlaşılmaktadır.Dairemizce de benimsenen Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin yerleşmiş uygulaması işyeri satışlarına ilişkin sözleşmeler ticari satış niteliğindedir. Somut olaya emsal olabilecek güncel" Yargıtay 19 HD nin 2016/657 esas , 2016/10684 karar sayılı ve 14/6/2016 tarihli ilamı "Yanlar arasındaki uyuşmazlık, iş yeri satım sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, ticari satış niteliğindedir.

Görev, kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece yargılamanın her safhasında kendiliğinden gözetilmelidir. Bu durumda mahkemece ticari dava niteliğindeki davaya Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakılması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir."şeklindedir. Davacılar ile davalı arasında ki satış sözleşmesi işyeri niteliğindeki taşınmaza ilişkin olmakla ticari satış niteliğinde olduğu,Asliye Ticaret Mahkemelerinin görev alanında olduğu halde eczacının esnaf olduğu ,sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak davası olması, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde olmamasından dolayı genel hükümlerin uygulanması gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır.Davalı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görüldüğünden istinaf başvurusunun kabuluyle görevsizliğe ilişkin kararın kaldırılarak davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul Anadolu 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/04/2019 Tarih 2019/353 Esas 2019/315 Karar sayılı hükmün HMK 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,"Davalı tarafça yatırılan 44,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 19/12/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/247453 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.