İleri tarihli çek bedeline ihtiyati haciz ve konkordato mühletinin etkisi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/2002 E. 2019/1655 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
5941 sayılı Kanun'un geçici 3/5. maddesi kapsamında üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce ibraz edilemeyen (ileri tarihli) bir çeke dayalı ihtiyati haciz kararı verilmesi usule aykırıdır; ancak itiraz sonrasında bu çek bedelinin ödenmesi ve takibin kesinleşmesi halinde itirazın konusu kalmadığından, itirazın reddi sonucu yine de yerinde olur. Borçlu (keşideci) hakkında konkordato geçici mühlet kararı verilmiş olması, İİK 289/1 gereği ihtiyati haciz kararının uygulanmasına engel olsa da, icra takip muamelesi sayılmayan ihtiyati haciz kararının verilmesine engel değildir.
Ele alınan sorunlar
İleri tarihli (henüz vadesi gelmemiş) çek bedeline ihtiyati haciz kararı verilebilir mi → ret
İddia: İhtiyati haciz kararının verildiği tarihte dosyaya konu çeklerden 30/05/2019 keşide tarihli 13.000 TL tutarındaki çekin henüz vadesi gelmediğinden ibrazı mümkün olmamasına rağmen bu çek bedeli tutarında ihtiyati haciz kararı verilmesinin usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
Gerekçe: 5941 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesinin 5. fıkrası gereğince, 31/12/2020 tarihine kadar üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce çekin ödenmek için muhatap bankaya ibrazı geçersizdir. İleri tarihli çeklerin üzerinde yazılı tarih beklenmeden bankaya ibrazında muhatap banka çekle ilgili hiçbir işlem yapmayıp çeki hamile iade edecektir; çek karşılığı hesapta bulunsa bile hamile ödeme yapılmayacağı gibi çekin karşılıksız olması durumunda da karşılıksızdır şerhi düşülmeyecektir. Bu sebeplerle 13.000 TL bedelli çeke dayalı ihtiyati haciz kararı verilmesi yerinde olmamıştır. Ancak ihtiyati hacze itiraz tarihinden sonra, ek karar tarihinden önce, dosya borçlusu yönünden takip kesinleşmiş ve itiraza konu bu çek bedeli ödenerek borç kapatılmıştır; bu durumda takibe konu borç ödendiğinden itirazın konusu kalmamış olup, bu husus itirazın reddi sonucunu değiştirmemektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Borçlu hakkında konkordato geçici mühlet kararı verilmesinin ihtiyati haciz kararı verilmesine engel olup olmadığı → ret
İddia: Müvekkili şirketin aldığı konkordato geçici mühlet ve kesin mühlet kararları gereği ihtiyati haciz kararlarının önlenmesine ve müvekkili aleyhine takip yapılmamasına karar verilmiş olmasına rağmen haksız ve kötü niyetli istemin kabulüne dair ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiği ileri sürülmüştür.
Gerekçe: İhtiyati hacze konu diğer çek bankaya ibraz edildiğinde, çek keşidecisi hakkında konkordato mühleti verilmiş olduğundan komiser tarafından uygunluk verilmediği gerekçesiyle banka tarafından bir işlem yapılamadığı şerhi düşülmüştür. Keşideci hakkında konkordato mühleti verilmesi İİK'nın 289/1. maddesine göre ihtiyati haciz kararının uygulanmasını engelleyecektir; ancak yargı uygulamasında icra takip muamelesi kabul edilmeyen ihtiyati haciz kararının verilmesini engellemeyecektir. Bu nedenle itiraz eden hakkında konkordato geçici mühlet kararı verilmiş olması ihtiyati haciz kararı verilmesine engel teşkil etmemektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararın iki temel tespiti emsal değeri taşır: (i) 5941 sayılı Kanun geçici 3/5. madde uyarınca ileri tarihli çeke dayalı ihtiyati haciz kararı verilmesinin usule aykırı olduğu; (ii) konkordato geçici mühlet kararının, İİK 289/1 gereği ihtiyati haczin uygulanmasına engel olmakla birlikte, icra takip muamelesi sayılmayan ihtiyati haciz kararının verilmesine engel olmadığı yönündeki ayrımdır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ ihtiyati hacze itiraz↗ ileri tarihli çek↗ 5941 sayılı Kanun geçici 3. madde↗ konkordato geçici mühlet↗ İİK 289/1↗ muaccel alacak↗ konusuz kalma↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/2002
KARAR NO 2019/1655
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 02/07/2019 (Ek Karar)
NUMARASI 2019/227 D. İş-2019/239 Karar
TALEP İhtiyati Hacze İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 26/12/2019
İhtiyati haciz kararına itirazın reddine ilişkin ek kararın ihtiyati hacze itiraz edenler vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TALEP
İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili; alacaklının, borçludan ibraz edilen çekler sebebiyle alacaklı olduğunu, vadesi gelmesine rağmen ödenmediğini, alacağın rehinle temin edilmediğini belirterek borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yetecek miktarı kadar ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, İİK.'nun 257/1 maddesi gereğince, ... Bankası A.Ş Masko şubesine ait 16.397,92- TL çek yönünden borçlu .....San.Ltd Şti yönünden kabulüne, 13.000- TL çek yönünden talebin her iki borçlu yönünden kabulüne, borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına (borçlu ...'nün sorumluluğu 13.000- TL ile sınırlı olmak kaydıyla)yetecek miktar kadar 29.397,92- TL alacak için ihtiyati haciz kararı verilmiştir.
İTİRAZ
İhtiyati hacze itiraz edenler vekili; konkordato geçici mühlet kararı gereği ihtiyati haciz kararlarının uygulanmamasına, müvekkili aleyhine takip yapılmamasına karar verilmesine rağmen istemin kabulüne dair kararın kaldırılması gerektiğini, karşı tarafın müvekkili şirket hakkında verilen konkordato geçici mühlet kararını bilmesine rağmen kanunu dolanmak suretiyle ihtiyati haciz isteminde bulunduğunu, ihtiyati hacze dayanak çekin kambiyo senedi olmakla kambiyo senetlerinin dayanaktan mücerret olup alt ilişkisinden bağımsız olduğunu, kambiyo taahhüdünün, asıl borç münasebetinin müstakil bir borç doğurduğunu, bu sebeple söz konusu çek alacağının İİK'nın 206. maddesi anlamında işçilik alacağı olduğunun iddia edilebilmesinin mümkün olmadığını, ihtiyati haciz kararına konu çeklerden 30/05/2019 keşide tarihli 13.000- TL tutarındaki çekin ibraz edilmesi mümkün olmamasına rağmen bu çekin bedeli tutarında da ihtiyati haciz kararı verilmesinin usul ve hukuka aykırı olduğunu belirterek, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
EK KARAR
İlk Derece Mahkemesi'nce; ihtiyati haczin yasal koşullarının mevcut olduğu gerekçesiyle;itiraz edenler hakkında konkordato geçici mühlet kararı verilmiş olmasının ihtiyati haciz kararı verilmesine engel teşkil etmediği, yalnızca uygulanmasına engel teşkil ettiği ,alacağın muaccel bulunduğundan ihtiyati hacze itiraz edenler vekilinin ihtiyati haciz kararına yönelik itirazının reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati hacze itiraz edenler vekili; ihtiyati haciz kararının verildiği tarihte dosyaya konu çeklerden 30/05/2019 keşide tarihli 13.000- TL tutarındaki çekin henüz vadesi gelmediğinden ibrazı mümkün olmamasına rağmen bu çek bedeli tutarında ihtiyati haciz kararı verilmesinin usul ve hukuka aykırı olduğunu, ihtiyati haciz kararının Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden uygulanması ve esas takibe geçilmesi nedeniyle müvekkilinin, ... lehine cira ettirdiği kendi sorumluluğundaki 30/05/2019 tarihli 13.000- TL tutarındaki çek bedelini vade tarihinde ve fakat haciz tehdidi altında icra dosyasına ödediğini, müvekkili şirketin aldığı konkordato geçici mühlet ve kesin mühlet kararları gereği ihtiyati haciz kararlarının önlenmesine, müvekkili aleyhine takip yapılmamasına karar verilmiş iken haksız ve kötü niyetli isteminin kabulüne dair ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
5941 sayılı kanununun geçici 3. maddesinin 5. fıkrası, yapılan son değişikliklerle “31/12/2020 tarihine kadar,üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce çekin ödenmek için muhatap bankaya ibrazı geçersizdir” halini almıştır. İleri tarihli çeklerin üzerinde yazılı tarih beklenmeden bankaya ibrazında ise muhatap banka çekle ilgili hiçbir işlem yapmayıp çeki hamile iade edecektir. Bu çerçevede, çek karşılığı hesapta bulunsa bile hamile ödeme yapılmayacağı gibi çekin tamamen veya kısmen karşılıksız olması durumunda da muhatap banka tarafından karşılıksızdır şerhi düşülmeyecektir. Bu sebeblerle 13.000-TL bedelli çeke dayalı ihtiyati haciz kararı verilmesi yerinde olmamıştır.Ancak; Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ...
Esas sayılı dosyası üzerinden verilen derkenarda; dosya borçlusu ... yönünden takibin 20.5.2019 tarihinde kesinleştiği bildirilmiştir. İhtiyati hacze itiraz tarihi 15.5.2019 olup itiraza konu borcun itirazdan sonra kısmen 13.000-TL lik çek bedelinin ... tarafından ödenerek borcun kapatıldığı istinaf dilekçesinden anlaşılmaktadır.Buna göre takibe konu borç ödendiğinden konusu kalmayan itirazın reddine karar verilmek gerekmektedir. Alacağın muaccel olduğundan bahisle itirazın reddine karar verilmiş ise de 2.7.2019 tarihli ek karar tarihinde borç ödenmiş bulunduğundan itirazın konusu kalmamıştır.İhtiyati hacze konu diğer çek ise bankaya ibrazında banka tarafından , çek keşidecisi hakkında konkordato mühleti verildiğinden komiser tarafından uygunluk verilmeyen çek nedeniyle bir işlem yapılamadığı şerhi düşülmüştür.Keşideci hakkında konkordato mühleti verilmesi İİK nun 289/1 maddesine göre ihtiyati haciz kararının uygulanmasını engeleyecektir.
Yargı uygulamasında icra takip muamelesi kabul edilmeyen ihtiyati haciz kararının verilmesini ise engellemeyecektir. Açıklanan nedenlerle 2 adet çeke dayalı ihtiyati haciz kararı verildiği ,birinin keşide tarihinin gelmediği ancak ek karar tarihinde takibin kesinleştiği ve borcun ödendiği itirazın konusu kalmadığı, dayanak çeklerden sadece itiraz eden şirketin sorumlu bulunduğu çekin ibrazında ödenmediği , itiraz eden hakkında konkordato geçici mühlet kararı verilmiş olmasının ihtiyati haciz kararı verilmesine engel teşkil etmediği gözetildiğinde sonucu itibariyle itirazın reddine karar verilmesinde isabetsizlik olmadığından ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz edenler vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,İtiraz edenler tarafından yatırılan peşin harçların karar harcına mahsubuna ,başkaca harç alınmasına yer olmadığına ,İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK.'nın 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 26/12/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/247116 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi